رئیس انجمنهای علمی انرژی در گفتوگو با «توسعه ایرانی» درخصوص احتمال هدف قرار گرفتن نیروگاهها:
خاموشی گسترده و بلندمدت نخواهیم داشت
رامتین موثق
در ساعاتی که پیشرو داریم، احتمال اجرایی شدن تهدید ترامپ وجود دارد؛ در این روزها ترامپ با الفاظ رکیک و با حالتی جنونآمیز، ایران را تهدید کرده است که اگر تنگه هرمز را باز نکند، زیرساختهای ارتباطی و انرژی نظیر پلها و نیروگاههای برق را مورد تجاوز نظامی قرار خواهد داد. هرچند که به نظر میرسد این تهدید وارد فاز اجرایی شده است و در لحظه تنظیم این گزارش، پست برق برج میلاد مورد تجاوز قرار گرفت.
در پی این تهدیدات، او بارها تاکید کرده است که این کار تمام شبکه برق ایران را نابود خواهد کرد و شاید سالها زمان لازم باشد تا ایران بتواند مجددا نیروگاهها را بازسازی کند و به اصطلاح، وارد عصر «حجر» خواهد شد. در مقابل اما مسئولین ایران وعده دادهاند که در صورت تجاوز دشمن به نیروگاهها و زیرساختهای انرژی، کشور وارد خاموشی گسترده و طولانی نخواهد شد. این موضوع اکنون در هالهای از ابهام قرار گرفته است زیرا از طرفی، در مدت جنگ، شبکه برق توانسته است که خاموشیها را در حد چند ساعت محدود نگه دارد اما از طرف دیگر، چندسالی است که ایرانیان با خاموشیهای منظم در تابستان و فصل پیک مصرف مواجه هستند و این در صورتی که هر سال مسئولین وعده توقف خاموشیها را برای تابستان سال آینده میدهند. بنابراین خلف وعده مسئولین و ناترازی گسترده برق در تابستان تا حدودی نگرانی مردم را درباره اجرایی شدن تهدید ترامپ، افزایش داده است اما پایداری قابل قبول شبکه برق در مدت جنگ اخیر، مقداری نگرانیها را کاهش میدهد.
همچنین در این سالیان تشدید ناترازی، مسئله استهلاک نیروگاهها و عدم سرمایهگذاری در صنعت برق به موضوع مهمی تبدیل شده است؛ اگر آمریکا به صنعت برق ما حمله کند، چه راهکارهایی باید برای بازسازی نیروگاهها درنظر گرفت؟
بررسی وعده امیدبخش مسئولان
از آغاز موج تهدیدهای ترامپ و احتمال آسیب به صنعت برق کشور، تمام مسئولین وعدههای امیدبخشی درباره شبکه برق کشور مطرح کردهاند.
روز دوشنبه 17 فروردین، رضا سپهوند، عضو هیات رئیسه کمیسیون انرژی مجلس، عنوان کرد: «خوشبختانه ایران از تنوع بالایی در منابع تولید انرژی برخوردار است؛ از جمله نیروگاههای حرارتی، برقآبی، بادی و خورشیدی. همچنین پراکندگی جغرافیایی نیروگاهها و اتصال شبکه سراسری برق، امکان مدیریت بحران را فراهم میکند.» به گفته او، به جز چند نیروگاه بزرگ که بالای 2 هزار مگاوات برق تولید میکنند، سایر نیروگاههای کشور کوچک و متراکم هستند.
اقتصاد24 در واکنش به وعدههای امیدبخش مسئولین، در گزارشی نوشت: «تنوع منابع انرژی و پراکندگی جغرافیایی نیروگاهها، بدون شک یک نقطه قوت است. شبکه برق ایران با بهرهگیری از نیروگاههای حرارتی، تجدیدپذیر و اتصال سراسری، امکان مدیریت بار و انتقال برق از منابع مختلف را دارد. این یعنی حتی اگر یک یا چند نیروگاه آسیب ببینند، شبکه میتواند بخشی از مصرف را جبران کند و از قطع کامل برق جلوگیری شود. با این حال، این گزاره به معنای صفر بودن هرگونه اختلال نیست. حمله مستقیم به نیروگاههای کلیدی یا مراکز انتقال برق میتواند موجب محدودیت در تأمین برق صنایع، بیمارستانها و بخشهای حساس شود. مشکلات احتمالی در هماهنگی واحدها و مدیریت اوج مصرف نیز میتواند اثرات قابل توجهی داشته باشد؛ بنابراین وعده «قطع کامل برق رخ نخواهد داد» تا حدی درست است، اما به معنای عدم ایجاد اختلال یا اثرات اقتصادی و اجتماعی نیست.»
