روایت مرگ و شکنجه مهاجران

 در تگزاس

چهار ماه تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا باقی مانده و حالا دو مرد در دو حادثه جداگانه، یکی در ایالت مِین و دیگری در تگزاس، به دست ماموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (آیس) کشته شده‌اند؛ رخدادهایی که بار دیگر پرسش‌هایی را درباره شیوه‌های اجرای عملیات این نهاد مطرح کرده است. پرسش‌هایی که می‌تواند چالشی سیاسی برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، ایجاد کند.

ماموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا، صبح ۱۶ تیرماه (هفتم ژوئیه) خودرو سالگادو آرائوخو را متوقف و به او شلیک کردند. او پس از انتقال به بیمارستان جان باخت. جزئیات این حادثه همچنان معلوم نیست و هیچ ویدئویی از لحظه تیراندازی منتشر نشده است. ماموران در این عملیات دوربین نداشتند.

در روایت اولیه، این اداره گفت که سالگادو آرائوخو «از خودرو خود به عنوان سلاح استفاده کرده» و مامور آیس در دفاع از خود شلیک کرده است. اما وزارت امنیت داخلی آمریکا بعداً روایت دیگری ارائه داد و گفت او اصلاً هدف عملیات نبوده، بلکه ماموران پس از مشاهده «یک ون سفید با فردی مشابه شخص تحت تعقیب» جلوی آن را گرفته بودند.

خانواده سالگادو آرائوخو هر دو روایت دولت را رد کرده‌اند. این نخستین‌بار نیست که گزارش رسمی اداره مهاجرت از یک تیراندازی زیر سؤال می‌رود؛ در چند پرونده مشابه دیگر نیز - از جمله کشته شدن رنِی گود و الکس پرِتی در مینیاپولیس - تصاویر ویدئویی و شهادت شاهدان عینی با روایت این اداره در تضاد بوده است. آرائوخو ۵۲ ساله، پدر سه فرزند و حدود ۳۵ سال ساکن آمریکا بود و در حال طی مراحل دریافت اقامت قانونی آمریکا بود.

تنها چند روز پس از این حادثه، ماموران در ایالت مِین نیز به مردی ۲۶ ساله اهل کلمبیا به نام خوان سباستین دوران گوئررو شلیک کردند که به مرگ او انجامید و اعتراض‌هایی را در آن ایالت برانگیخت. این دو تیراندازی پیاپی بار دیگر خشم مردم را درباره خشونت در بازداشت مهاجران برانگیخته است .

وضعیت مراکز بازداشت مهاجران در تگزاس حالا به یکی از معضلات پیچیده حقوقی - سیاسی بدل شده است. یکی از آنها، مرکز رسیدگی به پرونده‌های مهاجرتی دیلی در تگزاس، تنها بازداشتگاه ویژه خانواده‌های مهاجر در آمریکا است.

اخیرا بیش از ۱۱۰ نماینده دموکرات کنگره آمریکا، به رهبری خواکین کاسترو، در نامه‌ای به مارک‌وین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، خواستار تعطیلی این مرکز شده‌اند.

این مرکز که در دوران جو بایدن تعطیل شده بود، سال گذشته در چارچوب سیاست‌های سختگیرانه مهاجرتی دولت ترامپ دوباره فعال شد. نمایندگان دموکرات در نامه‌‌ خود به وزارت امنیت داخلی، آن را «زندانی متشکل از کانکس» توصیف کرده و نوشته‌اند خانواده‌های بازداشت‌شده از توزیع غذای «آلوده به کرم و کپک»، آب آشامیدنی بیماری‌زا، روشن ماندن چراغ‌ها در تمام شب و کمبود شدید خدمات درمانی و آموزشی خبر داده‌اند؛ کمبودی که به گفته آنان باعث «افسردگی شدید و افکار خودکشی» در میان کودکان شده است. وزارت امنیت داخلی آمریکا این ادعاها را رد کرده گفته آب و غذای ارائه‌شده استاندارد است و بازداشت‌شدگان روزانه به خدمات پزشکی و روان‌پزشکی کودک دسترسی دارند.

یکی از شناخته‌شده‌ترین بازداشت‌شدگان این مرکز برای ایرانیان، عیسی هاشمی است؛ فرزند معصومه ابتکار، سخنگوی پیشین دانشجویانی که در سال ۱۳۵۸ سفارت آمریکا در تهران را تسخیر کردند. آقای هاشمی به همراه همسرش مریم طهماسبی و پسر ۱۶ ساله‌شان - که هر سه اقامت دائم آمریکا داشتند - از آوریل امسال در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک در همین مرکز نگهداری می‌شوند، هرچند خود عیسی هاشمی از همسر و فرزندش جدا نگه داشته شده است.

وزارت خارجه آمریکا اقامت دائم این خانواده را به دلیل نسبت خانوادگی هاشمی با خانم ابتکار لغو کرده است. وکلای این خانواده می‌گویند دولت آمریکا حتی درخواست بازگشت داوطلبانه و با هزینه شخصی آنان به ترکیه را نیز رد کرده است.

دو سازمان مدافع حقوق بشر می‌گویند بازداشت‌شدگان در یکی از مراکز نگهداری اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) در ایالت تگزاس، از ضرب‌وشتم به دست نگهبانان، محرومیت از خدمات درمانی و قطع ارتباط با خانواده و وکلای خود خبر داده‌اند.

گزارش مشترک سازمان دیده‌بان حقوق بشر و اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا بر اساس ۸۰ مصاحبه با بازداشت‌شدگان کمپ «ایست مونتانا» تدوین شده است؛ مرکزی که در پایگاه نظامی فورت بلیس در شهر ال‌پاسوی تگزاس واقع شده و بزرگ‌ترین مرکز بازداشت مهاجران در آمریکا به شمار می‌رود.

بنابر این گزارش، بازداشت‌شدگان از ضرب‌وشتم‌های مکرر، وضعیت بد تغذیه و شرایط وخیم بهداشتی سخن گفته‌اند. نویسندگان گزارش، شرایط کنونی این مرکز را نقض اصول بنیادین حقوق بشر بر اساس قوانین آمریکا و حقوق بین‌الملل توصیف کرده‌اند.

این گزارش، تازه‌ترین مورد از مجموعه‌ای از تحقیقات درباره نقض حقوق بازداشت‌شدگان در این مرکز طی ماه‌های اخیر است.

وزارت امنیت داخلی آمریکا، که اداره مهاجرت و گمرک زیرمجموعه آن است، این ادعاها را رد کرده و گزارش‌های مربوط به شرایط «غیرانسانی» در این مرکز را «کاملاً نادرست» خوانده است. این وزارتخانه در بیانیه‌ای گفته هیچ فرد بازداشت‌شده‌ای مورد ضرب‌وشتم یا بدرفتاری قرار نمی‌گیرد و اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده سلامت و امنیت بازداشت‌شدگان را جدی می‌گیرد. به گفته این وزارتخانه، همه بازداشت‌شدگان از دسترسی کامل به غذا و آب کافی، خدمات درمانی و امکان ارتباط با خانواده و وکلای خود برخوردارند.

بر اساس این گزارش، از زمان آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ در ژانویه سال گذشته، نزدیک به ۵۰ نفر در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک آمریکا در نقاط مختلف این کشور جان خود را از دست داده‌اند.