رامتین موثق

در پی افزایش تنش‌های نظامی در تنگه هرمز و خلیج فارس، قیمت نفت در حال پیمودن یک روند صعودی است و در روز چهارشنبه 6 اسفند، به بالاترین سطح قیمت خود در 7 ماهه گذشته نزدیک شد. قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال با 44 سنت معادل 0.62 درصد افزایش، به 71 دلار و 21 سنت رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا هم با 40 سنت معادل 0.61 درصد افزایش، 66 دلار و 3 سنت معامله می‌شود.

در این میان برخی اعتقاد دارند افزایش قیمت نفت می‌تواند برگ برنده‌ای برای ایران باشد زیرا اولا، هفته‌هاست که مقامات ایرانی از طریق مانور‌های نظامی، تلگراف کرده‌اند که نفت بخشی مرکزی از پاسخ آنها به هر حمله خواهد بود و ثانیا، افزایش قیمت نفت می‌تواند منجر به افزایش درآمدهای نفتی ایران شود. در عین حال وال‌استریت ژورنال به نقل از کپلر عنوان کرده است که  بارگیری نفت خام ایران به بالاترین سطوح چند سال اخیر رسیده است و ذخایر شناور ایران به 200 میلیون بشکه نفت ایران روی آب رسیده است.

محمود خاقانی، کارشناس و تحلیلگر ارشد اقتصاد انرژی بین‌الملل، در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی» به بررسی و تحلیل قیمت نفت و تبعات و مزایای آن برای ایران پرداخته است.

التهاب نفت در پی اظهارات ترامپ

تحلیلگر ارشد مسائل انرژی بین‌الملل در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»، علت افزایش قیمت نفت در هفته‌های اخیر را به افزایش تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا در خلیج فارس نسبت داد و درباره رسیدن قیمت نفت به بالاترین سطح 7 ماهه، تاکید کرد که این اتفاق مربوط به سخنان روز گذشته ترامپ در کنگره آمریکاست.

خاقانی اظهار کرد: ترامپ در سخنرانی خود در کنگره آمریکا علائمی را آشکار کرده که نشان‌دهنده قصد احتمالی او برای تجاوز نظامی به ایران است و همین امر موجب شده تا بازار نفت دچار التهاب شود. ترامپ در همین سخنرانی اخیر کنگره گفته است که ایرانیان مایل به مذاکره هستند اما فکر نمی‌کنم شرایط ما را قبول کنند. او همچنین مسئله ایران را موضوع مهمی در 47 سال گذشته، شمرده است.

او درباره جنگ‌طلبان داخلی نیز عنوان کرد: هنوز هم باید از دولت پنهان گلایه کرد که از طریق همین تحریم‌ها ثروتمند شده است و این دولت پنهان حتی خواهان جنگ هم هست. اگر جنگ به نفع این گروه نبود، این رجزخوانی‌ها، نظیر حمله پیشدستانه یا ساخت سلاح اتمی، را به زبان نمی‌آوردند.

بهره افزایش قیمت نفت 

نصیب ملت نمی‌شود

مدیرکل اسبق امور خزر و آسیای میانه وزارت نفت با تاکید بر اینکه ایران از این افزایش قیمت نفت نمی‌تواند به نفع خود و برای افزایش درآمد نفتی استفاده کند، در این باره بیان داشت: این افزایش نفت در واقع افزایش قیمت آتی نفت است.

خاقانی توضیح داد: در زمان گذشته معمولا این اوپک بود که قیمت نفت را در جهان تعیین می‌کرد ولی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران که دومین شوک بهای نفت به بازار وارد شد، این روند عوض شد و دیگر بازارهای به اصطلاح پیش‌خرید و پیش‌فروش نفت خام، فعال شدند. مکانیسم عرضه و تقاضا در این بازارها، به‌سرعت اثر نمی‌گذارد ولی التهابات و نگرانی‌ها در این بازارها خیلی زود نمایان می‌شوند. برای مثال این قیمتی که اکنون ۷۱ دلار و ۲۱ سنت برای نفت برنت دریای شمال اسکاتلند و ۶۶ دلار و ۳ سنت هم برای نفت آمریکا تعیین شده است، مربوط به بازار آتی است و این قیمت گرانی نفت را برای 15 روز تا 1 ماه آینده نشان می‌دهند زیرا بازیگران بازار نگران افزایش تنش‌ها در این مدت هستند.

