چرا نان کارگران «تولیپرس» آجر شد؟!
سقوط یک برند ملی
قصه پرغصه هلدینگ «داروگر» و سریال تعطیلی برندهای ملی، پایانی ندارد. هلدینگی که با تملک ۱۲ شرکت و کارخانه بزرگ، روزگاری نبض صنعت شوینده و بهداشتی کشور را در دست داشت، اکنون به گورستان برندها بدل شده؛ کارخانههایی که یا چراغ تولید در آنها خاموش شده یا نفسهای آخر را میکشند. حالا اما دیو سیاه تعطیلی، بار دیگر گلوی «تولیپرس» را گرفته؛ کارخانهای که مدتهاست خطوط تولیدش رنگ رونق به خود ندیده و جمعیت کارگرانش بعد از تعدیلهای پیدرپی، اکنون به ۱۰۶ تا ۱۰۸ نفر تقلیل یافته است.
صبح روز شنبه (۲ اسفندماه) ۱۰۸ کارگر باسابقه این واحد تولیدی در شهرک صنعتی البرز قزوین، در حالی راهی محل کار خود شدند که امید داشتند در آستانه ماه رمضان و سال نو، گرهای از مشکلات معیشتیشان باز شود اما پاسخ کارفرما به این امید «قفلهای بسته» بود. نگهبانی از ورود کارگران جلوگیری کرد و اعلام شد که کارخانه به دلیل آنچه «مشکلات تولید» نامیده شده، موقتاً تعطیل است.
این کارگران که میانگین سابقهای بین ۱۸ تا ۲۵ سال دارند و جوانی خود را پای خطوط این کارخانه گذاشتهاند، در واکنش به این اقدام، مقابل درب کارخانه تجمع کردند. آنها میگویند: «سالهاست که تولید در تولیپرس به بازی گرفته شده، خطوط تولید مرتباً متوقف میشود و عملاً کاری برای انجام دادن نداریم. انگار ارادهای برای تولید واقعی وجود ندارد».
سفرههای خالی در آستانه بهار
دامنه این بحران تنها به تولیپرس محدود نمانده و ۱۰ کارگر شرکت «بستهبندی پارس» (از زیرمجموعههای این هلدینگ) نیز به سرنوشت همکاران خود دچار شده و بلاتکلیف ماندهاند.
کارفرما حتی مدارک شغلی را به کارگران نمیدهد تا بتوانند کارهای بازنشستگی را پیگیری کنند. وقتی به اداره بیمه مراجعه میکنند، از آنها مدرک میخواهند اما مدارک عملاً توسط کارفرما گروگان گرفته شده است
اما درد کارگران تنها «بیکاری» نیست و «بیپولی» و «گروگانگیری سوابق» رنج را مضاعف کرده است. کارگران معترض با صدایی مملو از گلایه میگویند: «در حالی به استقبال سال نو و ماه رمضان میرویم که ۵ ماه حقوق، حق بیمه و عیدیمان پرداخت نشده است. فاجعهبارتر اینکه سنوات ما از سال ۱۳۹۰ تا امروز واریز نشده است».
تراژدی زمانی عمیقتر میشود که بدانیم از مجموع این ۱۰۸ نفر، حدود ۶۶ نفر شرایط بازنشستگی دارند و باقیمانده نیز در آستانه بازنشستگی هستند اما کارفرما راه را بر آینده آنها هم بسته است. کارگران میگویند: «کارفرما حتی مدارک شغلیمان را به ما نمیدهد تا بتوانیم کارهای بازنشستگی را پیگیری کنیم. وقتی به اداره بیمه مراجعه میکنیم، از ما مدرک میخواهند اما مدارک ما عملاً توسط کارفرما گروگان گرفته شده است. ما از هر مقامی در استان پیگیری کردهایم، پاسخی نگرفتیم. همه وعده دادند اما در عمل امروز ما بیرون از کارخانه ایستادهایم و بیکاریم».
این فریادهای بیصدای کارگران بلاتکلیف و درهای بسته کارخانه، تنها پردهای از یک سناریوی از پیش طراحیشده است. در پشت صحنه این تعطیلیهای مقطعی و بهانهتراشیها برای توقف تولید، سوءمدیریتی عمیق نهفته است که صدای فعالان کارگری را نیز درآورده و نشان میدهد بحران تولیپرس، ریشهای فراتر از مشکلات معمول اقتصادی دارد.
