کِلی گرویه، شاعر و پژوهشگر تاریخ هنر اثر‌گذارترین عکس‌های سال 2021 میلادی را انتخاب و با تصاویر آثار هنری مشهور مقایسه کرده است. تصویر دخترکی که از دیوار ریخته اتاق بمب‌خورده‌اش در غزه به بیرون نگاه می‌‌کند و تصویر شورش ساختمان کنگره ایالات متحده آمریکا از جمله این تصاویر است. گفتنی است منابع این مطلب سایت بی‌بی‌سی و  GETTY IMAGES است.

دخترک، غزه، مه ۲۰۲۱

۲۴ ماه مه، در یکی از خونین‌ترین درگیری‌های بین فلسطینیان و اسرائیل از سال ۲۰۱۴ تا آن زمان اتفاق افتاد، در حملات هوایی اسرائیل به تلافی موشک‌های شلیک‌شده حماس دیوارخانه دخترکی در بیت‌حانون واقع در نوار غره فرو‌می‌ریزد. تصویر این دخترک که پابرهنه در میان آوار و خرابی ایستاده و به افق ویران خیره شده، دل‌خراش است.

ناهم‌خوانی این صحنه با خرگوشی که در دست دخترک است و آویزان، به جهان زیر‌و‌رو‌شده از جنگ نگاه می‌کند، تابلوی جنگ اثر پائولا رگو، نقاش بریتانیایی در سال ۲۰۰۳ را به یاد می‌آورد که با الهام از تصویر دخترکی در مصیبت‌های جنگ عراق کشیده شده است. از نگاه رگو، خرگوش، که به طور معمول در تاریخ هنر نماد معصومیت و زایش دوباره است، به تلخی با ماسکی از هول و اندوه ترسیم شده است. هول و اندوه تصویر غزه نیاز به هیچ تفسیری ندارد.

پسر متالیک، اندونزی، ۲۰۲۱

پسر هشت‌ساله‌ای که در خیابان‌های شهر دپوک اندونزی گدایی می‌کند. صورتش را با ترکیب رنگ متالیک سمی و روغن خوراکی رنگ کرده است تا شبیه مجسمه‌های فلزی به نظر برسد.آلدی از افرادی است که به آدم‌های نقره‌ای مشهورند و به این روش خطرناک خودشان را رنگ می‌کنند تا مردم به آنها کمک کنند. تصویر براق چهره آلدی در زمینه فلزی و بی‌روح خیابان و ماشین‌های پشت‌سرش بسیار اثر‌گذار است.

بسیاری از پسر‌های هم‌سن‌سال آلدی شیفته آدم‌آهنی‌ها هستند، در تابلوی اسباب‌بازی شگفت‌انگیز با تکنیک جوهر و گواش، سال ۱۹۷۱ اثر ادواردو پائولوتسی، هنرمند پرشور اسکاتلندی پسری تصویر شده است که با آدم‌آهنی اسباب‌بازی‌اش همسان شده است. در کار پائولوتسی هر دو تبدیل به موجودی فلزی و براق شده‌اند. در تصویر آلدی، کودکی اوست که به طور غم‌انگیزی در این میان ویران می‌شود.

سخنرانی اجلاس تغییرات اقلیمی گلاسگو، وزیر خارجه تووالو، نوامبر ۲۰۲۱

سیمون کوفی، وزیر خارجه تووالو، جزیره‌ای در اقیانوس آرام، برای ضبط سخنرانی خود در اجلاس تغییرات اقلیمی گلاسگو، برای جلب توجه به تغییرات اقلیمی و بالا آمدن سطح آب دریا‌ها و تهدید زیر‌ آب رفتن کشورش با لباس رسمی تا زانو در آب دریا رفت و سخنرانی خود را تا انتها در همین حالت ضبط کرد.

کوفی تأکید می‌کند:ما نمی‌توانیم در برابر آب که بالا می‌آید دست روی دست بگذاریم و هیچ کاری نکنیم.تصویر و سخنان مؤثر او، تاریخچه‌ای از تصاویر چهره‌ها و جوامع در معرض خطر امواج و آب دریا را به خاطر می‌آورد. از نقاشی شکستن سد سنت‌آنتونی در نزدیکی آمستردام اثر جان آسلین، نقاش هلندی (که بالا آمدن فاجعه‌بار آب دریا را در بامداد ۵ مارس ۱۶۵۱ در ساحل هلند ترسیم کرده است) تا سیل، اثر هنر دیجیتال کواتا اتساوا، هنرمند آلمانی در سال ۲۰۱۱ که از تصاویر بالا آمدن آب دریا در مناطقی از آمریکای جنوبی الهام گرفته شده است.

