نگرانی اسرائیل از توافق هستهای آمریکا و عربستان
بر اساس گفته مقامهای آمریکایی، «دونالد ترامپ» به طور رسمی یک توافق مهم با عربستان سعودی را تایید کرده است که به این کشور امکان ایجاد برنامه هستهای غیر نظامی را میدهد و احتمالا راه را برای غنیسازی اورانیوم در خاک عربستان باز میکند. به گزارش وال استریت ژورنال، این توافق جدید که قرار است ۳۰ سال اعتبار داشته باشد، ارزشی در حدود دهها میلیارد دلار خواهد داشت. هدف این توافق آن است که شرکتهای آمریکایی نقشی اصلی در توسعه زیرساختهای هستهای عربستان سعودی داشته باشند و در عین حال، رقبای خارجی دیگر از این پروژه کنار گذاشته شوند.
به نوشته منابع خبری، بر اساس این توافق، شرکتهای آمریکایی میتوانند در عربستان سعودی یک تاسیسات غنیسازی اورانیوم بسازند؛ مشروط بر اینکه یک مطالعه مشترک آمریکا و عربستان نتیجهگیری کند که چنین پروژهای توجیهپذیر است. انتظار میرود این توافق به زودی توسط «کریس رایت»، وزیر انرژی آمریکا، و «عبدالعزیز بن سلمان»، وزیر انرژی عربستان، به امضا برسد. همچنین انتظار میرود که این توافق در روزهای آینده برای بررسی به کنگره آمریکا ارائه شود و احتمالا با مخالفت برخی قانونگذاران روبهرو خواهد شد.
در این راستا و چندی پس از انتشار اخبار مربوط به این توافق، رسانههای اسرائیل به نقل از یک منبع در رژیم اشغالگر گزارش دادند که این توافق بازتابدهنده «پسرفت جایگاه اسرائیل در دولت آمریکا» است و دولتهای قبلی آمریکا هرگونه توافق هستهای با عربستان را به پیشرفت در مسیر عادیسازی روابط با اسرائیل منوط میکردند، در حالی که این شرط دیگر در توافق کنونی برقرار نیست.
براساس این تحلیل، نگرانی از دست دادن برگه عادیسازی و بر اساس این منبع، جداسازی پرونده برنامه هستهای عربستان از پرونده عادیسازی به معنای از دست دادن یکی از مهمترین برگهای فشاری است که تلآویو روی آن حساب میکرد تا ریاض را به برقراری روابط رسمی با خود وادار کند.
«میخال یعاری» تحلیلگر اسرائیلی متخصص امور کشورهای خلیج فارس، بر این باور است که از منظر این رژیم، این توافق یک اقدام بیسابقه به شمار میرود؛ چرا که به عربستان حق توسعه برنامه هستهای صلحآمیز را بدون پیوند دادن آن به هیچگونه پیشرفت سیاسی با اسرائیل اعطا میکند، امری که ممکن است انگیزه ریاض برای ورود به مسیر عادیسازی را کاهش دهد.
براساس تحلیل این پایگاه عربی، این توافق شامل بندهایی است که به عربستان اجازه میدهد پس از مطالعات مشترک با آمریکا، در شرایط خاصی امکان غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری پلوتونیوم را در داخل اراضی خود داشته باشد و این امر، علاوه بر ترتیبات نظارتی است که با ترتیبات تحمیلشده پیشین بر کشورهای دیگری مانند امارات تفاوت دارد.
به نوشته تحلیلگر سایت ناس، کارشناسان صهیونیست بر این باورند که این بندها ممکن است در آینده توانمندی فنی لازم را به عربستان اعطا کند که اگر این کشور تصمیم بگیرد به سوی برنامه هستهای نظامی تغییر مسیر دهد، بتواند از آن بهرهبرداری کند؛ هرچند که توافق تصریح میکند این پروژه برای اهداف صلحآمیز اختصاص یافته است.
براساس تحلیل مذکور، در مقابل، متخصصان خاطرنشان میکنند که این توافق فواید چشمگیری برای عربستان به همراه خواهد داشت؛ زیرا این کشور را قادر میسازد تا از طریق انرژی هستهای برق تولید کند که این امر اجازه میدهد مصرف نفت در داخل کشور کاهش یابد و صادرات آن افزایش پیدا کند.
در ادامه این گزارش آمده است که تحلیلگران هشدار دادند این توافق ممکن است دری را به روی مسابقه تسلیحاتی هستهای در خاورمیانه بگشاید، به ویژه در سایه اظهارات پیشین «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان که در آنها مدعی شد اگر ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند، سعودی نیز برای دستیابی به آن تلاش خواهد کرد. همچنین کارشناسان بر این باورند که هرگونه تحول از این دست ممکن است کشورهای دیگر در منطقه، مانند مصر و ترکیه را وادار کند تا خواستار برنامههای هستهای مشابهی شوند و این همان چیزی است که میتواند پیچیدگی صحنه امنیتی را در خاورمیانه افزایش دهد.
این در حالیست که آویگدور لیبرمن، وزیر جنگ اسبق اسرائیل و رهبر حزب راستگرای مخالف «اسرائیل بیتنا»، خواستار مخالفت قاطع کابینه بنیامین نتانیاهو با هرگونه توافق احتمالی میان آمریکا و عربستان شد که بر اساس آن، ریاض مجاز به اجرای برنامه هستهای غیرنظامی باشد.
لیبرمن در این باره گفت: هر برنامه هستهای غیرنظامی در نهایت میتواند به تولید سلاح هستهای منجر شود و اجرای چنین برنامهای در عربستان، رقابت تسلیحاتی گستردهای را در سراسر منطقه غرب آسیا به دنبال خواهد داشت. وی در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» تأکید کرد: «اسرائیل باید موضع خود را بهروشنی اعلام کند؛ ما با این توافق با تمام قدرت مخالفت خواهیم کرد».
وزیر جنگ اسبق اسرائیل همچنین از کابینه نتانیاهو خواست با اتخاذ موضعی قاطع، از طریق کنگره آمریکا برای جلوگیری از تصویب این توافق اقدام کند.
دیدگاه تان را بنویسید