بازی با تولید برای باجخواهی
«آیت اسدی» رئیس کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان قزوین و عضو کارگری شورای عالی کار، در تشریح وضعیت بحرانی کارخانه «تولیپرس» اظهار داشت: این واحد تولیدی سالهاست که برای جامعه کارگری معضلآفرین شده و عملاً تولیدی در آن صورت نمیگیرد.
مالک تولیپرس احتمالاً به دنبال باجخواهی و دریافت امتیاز است و به دنبال کسب امتیازاتی از بیمه، سازمان امور مالیاتی و سایر نهادهاست و به همین دلیل بحرانآفرینی میکند
وی افزود: هر زمان که بحث واگذاری شرکت به فرد دیگری مطرح میشود، مالک فعلی به صورت صوری و نمادین اقدام به راهاندازی خط تولید میکند و پس از چند روز، مجدداً کارخانه تعطیل میشود!
این فعال کارگری با اشاره به وضعیت کارگران باقیمانده در این شرکت گفت: تعدادی از کارگران صرفاً به دلیل بحث بازنشستگی و اجبار معیشتی در شرکت ماندهاند اما واقعیت این است که صاحب این شرکت که هلدینگهای متعددی را در تهران و اراک خریداری کرده، تمام این مجموعهها را به همین سرنوشت دچار کرده است.
عضو کارگری شورای عالی کار با تأکید بر زیرساختهای مطلوب این کارخانه تصریح کرد: ساختار این شرکت عالی است و دستگاههای آن هیچگونه نقص فنی ندارند. این مجموعه یک برند معتبر قدیمیست و کاملاً توانایی فعالیت دارد. تنها مشکل موجود، خود شخص مالک است که به هر دلیلی تمایلی به کار ندارد و همواره برای استان، جامعه کارگری و مسئولان دردسرساز بوده است.
اسدی در ادامه افزود: ظاهراً مالک شرکت قصدی برای راهاندازی واقعی ندارد. در حالیکه این مجموعه ظرفیت اشتغالزایی برای ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ کارگر و رسیدن به تولید انبوه را داراست، متأسفانه به دلایل پشتپردهای که از آن بیاطلاعیم، نمیخواهد تولید صورت بگیرد و اکنون نیز در آستانه شب عید، مجدداً این مشکلات را ایجاد کرده است.
دستهای قدرتمند پشتپرده
رئیس کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان قزوین با بیان اینکه مالک احتمالاً به دنبال باجخواهی و دریافت امتیاز است، اذعان داشت: قطع به یقین ایشان به دنبال کسب امتیازاتی از بیمه، سازمان امور مالیاتی و سایر نهادهاست و به همین دلیل بحرانآفرینی میکند. آن صد کارگر باقیمانده نیز عملاً بازیچه دست این فرد شدهاند و متأسفانه ۵ ماه حقوق معوقه دارند.
وی به اقدامات ضدکارگری کارفرما اشاره کرد و گفت: وی تشکل کارگری کارخانه را منحل کرد و اجازه نداد که مجدداً تشکلی در آنجا پا بگیرد. ما دائماً با این معضل روبرو هستیم. قدرت و نفوذ وی به حدی است که حتی با وجود بازدید مقامات عالیرتبه و رئیسجمهور، پس از مدت کوتاهی دوباره روال سابق را در پیش میگیرد. به نظر میرسد این فرد به جاهایی وصل است که نمیتوان برخورد مؤثری با او داشت.
اسدی، راهکار برونرفت از این وضعیت را خلع ید از مالک فعلی تولیپرس دانست و تأکید کرد: پیشنهاد ما به مسئولان استان این است که شرکت را از وی پس بگیرند و به فردی دیگر واگذار کنند. باید بابت تمام بحرانهایی که برای کشور و استان ایجاد کرده از او بازخواست شود. متأسفانه وی هر سال نزدیک عید همین سناریو را تکرار میکند تا با تهدید به اخراج کارگر، امتیاز بگیرد و دوباره کار را رها کند لذا حل این مسأله نیازمند برخورد قاطع است که متأسفانه تاکنون اتفاق نیفتاده است.
این فعال کارگری در پایان با یادآوری پیشینه درخشان این برند خاطرنشان کرد: تولیپرس سالها تولیدکننده و صادرکننده برتر کشور بود و محصولات آن به تمام کشورهای منطقه و کشورهای کوچک منطقه نظیر قزاقستان، ترکمنستان، ازبکستان، افغانستان و پاکستان صادر میشد. این شرکت پتانسیل آن را دارد که همچنان یک برند بسیار خوب باقی بماند اما قطعاً با این شیوه مدیریتی که آقایان در پیش گرفتهاند، این هدف هرگز محقق نخواهد شد.
دیدگاه تان را بنویسید