«حداقل دستمزد» پول ۱.۵ کیلو مرغ شده است

نسرین هزاره مقدم

«مرغ دوباره گران شده»؛ این جمله بخشی از گفت‌وگوهای این روزهای مردم کوچه و خیابان است. توده مردم که اکثریت آنها به دلیل استیلای چندساله سیاست‌های آزادسازی و شوک‌درمانی، به جمعیت انبوه تهیدستان شهری پیوسته‌اند، از گرانی دوباره تنها کالای پروتئینی که در سفره‌هایشان باقی مانده، به ستوه آمده‌اند. افزایش حداقل ۲۵درصدی قیمت مرغ، به یک عذاب برای مردمی تبدیل شده که مدت‌هاست رنگ اقلامی مثل گوشت قرمز یا ماهی را در سفره‌های خود ندیده‌اند.

توفیقی: تا پایان مهرماه، قطعا نرخ سبد معیشت حداقلی خانوارهای کارگری در خوشبینانه‌ترین حالت به ۱۰۰ میلیون تومان رسیده و در همین یک ماه، سبد خوراکی‌ها حداقل ۱۲درصد افزایش قیمت داشته است

تبدیل گرانی مرغ که در روزهای ابتدای آبان‌ماه، قیمت هر کیلوی آن در بازار رسمی به حداقل ۳۵۰هزار تومان رسیده به یک گفتمان اجتماعی پراهمیت، فقط یک دلیل دارد: بعد از گرانی افسارگسیخته گوشت قرمز و در مرحله بعد، ماهی و میگو، گوشت مرغ تنها کالای جایگزینی بود که فرودستان هنوز توان خرید آن را داشتند. پیش از این، در سبد خرید ماهانه مزدبگیران (حداقل رسمی‌ها که حقوق ثابت و قانونی دارند) شامل معلمان، پرستاران و کارگران بیمه‌شده و متخصص، چند عدد مرغ وجود داشت که فضاهای خالی مانده ‌سفره‌ها را پر می‌کرد. حالا یک مرغ دو کیلو یا ۲.۵ کیلویی، بین ۸۰۰ تا یک میلیون تومان قیمت دارد یعنی برای خرید ۴ عدد مرغ باید ۴ میلیون تومان بپردازی، مبلغی برابر با یک‌پنجم یا یک‌ششم دستمزد ماهانه یک خانواده با سرپرست حقوق‌بگیر.

گرانی ۷۰هزار تومانی مرغ در یک هفته

این هفته، قیمت مرغ که پیش از آن در بازار ۲۸۰هزار تومان بود به کیلویی ۳۵۰هزار تومان رسید یعنی در عرض یک هفته، ۷۰هزار تومان در هر کیلو بالا رفت. اتحادیه‌های مرغداران می‌گویند افزایش ۵ برابری قیمت نهاده پس از حذف ارز ترجیحی، عامل اصلی گرانی است اما وزیر جهاد کشاورزی، علت گرانی مرغ را افزایش قیمت جهانی نهاده‌های دامی اعلام کرده است!

نوری قزلجه مدعی شده که قیمت جهانی نهاده‌ها بالا رفته اما میزان آن را مشخص نکرده. آقای وزیر به راحتی از کنار اعداد و ارقام و واقعیت‌ها عبور کرده و پاسخ نداده مردم تا کجا باید تاوان سیاست‌های غلط اقتصادی را بپردازند!

بدون تردید دلیل گرانی مرغ، حذف ارز ترجیحی است؛ سیاست‌هایی که از اصلی‌ترین دلایل گرانی اقلام اساسی زندگی مردم ازجمله مواد غذایی و داروست. با این حال براساس آنچه اخیراً منتشر شده، تنها یک نفر از ابربدهکاران ارزی، حدود ۴ میلیارد دلار به وزارت نفت بدهی دارد. این رقم معادل تقریباً یک ماه درآمد نفتی ایران است. در چنین شرایطی‌ست که برای واردات ‌دان مرغ، دلار دولتی نیست و ارز ترجیحی اختصاص نمی‌دهند! در نتیجه تنها مولفه هنوز آبرومند سفره‌های مردم، یعنی گوشت مرغ، پرواز می‌کند و از سفره‌های کوچک توده‌های مردم دور و دورتر می‌شود.

کالابرگ فقط وعده بود!

یک سال و چند ماه قبل، پیش از اجرای آخرین دور آزادسازی، دولت وعده داد منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی را در قالب کالابرگ و یارانه، به مصرف‌کننده نهایی می‌دهد یعنی همین جمعیت انبوه تهیدستان شهری که حالا نمی‌توانند یک یا دو عدد مرغ بخرند.

