بین ایران و آمریکا چه می‌گذرد؟

هنوز هیچ توافقی رسمی اعلام نشده، اما جنگ بر سر روایت آن از تهران تا واشنگتن آغاز شده است؛ توافقی که ظاهراً قرار است مانع جنگ شود، حالا خودش به میدان تازه‌ای از جدال سیاسی و رسانه‌ای تبدیل شده است.

رویداد نوشت: فضای سیاسی و رسانه‌ای ایران طی ساعات گذشته مملو از خبرها، گمانه‌زنی‌ها و روایت‌های ضدونقیض درباره توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن شده، یک نکته بیش از همه جلب توجه می‌کند؛ اینکه حتی پیش از اعلام رسمی هرگونه تفاهم، جنگ روایت‌ها درباره «مفاد توافق» آغاز شده است. از توییت معنادار حسام‌الدین آشنا درباره «فتحی دیگر در مسیر بیت‌المقدس» تا واکنش اصولگرایان و هشدار رسانه‌های نزدیک به سپاه درباره «دبه‌کردن آمریکا»، همه نشان می‌دهد که ماجرا دیگر صرفاً یک مذاکره دیپلماتیک نیست؛ بلکه نبردی سیاسی بر سر تفسیر توافقی است که هنوز نهایی نشده است.

ادعای واشنگتن، تکذیب تهران

ماجرا از ادعای ترامپ درباره نزدیکی توافق و گزارش رسانه‌های آمریکایی از جمله نیویورک‌تایمز و اکسیوس درباره جزئیات تفاهم احتمالی شروع شد؛ تفاهمی که گفته می‌شود در قالب یک یادداشت ۶۰ روزه، شامل کاهش تنش در تنگه هرمز، تسهیل فروش نفت ایران و ادامه مذاکرات هسته‌ای خواهد بود. اکسیوس حتی مدعی شد ایران تعهدات شفاهی درباره توقف غنی‌سازی و کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم با غنای بالا داده است. اما خیلی زود، تهران تلاش کرد روایت آمریکایی‌ها را اصلاح کند.

خبرگزاری فارس، با اشاره به گزارش نیویورک‌تایمز نوشت ادعای مستثنی‌شدن اسرائیل از تعهدات توافق «فاقد وجاهت» است و طبق متن مورد توافق، آمریکا و متحدانش متعهد می‌شوند به ایران و نیرو‌های هم‌پیمانش حمله نکنند. این رسانه همچنین تأکید کرد آمریکا دوباره بر سر آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران «دبه» کرده و می‌خواهد این منابع را نسیه و موکول به آینده کند؛ موضوعی که به گفته فارس، یکی از خطوط قرمز جمهوری اسلامی در مذاکرات است.

ایران اعلام کرده اگر همه بندها تضمین نشود، امضا نخواهد کرد

خبرنگار الجزیره نوشت: کمتر از ۲۴ ساعت پس از آنکه خوش‌بینی‌هایی درباره احتمال تفاهم ایران و آمریکا مطرح شد، نشانه‌های منفی از راه رسیده است. هران به همه میانجی‌ها از جمله پاکستان اطلاع داده است که اگر همه بندهای تفاهم کاملاً مورد توافق و تضمین نشده باشد، آن را امضا نخواهد کرد. پاکستان پیشنهاد کرده که بندهای مورد توافق جلو برود و مسائل اختلافی به تعویق بیفتد، اما ایران این را رد و تأکید کرده است که بندهای مورد اختلاف، اساسی و غیرقابل مصالحه هستند.

علی هاشم گفت: کمتر از ۲۴ ساعت پس از آنکه خوش‌بینی‌هایی درباره احتمال تفاهم ایران و آمریکا مطرح شد، نشانه‌های منفی از راه رسیده است. یک منبع آگاه ایرانی می‌گوید نشانه‌هایی از عقب‌نشینی آمریکا در دو موضوع اصلی دیده می‌شود: سازوکار آزادسازی دارایی‌های ایران و دامنه آتش‌بس در لبنان.

به گفته این منبع، تفاهم شامل چارچوبی برای آتش‌بس در لبنان است، اما رژیم اسرائیل ظاهراً از این ترتیب ناراضی است و بر واشنگتن فشار می‌آورد که متنی را بگنجاند که به اسرائیل اجازه دهد با توجیه «پاسخ به هر تهدیدی»، عملیات نظامی در لبنان انجام دهد. ایران این سازوکار را رد می‌کند و بر آتش‌بسی پایدار و دائمی تأکید دارد. تهران به همه میانجی‌ها از جمله پاکستان اطلاع داده است که اگر همه بندهای تفاهم کاملاً مورد توافق و تضمین نشده باشد، آن را امضا نخواهد کرد.

پاکستان پیشنهاد کرده که بندهای مورد توافق جلو برود و مسائل اختلافی به تعویق بیفتد، اما ایران این را رد و تأکید کرده است که بندهای مورد اختلاف، اساسی و غیرقابل مصالحه هستند.

تصویر کلی نشان می‌دهد که تهران به طور فزاینده‌ای بر این باور است که واشنگتن از تفاهم‌های قبلی که از طریق میانجی‌ها حاصل شده بود، عقب‌نشینی می‌کند