کارشناس ارشد مسائل بین‌المللی انرژی: طرف مقابل جنگ روانی را خوب بلد است اما در صورتی که یک آمار دقیق از وزارت نفت موجود بود، می‌توانستیم با این تبلیغات مقابله کنیم. وزارت نفت از ارائه آمار فروش نفت با تورم لو ندادن راه‌های دور زدن تحریم‌ها سر باز می‌زند و  سر خود را مانند کبک زیر برف کرده است غافل از اینکه سیستم جاسوسی آمریکا و اسرائیل در ایران بسیار قوی است. وزارت نفت اسم این افراد را لو نداده که 11 میلیارد دلار نفتی به کشور بازنگشته است!

او تصریح کرد: از آنجایی که ایران نفت خود در شرایط تحریمی، در بازار سیاه می‌فروشد، قادر به بهره‌گیری از افزایش قیمت نفت برای افزایش درآمد نفتی خود نیست.

این کارشناس خاطرنشان کرد که حتی اگر امروز قیمت نفت به 100 دلار هم برسد، بهره این افزایش قیمت نصیب ملت ایران نمی‌شود چون همین تراستی‌هایی که نفت را می‌برند، اگر گران‌تر هم بفروشند، پول آن را به جیب ملت ایران بازنمی‌گردانند.

او پیشنهاد داد: از این فرصت گرانی نفت باید استفاده کنیم تا مسئله ما با آمریکا حل شود؛ هرچند که این مسئله باید در دولت اول ترامپ حل می‌شد، ولی کاسبان تحریم، و امروز کاسبان جنگ، نگذاشته و نمی‌گذارند.

نمی‌توان به چین و روسیه دل خوش کرد

خاقانی با رد امید بستن به چین و روسیه برای حل تنش‌های اخیر یا حتی خرید نفت ما در این شرایط گرانی، به تجربه ونزوئلا اشاره کرد و گفت: وقتی به تجربه ونزوئلا نگاه می‌کنیم، می‌بینیم کشور چین ۶۰ میلیارد دلار به دولت مادورو وام داده بود و تقریبا ۷۰ درصد تولید ۹۰۰ هزار بشکه در روز نفت ونزوئلا، دست چین و روسیه بود.

او افزود: پس چه شد که روسیه و چین در برابر اقدامات آمریکا در ونزوئلا سکوت کردند؟ یکی از دلایل اینست که مادورو باید کنار می‌رفت چرا که او ادعا می‌کرد یکی از جزایر کوچک نزدیک ونزوئلا متعلق به این کشور است. در این جزیره با جمعیت یک میلیون نفر، نفت زیادی کشف شده بود و شرکت‌های آمریکایی و چینی در نفت آن جزیره با هم شریک هستند. 

به اعتقاد این تحلیلگر، بنا به تجربه ونزوئلا ایران نباید به روسیه و چین چندان دل خوش کند زیرا این کشورها می‌توانند در هر صورت با آمریکا کنار بیایند.

خاقانی مطرح کرد: تنها نکته‌ای که می‌تواند آمریکا را نگران کند، همان همبستگی ملی است. همچنین برخی مسئولان در ایران، بایستی متقاعد شوند تا دیگر صحبت نکنند. این افراد هستند که با رجزخوانی‌های خود اجازه نمی‌دهند دولت مسعود پزشکیان، به عنوان دولت منتخب مردم، کارش را انجام دهد.

