بررسی وضع تعرفه ۲۵ درصدی ترامپ علیه کشورمان، در گفت وگوی «توسعه ایرانی» با عضو اتاق بازرگانی؛
شرکای تجاری در فشار انتخاب میان ایران و آمریکا چه خواهند کرد؟
رامتین موثق
همزمان با اوجگیری اعتراضات، ترامپ نیز از آب گلآلود ماهی میگیرد و با مداخله و اظهارات متناقض، بر ابهام فضای سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک کشور میافزاید.
رئیسجمهور آمریکا پس از اینکه روز دوشنبه گفت ایرانیها برای مذاکره آمادهاند، ناگهان تصمیم به تشدید تحریمها علیه ایران گرفت و روز گذشته ناگهان اعلام کرد: «هر کشوری که با ایران مراودات تجاری انجام دهد، تعرفه گمرکی ۲۵ درصدی برای هر معامله پرداخت خواهد کرد.» هرچند که جنجال تعرفهای ترامپ از همان ابتدای نشستن پیشت میز بیضیشکل کاخ سفید، دامن اقتصاد جهانی را گرفت اما در نهایت مقابل برخی کشورها مانند چین تسلیم شد. با این حال وضع این تعرفه، با توجه به تحریمهای گذشته، میتواند برای اقتصاد ایران بیش از اقتصادهای قدرتمند جهان، خطرناک باشد.
لازم به ذکر است که پس از تشدید تحریمها از سال 1397، ایران برای مقابله با آثار تهدیدها به سمت افزایش مبادلات تجاری با کشورهای همسایه و عضویت در پیمانهای اقتصادی رقیب آمریکا، نظیر شانگهای و بریکس، رفت اما اکنون که ترامپ سطح تهدیدهای اقتصادی خود را بالا برده است، آیا شرکای محدود کنونی ایران نیز از سیاست او پیروی خواهند کرد؟
در این میان چین به عنوان مهمترین شریک تجاری ایران به تصمیم اخیر ترامپ علیه ایران واکنش نشان داد و مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه این کشور، روز گذشته در یک نشست خبری گفت که پکن با دخالت در امور داخلی کشورهای دیگر و استفاده از زور یا تهدید در روابط بینالملل مخالف است. اما تجربه گذشته ثابت کرده است که نمیتوان به سخنان طرف چینی نیز اعتماد کرد چرا که در بزنگاهها براساس منافع ملی خود تصمیم میگیرد.
رئیس کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق بازرگانی تهران در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: میتوانیم به واسطه برخی روشها تاثیر تعرفهای ترامپ را کمتر کنیم و تجارت کشور را به پیش ببریم. این روشها عمدتا شامل راه دور زدن تحریم و امثالهم است که به معنی افزایش حجم تجارت غیرشفاف و سیاه کشور، و افزایش هزینههای تجاری است. به واسطه این روشها باید هم کالاهای صادراتی را ارزانتر بفروشیم و هم کالاهای وارداتی را گرانتر بخریم و همچنین هزینههای زیادی برای نقل و انتقال به ما تحمیل میشود
سیاست نکنرخی شدن ارز
چه میشود؟
مدتی است که تکنرخی شدن ارز، مهمترین موضوع اقتصادی کشور شده است و بسیاری از کارشناسان معتقدند که دولت دیگر ذخایر ارزی قابل توجهی ندارد تا بتواند ارز ترجیحی یا نیما بپردازد بنابراین تصمیم به حذف نرخهای چندگانه ارز گرفته است.
از طرف دیگر برخی تحلیلگران تاکید میکنند که تکنرخی کردن ارز تنها در شرایطی به موفقیت کامل میرسد که جریان مبادلات تجاری، در پی آن ارزی کشور، مختل نباشد تا بازار بتواند تمام تقاضاهای ارزی را پاسخگو باشد. اما تهدید کشورهای طرف تجاری ایران توسط ترامپ، ممکن است تاثیر بسیار زیادی بر حجم تجارت ایران با شرکای خود بگذارد و از این رو احتمال ضعیفتر شدن درآمد ارزی دولت، و بازگشت ارز توسط صادرکنندگان نیز میرود.
در این میان به نظر میرسد تعرفههای ترامپ شکست سیاست جدید دولت را نشانه گرفته است و قصد تحدید منابع ارزی ایران را دارد.
