معیدفر:
با تودههای عظیمِ در جستجوی تغییر، اما درمانده مواجهیم
جامعهشناس و استاد بازنشسته دانشگاه تهران گفت: شرایط کشور منجر به وضعیتی شده که اکنون با تودههای عظیم و ناتوانِ در جستجوی تغییر، اما در شرایطی درماندگی مواجه هستیم.
«سعید معیدفر» در تحلیل خود از اعتراضات اخیر مردم به خبرنگار ایلنا گفت: در این دوره، بهویژه اوایل دی ماه، بهدلیل نوسانات شدید ارز و طلا، محافظهکارترین بخش جامعه- بازاریان- متوجه میشوند که شرایط زندگی دیگر قابل تحمل نیست. تلاشهای آنان برای حفظ وضعیت موجود بهتدریج از بین میرود و در پی این امر، اقدامات اعتراضی آغاز میشود. با توجه به بسترهای فراگیر فقر که در سراسر کشور، به ویژه در حاشیه شهرهای بزرگ و جنوب تهران، به شدت مشهود است، پیشبینی میشد که این جرقه اعتراضات بهسرعت به آتشی بزرگ تبدیل شود؛ بهطوریکه دیگر هیچ نیروی کنترلکنندهای نخواهد یافت. علاوه بر این، بهنظر میرسید که این خیزش بهصورت گستردهای در سراسر کشور رخ میدهد؛ از مناطق محروم ایلام تا نقاطی که بیکاری بسیار هست و قطع برق بهطور مداوم در آنها مانند کرمانشاه رخ میدهد، جرقهها به تدریج شعلهور میشوند.
اعتراضات از کنترل خارج شد
وی ادامه داد: در اوایل برخی اعتراضات خشونتبار رخ داد و وضعیت از کنترل خارج شد. در واقع، هنگامی که «گروهی بهکنار رفته» که بهصورت کنایهای «پهلوی» نامیده میشود، به میانه صحنه آمد و با وجود اینکه این خاندان جز تخریب در تاریخ ایران کاری نکردهاند، نقش پیشروِ یک خیزش مردمی را برعهده گرفت! در ادامه حاکمیت نیز به دلیل اعمال قهری و نبود راهحلهای جایگزین، دیگر توان گفتوگو با مردم را نداشت. این امر منجر به وضعیتی شد که ما اکنون با تودههای عظیم و ناتوان در جستجوی تغییر، اما در شرایط درماندگی مواجه هستیم. طبقه متوسط نیز که آرمانهایش بهتدریج تضعیف و درگیر روزمرگی شده است، اگرچه هنوز علاقهمند به تحول است، اما صدای او شنیده نمیشود.
تنها صدای خشونت و تنش در فضای عمومی به گوش میرسد
این جامعهشناس اظهار کرد: ما وارد وضعیتی شدهایم که هر گونه اشاره به اصلاحات یا تغییرات مسالمتآمیز، بهسرعت مورد رد و طرد قرار میگیرد. در این شرایط، اگر شخصی از اقشار محروم یا طبقات پاییندست که بهطور شدید در وضعیت بحرانی قرار گرفتهاند، نظراتی را درباره اعتراضات مسالمتآمیز مطرح کند، بلافاصله مورد انتقاد قرار میگیرد. رسانهها نیز دیگر فرصتی برای بیان نظرات معتدل و سازنده ندارند؛ تنها صدای خشونت و تنش در فضای عمومی به گوش میرسد. حتی افرادی که در نگاه عموم بهعنوان شخصیتهای روشنفکر و مشهود شناخته میشوند، هنگامی که درباره اصلاحات یا تغییرات مسالمتآمیز سخن میگویند، با واکنشهای تند مواجه میشوند.
چرا کسی نمیگوید به چه دلیل تروریستها در اعتراضات، نقشآفرینی کردهاند؟!
معیدفر تصریح کرد: مسئولان فعلی نه میتوانند مشکلات اقتصادی کشور را حل کنند و نه میتوانند مصادیق و ادعاهای مطرحشده توسط رئیسجمهور را برآورده سازند. با توجه به وضعیت پیشآمده، میدانیم که پتانسیل خشونت در برخی از مناطق وجود دارد که این مسأله میتواند آیندهای بسیار نگرانکننده برای ملت به همراه داشته باشد. بحرانهای کنونی ناشی از عملکردهای آن است. برخی تفسیرها میگویند تروریستها وارد عمل شدهاند، یا میگویند آمریکا یا اسرائیل مداخله کردهاند؛ اما هیچیک نمیگویند که چه اقداماتی انجام دادهایم که این عوامل توانستهاند امکان نقشآفرینی در کشور داشته باشند.
چرا اعتراف نمیکنیم
حوادث اخیر ناشی از عملکردمان است؟
وی گفت: به راستی نباید اعتراف شود که حوادث اخیر ناشی از عملکرد ناقصمان و مسیر نامناسبی است که اتخاذ کردهایم، از طرفی ما تقریباً بهمرور زمان از سوی جامعه بینالملل حذف شدهایم؛ تنها چند کشور باقی ماندهاند که آنها نیز همچنان ما را در چارچوبی استراتژیک، محدود کردهاند.
این جامعهشناس در ادامه اظهار کرد: در داخل کشور، مردمی وجود دارند که روزانه از این وضعیت رنج میبرند و با فشارهای مستمر مواجهاند. بر اساس نظرسنجیای که دولت در سال ۱۴۰۲ انجام داده بود، بیش از 90 درصد مردم بر این باورند که شرایط موجود نیاز به اصلاحات بنیادی و اساسی دارد. در مقابل، کمتر از 10 درصد از مردم گفته بودند، وضعیت فعلی مطلوب است.
نقش مؤثری در حل و فصل بحرانهای داخلی نداریم
وی تاکید کرد: در این میان، ما خود بهعنوان نیرویی که بهطور مستقیم در صحنه حضور دارد، نقش مؤثری در حل و فصل بحرانهای داخلی نداریم. بهخصوص وقتیکه گفته میشود آمریکا، اسرائیل و گروههای تروریستی در این کشور نقشپذیری دارند، نقش واقعی ما محدود به برخوردهای قهری میشود. بهدلیل این وضعیت، پیشبینی میشود که شرایط اقتصادی کشور بهمراتب دشوارتر شود و در صورت تداوم این وضعیت، مردم، دیگر امیدی به بهبود نخواهند داشت.
معیدفر با بیان اینکه در این شرایط، بسیاری از مردم به دلیل عدم توانایی در تحمل فشارها و ناآرامیها، ناگزیر میشوند تا به گونهای سر و صدای خود را بلند کنند، گفت: برخی ممکن است حتی شعاری در حمایت از پهلوی بدهند؛ هرچند این واژه تاکنون نقش خاصی در تاریخ کشور نداشته و پیشینیان آن نیز جز تخریب و بیحاصلی کاری در این سرزمین نکردهاند. ما با عملکردمان در داخل کشور مسیر اصلاحات را مسدود کردیم. اگر مسئولان با درایت عمل میکردند اتفاقات اخیر رخ نمیداد و فردی مانند پهلوی با آن نقش مُخربی که این خاندان در تاریخ ایران داشتهاند، رهبر و پرچمدار جریان مخالف نمیشد!
دیدگاه تان را بنویسید