فضانوردان، اسرائیل، ۲۰۲۱

دو فضانورد با لباس‌ فضایی در کنار‌هم در تمرین آمادگی برای سفر به مریخ در دره رامون واقع در صحرای نِگِب اسرائیل راه می‌روند.بزرگ‌ترین چالگاه فرسایشی (ژرف‌دره) جهان ( این دره فرو‌رفتگی یا حفره و گودال حاصل برخورد شهاب‌واره یا دهانه آتشفشانی حاصل از فوران آتشفشانی نیست)، دره‌ای به شکل قلب که عرصه تمرین فراواقعی شش فضانورد از استرالیا، آلمان، اسرائیل، هلند، پرتغال و اسپانیا بوده است.تیم فضانوردان باید با لباس‌های فضایی در مسیر‌های این دره راه می‌رفتند تا با شرایطی که در مریخ خواهند داشت تطبیق پیدا کنند.تصاویر شبیه‌سازی موجودات فضایی ذهن جهان را به خود مشغول کرده است و به نظر می‌رسد تصور چندانی از قلمرو فیزیکی آنها در منظومه شمسی نداریم، در آثار ایو تانگی، نقاش پیشروی سوررئالیست فرانسوی می‌توان تصویر و تصوری از این تنهایی و جلوه فرازمینی یافت.

معترضان، اسکاتلند، نوامبر ۲۰۲۱

در جریان اجلاس تغییرات اقلیمی گلاسگو در ماه نوامبر، فعالان گروه اوشن ربلیون در برابر کارخانه و مجتمع پالایشگاهی و پتروشیمی شرکت چند ‌ملیتی صنایع شیمیایی اینیوس در گرنجموث اسکاتلند دست به اعتراض زدند.

فعالان مدنی با پیت‌های پلاستیکی نفت ماسک‌های گروتسک (عجیب‌پردازانه) کله‌نفتی درست کرده بودند که از دهان‌شان نفت می‌ریزد و پول‌های نمادین که روی زمین پخش کرده بودند، اعتراض خود را به سرمایه‌گذاران و سیاستمداران اعلام کردند. از نظر این فعالان تعیین سال ۲۰۳۰ برای پایان جنگل‌زدایی دیر و ناکارآمد

 است.

تصویر، محتوایی اثر‌گذار دارد و فرد را به یاد آثار محیط‌زیستی هنرمندان معاصر می‌اندازد که به نتیجه ویرانگر رفتار انسان‌ها بر محیط‌زیست می‌پردازند. این سبک را در ماده و فکر اثر پیکره‌ساز فقید نوریوکی هاراگوچی (مجموعه‌ای از کارها که از سال ۱۹۷۰ شروع کرده بود) تا اثر هنری آی‌وی‌وی، آلودگی نفتی، سال ۲۰۰۶ می‌توان دید.

دریاچه زباله، صربستان،۲۰۲۱

این تصویرهولناک از انبوه زباله که دهانه رود لیم را در نزدیکی شهر پریبوی در غرب بالکان مسدود کرده، تلخ و نفس‌گیر است.

سهل‌انگاری در اقدامات ساده برای مدیریت پسماند‌ و زباله، تشدید تخلیه غیر‌قانونی و سیلاب‌های منطقه‌ای باعث شده است که این همه زباله در یک نقطه جمع شود.

این ناهماهنگی و انبوهی زباله‌ها در منظره‌ای طبیعی یادآور فضای متلاطمی است که در سال ۱۹۹۴ هنرمند معاصر کوبایی، توماس سانچز در بازسازی به صلیب کشیده شدن مسیح خلق کرده است. نام این اثر آل‌سور‌دل‌کالواریو یا جنوب کالی است.

سانچز در نقاشی خود با ترسیم گندزاری از زباله‌های در‌هم‌آمیخته می‌گوید رستگاری بیش از آنکه سفر مشقت‌بار معنوی باشد جان سالم ‌به‌در بردن از لجن‌زار جهان است.

شورش ساختمان کنگره آمریکا، ژانویه ۲۰۲۱

تصاویر درگیری خشونت‌بار طرفداران دونالد ترامپ با پلیس در زیر گنبد ساختمان کنگره ایالات متحده آمریکا جهان را حیرت‌زده کرد.

این افراد که عمدتا هوادار ترامپ بودند به تائید جو بایدن به عنوان رئیس جمهور منتخب اعتراض کردند. ممکن است به نظر عجیب بیاید که چرا تصویر آمریکایی‌هایی که یقه همدیگر را گرفته‌اند را در مجموعه انتخاب‌هایم قرار دادم.