کار به جایی رسیده که حداقل دستمزد روزانه که مبلغ آن ۵۵۴ هزار تومان است، پول ۱.۵ کیلو مرغ است و با کل دستمزد یک روز کارگر، فقط می‌شود یک مرغ کوچک ۱.۵ کیلویی خرید

با اتکا به وعده بی‌پشتوانه کالابرگ، قیمت کالاهای مورد نیاز زندگی مردم افزایش شدیدی یافت اما کالابرگ هرگز به ارزش واقعی به دست مصرف‌کننده‌ای که زندگی‌اش به زیر خط فقر رانده شده نرسید. امروز کالابرگ برای هر عضو خانواده‌ای که باید یک‌پنجم حقوقش را پای خرید ۴ عدد مرغ بدهد، ۴ میلیون تومان است. یعنی کالابرگ یک خانواده ۴ نفره مزدبگیر، فقط پول ۴ عدد مرغ است! با وجود گرانی‌های پیاپی، مبلغ کالابرگ فقط ۵۰۰هزار تومان افزایش یافت که این افزایش (پول یک کیلو و ۲۲۰ گرم مرغ) فقط سهم مددجویان کمیته امداد و بهزیستی شد و طبقه کارگر و مزدبگیر از آن بی‌نصیب ماندند.

حالا کار به جایی رسیده که حداقل دستمزد روزانه که مبلغ آن ۵۵۴ هزار تومان است، پول ۱.۵ کیلو مرغ است و با کل دستمزد یک روز کارگر، فقط می‌شود یک مرغ کوچک ۱.۵ کیلویی خرید.

افزایش ۱۲درصدی قیمت سبد خوراکی‌ها در یک ماه

صعود قیمت کالاهای اساسی مثل مرغ، نرخ سبد معیشت خانوارهای کارگری را تا رقم بی‌سابقه‌ای افزایش داده است. «فرامرز توفیقی» فعال کارگری که محاسبات مستقل سبد معیشت خانوارهای کارگری را انجام می‌دهد، در این رابطه می‌گوید: در این هفته، قیمت رسمی مرغ در میادین تره‌بار ۷۰هزار تومان افزایش یافته اما در مغازه‌های کوچک، افزایش قیمت بیش از اینهاست. مدت‌هاست مرغ و تخم‌مرغ تنها کالای پروتئینی در دسترس در سبد غذایی طبقه کارگر است و حالا مرغ حذف شده. قیمت هر کیلو مرغ که ۴۰درصد آن ضایعات است، به حداقل ۳۵۰هزار تومان رسیده است.

او افزود: بازار بدون نظارت رها شده. قیمت‌ها به شیوه‌ای خودبه‌خودی افزایش می‌یابد. زمانی اگر به ما می‌گفتند سیب‌زمینی کیلویی ۱۱۰هزار تومان می‌شود، اصلاً باور نمی‌کردیم یا پیاز کیلویی ۱۲۰هزار تومان یا هویج بیش از ۱۸۰هزار تومان، به شوخی وطنز سیاه شبیه بود اما حالا همه اینها واقعی‌ست.

به گفته وی، قیمت سبد معیشت روزانه افزایش می‌یابد و دیگر محاسبات ماهانه معنا ندارد.

توفیقی ادامه داد: قبل از مهرماه، نرخ سبد معیشت ۹۱ میلیون و ۳۰۰هزار تومان بوده. هنوز داده‌های رسمی تورم مهرماه نیامده اما با قاطعیت می‌گویم تا پایان مهرماه، نرخ سبد معیشت حداقلی خانوارهای کارگری در خوشبینانه‌ترین حالت به ۱۰۰ میلیون تومان رسیده و در همین یک ماه، سبد خوراکی‌ها حداقل ۱۲درصد افزایش قیمت داشته است. با وجود همه اینها، به نظر می‌رسد هیچ عزم جدی‌ای برای ترمیم عادلانه دستمزد هم وجود ندارد.

پیشبرد بی‌وقفه سیاست‌های غلط، کار را به جایی رسانده که کارگر با حقوق یک روز کامل کار سخت، فقط می‌تواند یک مرغ کوچک بخرد. معلوم نیست باقی مخارج سفره ازجمله برنج و نان و سیب‌زمینی و پیاز، چطور و از کجا باید تامین شود.

یک نفر به اندازه یک ماه درآمد نفتی کشور به «دولت» یعنی به خزانه بیت‌المال بدهکار است، آن وقت کارگری یک ماه تمام کار می‌کند، ۲۰ یا ۳۰ میلیون حقوق می‌گیرد، برای خرید ۴ عدد مرغ، به گرفتاری می‌افتد و همیشه شرمنده خانواده است.