هرچند که این حمله مصداق بارز جنایت جنگی و هدف قرار دادن مراکز غیرنظامی است، اما باید برای هرگونه تبعات آن آماده بود چرا که امروز تمام شریانهای حیاتی جامعه، بدون برق، فرومیپاشد
آسیبپذیری شبکه متمرکز برق
رئیس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی درباره تبعات حمله گسترده آمریکا و اسرائیل به زیرساختها انرژی، و به خصوص نیروگاههای برق، به «توسعه ایرانی»، گفت: متاسفانه تا حدودی شبکه تولید ما متمرکز است و گسترده نیست.
هاشم اورعی تصریح کرد که البته خوشبختانه شبکه برق قویای داریم و در تمام کشور شبکه پخش شده ولی تا حدودی متمرکزست و این ماجرا، ممکن است ما را آسیبپذیر کند.
او افزود: نکته دوم اینست که اگر خدایی نکرده نیروگاهها مورد اصابت قرار بگیرند و از مدار خارج شوند، این موضوع در میان مدت به ما آسیب میزند، سرمایههای ملی ما از بین میرود و باید بازسازی شوند و در ضرورت آن شکی نیست. اما اکنون خوشبختانه در فصل کم باری هستیم؛ حتی اگر امروز نیروگاههای ما مورد هدف قرار بگیرند، ممکن است برای چند ساعت یا یک روز، همان مشترکان اطراف نیروگاهها متوجه خاموشی شوند.
شبکه برق ایران وارد خاموشی گسترده نخواهد شد
استاد دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف با رد احتمال خاموشی کامل در ایران با ضربه خوردن به نیروگاهها، اظهار کرد: اکنون شاید یک و نیم تا دو برابر تقاضای کنونی، ظرفیت تولید داریم لذا بلافاصله میتوانند اثرات حمله به نیروگاهها را خنثی کنند زیرا شبکه برق قوی است و اگر یک نیروگاه مورد اصابت قرار بگیرد، نیاز مشترکین آن از سایر نیروگاهها تامین میشود و در نتیجه، در کوتاهمدت مشکلی نداریم.
اورعی تاکید کرد که به همین دلیل، خاموشی گسترده نخواهیم داشت؛ اکنون شاید 100 نیروگاه کارآمد و به درد بخور داشته باشیم و انتظار نمیرود همه نیروگاهها همزمان مورد حمله قرار بگیرند.
او ادامه داد: در وهله اول نگران خاموشی گسترده و درازمدت نیستم و بیشتر نگران تابستان پیشرو هستم؛ آن هم نه به دلیل سرمایش منازل بلکه بیشتر برای صنعت نگرانم. نگرانی من در ابتدا اینست که ناترازی برق ما در تابستان 1405 زیاد میشود و طبق معمول، همه فشار را بر دوش صنایع میگذاریم و تولید و اقتصاد ملی ما آسیب میبیند.
تشدید ناترازی در تابستان
این تحلیلگر ارشد حوزه انرژی درباره مشکلات احتمالی ضربه خوردن نیروگاهها، بیان کرد: اکنون در فصل کم باری، نیروگاهها باید وارد تعمیرات اساسی شوند تا برای اول خرداد آماده شوند زیرا فضل گرمای ما حدود 4 ماه طول میکشد و نیروگاهها برای این مدت باید با توان کامل کار کنند.
اورعی تصریح کرد: اکنون اگر نیروگاههای ما از مدار خارج شود، درست است که اکنون در خاموشی کامل فرونمیرویم، اما مجبور میشویم نیروگاههای دیگر را برای تعمیرات اساسی از مدار خارج نکنیم و در نتیجه خاموشی ما در فصل گرما تشدید خواهد شد. اگر امروز نیروگاه ما را بزنند، خاموشی آن 3 ماه دیگر به سراغ ما میآید اما کاری هم نمیتوان کرد.