پشت سر عکاس این عکس و در مکانی که او این عکس را گرفته است، دیوار‌نگاره مرمرین اثر مجسمه‌ساز ایتالیایی قرن هجدهم، انریکه کائسیچی قرار دارد که دانیل بون سیاستمدار دوران استعمار آمریکا را در نبرد تن‌به‌تن با بومیان آمریکا نشان می‌دهد. پیکر مچاله‌شده یک از بومیان هم زیر پای آنها افتاده  است.

 محتوای این دیوار‌نگاره، هم از جنبه هنری و هم جنبهه اخلاقی، این روزها به همان اندازه رویداد‌های ۶ ژانویه باعث قطب‌بندی‌های اجتماعی می‌شود.

 پسر با ماسک اکسیژن، کنیا، ۲۰۲۱

این تصویر در نوامبر سال ۲۰۲۱ در مسابقه عکاسی محیط‌زیست برنده شد. در بخش فعالیت اقلیمی تصویر این پسر که به نحوی فرا‌واقعی با ماسک اکسیژن به گیاهی در گلدان به عنوان منبع اکسیژن وصل است، برگزیده شد. نفس آخر عکسی از کوین اوچینگ اونیانگو در نایروبی کنیا گرفته شده است که اشاره‌ای به وضعیت اسف‌بار آسیب‌های انسان بر محیط‌زیست دارد. این تصویر نه فقط آینده نامعلوم انسان را نشان می‌دهد بلکه رد و نشانی از آثار تأثیر‌گذار تاریخ هنر را هم در خود دارد.آسیب‌پذیری و ارزش هر نفس ما را به یاد آثار قدرتمندی مانند شاهکار‌های جوزف رایت دربی، نقاش قرن هجدهم در سری آثار تجربی پرنده در حباب شیشه‌ای (هم‌زمان با کشف اکسیژن جوزف پریستلی) و هم‌چنین هنر‌های مفهومی هنرمند ایتالیایی، پیرو مانزونی، می‌اندازد که در سال ۱۹۶۰ تلاش کرد نفسش را در بادکنک‌هایی به نام بازدم هنرمند ماندگار کند.با نگاه به نگرش مانزونی برای بازدم هنرمند (او می‌گفت وقتی روحم در چیزی دمیده شود نامیرا می‌شود) و سرنوشت واقعی بادکنک‌هایش که مدت‌‌هاست نیست و نابود شده‌اند، می‌توان به ظرافت مسحور‌کننده و حیرت‌انگیز اثر اونیانگو پی برد.

بچه‌ها، اتیوپی، ژوئیه ۲۰۲۱

ماه ژوئیه، چند بچه زیر درختی در نزدیکی اردوگاه پناهندگان اریتره در نزدیکی دهکده دابات در شمال شرقی شهر گوندار در اتیوپی.مه غلیظی که زمینه عکس را فراگرفته فضای وهم‌انگیز در عکس ایجاد کرده است.درخت این پناهگاه زنده با صدای گوش‌نواز خش‌خش برگ‌هایش نمونه‌هایی از آثار هنری با مضمون درخت زندگی را در طول تاریخ هنر به خاطرمان می‌آورد. درخت زندگی از دیرباز منبع الهام و موضوع آثار هنری انسان‌ها بوده است. از اوراتو‌ها (تمدنی در عصر آهن) که درخت زندگی نماد مذهبی مهمی بوده است تا گوستاو کلیمت از برجسته‌ترین نقاشان هنر نو وین یا آرنوو که در نقاشی درخت زندگی پیچ‌و‌خم‌‌های نمادین شاخ‌و‌برگ‌های آن را چنان در‌هم‌آمیخته است که گویی تا بیکران در جوشش هر برگ و شاخه ادامه دارد.

 

کادر درمان، هند، اکتبر ۲۰۲۱

برای تقدیر از یک میلیارد دوز واکسن کرونا که در هند تزریق شد در ماه اکتبر چهار پرستار بیمارستان رامایا در بنگلور عکسی با الهام از دورگا خدای قدرت و محافظت تهیه کردند. این الهه بازوان متعددی دارد که در هر کدام سلاحی هست و می‌تواند ماهرانه دشمنانش را شکست دهد.اولین بار نیست که نماد دورگا، خدای هندو در نبرد با نیرو‌های اهریمنی در دوران همه‌گیری استفاده شده است.در اکتبر سال ۲۰۲۰ هم مجسمه چند دست دورگا که هنرمند هندی سنجیب باساک با شیشه‌های خالی واکسن و باند‌های پزشکی تاریخ‌مصرف گذشته ساخته بود در شبکه‌های اجتماعی پر‌بازدید شد. مجسمه باساک با استفاده از زباله‌های بیمارستانی، از رنج و بیماری، در میانه نگرانی و پریشان‌حالی نشان امیدوار‌کننده‌ای ساخته بود.