تهدیدات تعرفهای ترامپ
قطعا تاثیرگذار خواهد بود
رئیس کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق بازرگانی تهران درباره ارزیابی خود از تهدید ترامپ مبنی بر وضع تعرفه 25 درصدی بر شرکای تجاری ایران، به «توسعه ایرانی»، گفت: چه بخواهیم و چه نخواهیم آمریکا اقتصاد بزرگی دارد و کشورهای زیادی با آن تبادل دارند.
«محمدرضا غفراللهی» با تاکید بر اینکه به همین دلیل تهدیدات تعرفهای ترامپ قطعا تاثیرگذار خواهد بود، یادآور شد: حتی بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان، نظیر کشورهای عضو اتحادیه اروپا، مقابل تعرفههای ترامپ کوتاه آمدند، اما برخی از کشورها نیز مانند چین، ویتنام و هند کوتاه نیامدند و به هرحال تعرفههای ترامپ تاثیر خود را بر اقتصاد بینالملل گذاشت.
او افزود: از طرف دیگر اقتصاد ایران به واسطه تحریمها هر روز کوچکتر شده است و حجم مبادلات ما با خیلی از کشورهای جهان رقم بالایی نیست. برای مثال تراکنش تجاری ما با چین عدد بالایی است اما ما جزو شرکای اصلی تجاری کشوری مثل چین نیستیم و از همین منظر، تهدیدات تعرفهای ترامپ تاثیرگذار خواهد بود و اثر خود را بر اقتصاد و تجارت کشور برجای خواهد گذاشت.
محمدرضا غفراللهی: کشورها تمایل دارند تعاملات خود را با آمریکا، به عنوان بزرگترین اقتصاد دنیا، افزایش دهند. اگر نگاهی بدون تعارف به همین کشورهای همسایه خود داشته باشیم، از امارات و عربستان گرفته تا عراق و ترکیه، حجم مبادلات بسیار زیادی با آمریکا دارند و وقتی برای انتخاب میان آمریکا و ایران تحت فشار قرار گیرند، تمام این مسائل را مدنظر قرار میدهند
این عضو اتاق بازرگانی درباره روشهای برخورد با تاثیر تعرفههای ترامپ، عنوان کرد: میتوانیم به واسطه برخی روشها تاثیر تعرفهای ترامپ را کمتر کنیم و تجارت کشور را به پیش ببریم. این روشها عمدتا شامل راه دور زدن تحریم و امثالهم است که این روشها به معنی افزایش حجم تجارت غیرشفاف و سیاه کشور، و افزایش هزینههای تجاری است. به واسطه این روشها باید هم کالاهای صادراتی را ارزانتر بفروشیم و هم کالاهای وارداتی را گرانتر بخریم و همچنین هزینههای زیادی برای نقل و انتقال به ما تحمیل میشود.
به گفته او، تا وقتی تحریمها برقرار و رو به افزایش باشد، چارهای در استفاده از روشهای دور زدن تحریم نیست و تا زمانی که سیاستگذاری کشور راهی برای تعامل با آمریکا نیابد، این قصه نیز ادامه خواهد داشت.
همه کشورها به سمت افزایش
شرکای تجاری میروند
غفراللهی درباره اینکه «پس از تشدید تحریمها ایران به سمت افزایش مبادلات با کشورهای همسایه و عضویت در برخی پیمانها نظیر شانگهای و بریکس رفت؛ آیا تهدیدهای ترامپ شرکای کنونی ایران را تحتتاثیر قرار میدهد؟»، پاسخ داد: تمام مبادلات ایران با کشورهای دوست و همسایه است، اما آیا میتوان گفت که این کشورها فقط با ما تعامل دارند؟
او تاکید کرد: همه کشورهای منطقه، حتی کشورهایی مانند عراق و افغانستان، با کشورهای متعددی تجارت دارند. طبیعی است که هدف آنها تنوع بخشیدن به طرفهای تجاری خود است و این سیاست، یکی از کارهایی است که همه کشورهای جهان در برنامههای خود قرار میدهند.