او به غفلت مهم در پدافند غیرعامل اشاره کرد و گفت: غفلتی که کردیم اینست که به اندازه کافی به سمت انرژیهای تجدیدپذیر نرفتیم زیرا یکی از ویژگیها و مزایای انرژی تجدیدپذیر، پراکندگی آن است و از منظر پدافند غیرعامل، نیروگاههای تجدیدپذیر بسیار بر نیروگاههای حرارتی که متمرکز هستند، ارجحیت دارد.
به اعتقاد این استاد دانشگاه، برای پدافند غیرعامل نیز اکنون کاری نمیتوان کرد اما در زمان لازم، برنامهریزان صنعت برق وقتی میخواهند برنامه توسعه این صنعت را تنظیم کنند، باید مسئله پدافند غیرعامل را هم مدنظر قرار بدهند که از این مزیت هم استفاده کنیم.
تنها نقشه راه دولتزدایی است
اورعی در پاسخ به این سوال که «تا قبل از جنگ نیز نیروگاههای ما از نبود سرمایه و استهلاک رنج میبردند اما اکنون اگر مورد اصابت جنگی قرار بگیرند، چگونه میتوان برای بازسازی آنها قدم برداشت؟»، اظهار کرد: چه بزنند و چه نزنند، نقشه راه ما یکی است اما اگر صنعت برق مورد اصابت قرار بگیرد، اهمیت این نقشه راه دوچندان میشود.
او توضیح داد: در صنعت برق سرمایهگذاری صورت نگرفته است و این امر کاملا مشهودست. علت عدم سرمایهگذاری نیز اینست که اصرار داشتیم و همچنان هم داریم که تمام بخش برق دولتی باشد. عدم سرمایهگذاری در این صنعت فقط و فقط به خاطر اینست که اگر کسی در برق سرمایهگذاری کند، باید در رقابت مستقیم و منفی با وزارت نیرو قرار بگیرد؛ مگر سرمایهگذار دیوانه است که با پول خود نیروگاه احداث کند و بعد با خود وزارت نیرو رقابت کند؟ معلوم است که سرمایهگذار در این رقابت میبازد. او هندوانه بکارد که خود هم آن را بفروشد و دولت هم کاری به او نداشته باشد، بیشتر سود میکند!
رئیس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی تاکید کرد: دولت بزرگترین مشکل در این ماجراست و برای آینده باید یک برنامهریزی کنم که طی آن، اجازه دهیم بخش خصوصی در صنعت برق کشور نقشآفرینی کند و وزارت نیرو هم کار خود را، اعم از برنامهریزی و سیاستگذاری، انجام دهد نه اینکه مستقیما وارد مسائل اجرایی و رقابتی شود.
اورعی در نهایت خاطرنشان کرد: اگر بخواهم در یک جمله برای آینده صنعت برق کشور نسخه بدهم، آن هم دولتزدایی از صنعت برق است.
هاشم اورعی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: در صورت حمله به نیروگاهها برق، در وهله اول نگران خاموشی گسترده و درازمدت نیستم و بیشتر نگران تابستان پیشرو هستم؛ آن هم نه به دلیل سرمایش منازل بلکه بیشتر برای صنعت نگرانم. نگرانی من در ابتدا اینست که ناترازی برق ما در تابستان 1405 زیاد میشود و طبق معمول، همه فشار را بر دوش صنایع میگذاریم و تولید و اقتصاد ملی ما آسیب میبیند
رئیس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی: : در صنعت برق سرمایهگذاری صورت نگرفته است و این امر کاملا مشهود است. علت عدم سرمایهگذاری نیز اینست که اصرار داشتیم و همچنان هم داریم که تمام بخش برق دولتی باشد. اگر بخواهم در یک جمله برای آینده صنعت برق کشور نسخه بدهم، آن هم دولتزدایی از صنعت برق است
سوتیتر: اکنون شاید یک و نیم تا دو برابر تقاضای کنونی، ظرفیت تولید داریم لذا بلافاصله میتوانند آثار حمله به نیروگاهها را خنثی کنند زیرا شبکه برق قوی است و اگر یک نیروگاه مورد اصابت قرار بگیرد، نیاز مشترکین آن از سایر نیروگاهها تامین میشود و در نتیجه، در کوتاهمدت مشکلی نداریم. به همین دلیل، خاموشی گسترده نخواهیم داشت؛ اکنون شاید 100 نیروگاه کارآمد داشته باشیم و انتظار نمیرود همه نیروگاهها همزمان مورد حمله قرار بگیرند
دیدگاه تان را بنویسید