محمود خاقانی در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: از آنجایی که ایران نفت خود را در شرایط تحریمی، در بازار سیاه می‌فروشد، قادر به بهره‌گیری از افزایش قیمت نفت برای افزایش درآمد نفتی خود نیست. حتی اگر امروز قیمت نفت به 100 دلار هم برسد، مزایای این افزایش قیمت نصیب ملت ایران نمی‌شود چون همین تراستی‌هایی که نفت را می‌برند، اگر گران‌تر هم بفروشند، پول آن را به جیب ملت ایران بازنمی‌گردانند

تداوم مخفی‌کاری با وجود جنگ رسانه‌ای

مدیرکل اسبق امور خزر و آسیای میانه وزارت نفت در ادامه، درباره علت افزایش سطح بارگیری نفتی ایران و رسیدن ذخایر شناور به 200 میلیون بشکه، اظهار داشت: اکنون مشکل اینست که نمی‌توانیم تولید نفت را متوقف کنیم. اگر ما چاه را ببندیم، هزینه باز کردن مجدد آن خیلی بیشتر از آن است که تولید را تداوم ببخشیم و محصولات خود را سوار کشتی کنیم و مانند یک انبار روی دریا نگه داریم تا مشتری پیدا شود.

خاقانی عنوان کرد: البته این آمارهای وال‌استریت ژورنال، بلومبرگ و کپلر بخشی از جنگ روانی است و ایران نتوانسته است در این ۴۷ سال یک منبع تولید خبر تهیه کند و وضعیت بی‌اعتمادی مردم به صداوسیما و اعتمادشان ایران اینترنشنال گواه این قضیه است.

او افزود: طرف مقابل جنگ روانی را خوب بلد است اما در صورتی که یک آمار دقیق از وزارت نفت موجد بود، می‌توانستیم با این تبلیغات مقابله کنیم. در چندسال گذشته دیوان محاسبات از شرکت نفت درباره میزان نفت فروخته شده، قیمت و مقاصد آن گزارشی خواست اما مدیرعامل شرکت ملی نفت به دلیل مصوبه شورای عالی امنیت ملی از افشای این اطلاعات خودداری کرد.

این کارشناس مسائل اقتصاد انرژی با انتقاد از دلایل مخفی‌کاری وزارت نفت، بیان کرد: وزارت نفت معتقد است در صورتی که آمار فروش نفت خود را ارائه دهیم، راه‌های فروش نفت ایران و دور زدن تحریم‌ها لو می‌رود اما سر خود را مانند کبک زیر برف کرده‌ایم و از این مسئله غافلیم که سیستم جاسوسی آمریکا و اسرائیل در ایران بسیار قوی است. وزارت نفت اسم این افراد را لو نداده که 11 میلیارد دلار نفتی به کشور بازنگشته است!

با دوستان فعلی نیازی به دشمن نداریم

خاقانی در واکنش به این مخفی‌کاری، پیشنهاد داد که باید اقتصاد خرد و کلان ما به سمت شفافیت برود. او یکی از نمونه‌های عدم شفافیت در اقتصاد را وجود نهادی به نام «سران سه قوه» دانست در صورتی که در هیچ کجای دنیا چنین نهادی وجود ندارد و قوا از هم مستقل هستند. 

خاقانی تاکید کرد که کشور با وجود دوستانی که مدام شعار می‌دهند، اصلا نیازی به دشمن ندارد زیرا این افراد خود بدترین حملات را به نظام می‌زنند.

او در پایان، درباره روش حل مناقشات اخیر عنوان کرد: اکنون باید در یک همه‌پرسی موضوعاتی نظیر قبول شرایط طرف مقابل، تسلیم شدن و یا جنگ را با مردم در میان بگذاریم زیرا در همین دفعه باید تکلیفمان روشن شود و بالاتر از سیاهی رنگی نیست؛ یا از این فرصت افزایش قیمت نفت و ... باید برای مذاکره استفاده می‌کنیم یا وارد جنگی می‌شویم که ایران را ویران و تکه تکه می‌کند. تاریخ هم بعدها قضاوت خواهد کرد که مسئولین ارشد جمهوری اسلامی با ایران چه کردند.