رئیس کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق بازرگانی تهران ادامه داد: به هرحال کشورها تمایل دارند تعاملات خود را با آمریکا، به عنوان بزرگترین اقتصاد دنیا، افزایش دهند. اگر نگاهی بدون تعارف به همین کشورهای همسایه خود داشته باشیم، از امارات و عربستان گرفته تا عراق و ترکیه، حجم تبادلات بسیار زیادی با کشور آمریکا دارند و وقتی برای انتخاب میان آمریکا و ایران تحت فشار قرار میگیرند، تمام این مسائل را مدنظر قرار میدهند.
غفراللهی تصریح کرد: نمیخواهیم بگویم تهدیدات ترامپ باعث صفر شدن روابط ما با کشورهای همسایه میشود اما در نهایت باعث میشود که کالای ایرانی گرانتر و با ریسک بیشتری به دست مصرفکننده کشورهای اطراف برسد و همگی این مسائل یعنی کوچکتر شدن بازار هدف ایران و کاهش رقابتی بودن کالای ایرانی نسبت به کالای کشورهای دیگر.
او در پاسخ به اینکه «چین علیه تهدیدات ترامپ اظهارنظر کرده و وزیر امور خارجه این کشور بیان داشته است که این کار به مثابه دخالت در امور داخلی دیگر کشورهاست؛ آیا میتوان به نقش چین در شکست تعرفههای ترامپ امید داشت؟»، اظهار کرد: نمیدانیم که در پشتپرده اظهارات چینیها چه تصمیمهایی قرار دارد اما لازم به یادآوری است که چین تاکنون اقدام موثری در جلوگیری از تحریمهای ایران نداشته است.
این عضو اتاق بازرگانی عنوان کرد: بر مبنای یک منطق ساده، تبادلات چین با آمریکا و برعکس، تبادلات آمریکا و چین را باید مقابل حجم تبادلات ایران و چین قرار دارد و با مقایسه این چند آمار مشخص میشود که رفتار آینده چینیها احتمالا چگونه خواهد بود.
تکنرخی شدن ارز
تصمیم بسیار درستی بود
غفراللهی درباره تاثیر تهدیدات تعرفهای ترامپ بر موفقیت سیاست تکنرخی کردن ارز، بیان داشت: این تصمیم دولت برای تکنرخی کردن بسیار تصمیم درستی بوده است. به واسطه نظام چندنرخی ارز، اتلاف ارزی کشور بسیار زیاد بود بدین صورت که کالاهای ما قاچاق میشد و بسیاری از افراد فرصتطلب از این وضعیت سوءاستفاده میکردند.
او افزود: قاطعانه میگویم تصمیم دولت تصمیم بسیار درستی بوده است اما نکته مهمتر اینست که همزمان با این بحث یکسانسازی نرخ ارز، آزادسازیهایی در زمینه قوانین و بخشنامههای که مربوط به دو قیمتی و چند قیمتی بودن قبلی بوده است، انجام شود یعنی جریان تبادل کالا، واردات و صادرات، روانتر شود تا صادرکننده بتواند راحت ارز را به کشور برگرداند تا جریان واردات کالا به کشور نیز قوت بگیرد و واردکننده هم بتواند ارز مورد نیاز خود را تامین کند.
به اعتقاد رئیس کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق بازرگانی تهران؛ اگر این تبادل و این روانی انجام شود، موفقیت این سیاست بسیار موثر خواهد بود و نهایتا بخش خصوصی، صادرکننده و واردکننده، راحتتر میتواند تعامل کند.
صحبت ترامپ درباره وضع تعرفه 25 درصدی بر شرکای تجاری ایران، باعث افزایش هزینهها و بالا رفتن قیمتها میشود اما اگر دولت موانع و قوانین مضری را که سدراه تجارت کشور شده است، حذف کند، تبادلات ارزی درنهایت روی همان قیمتی که تعیین شده است، انجام میپذیرد و تاثیر تعرفههای ترامپ را بر سیاست تکنرخی کردن ارز حداقل میسازد
غفراللهی درباره تاثیر تعرفههای ترامپ بر سیاست تکنرخی شدن ارز، خاطرنشان کرد: صحبت آقای ترامپ باعث افزایش هزینهها و بالا رفتن قیمتها میشود اما اگر دولت موانع و قوانین مضری را که سدراه تجارت کشور شده است، حذف کند، تبادلات ارزی درنهایت روی همان قیمتی که تعیین شده است، انجام میپذیرد و تاثیر تعرفههای ترامپ را بر سیاست تکنرخی کردن ارز حداقل
میسازد.
دیدگاه تان را بنویسید