اعتراض ۷ کشور غربی به شهرک‌سازی اسرائیل در کرانه باختری

رهبران ۷ کشور غربی در بیانیه‌ای شدیداللحن، گسترش شهرک‌سازی اسرائیل در کرانه باختری را محکوم کرده و هشدار دادند که ادامه این روند، اشغالگری را تثبیت و سرزمین فلسطین را بیش از پیش تکه‌تکه می‌کند. رهبران انگلیس، فرانسه، آلمان، ایتالیا، کانادا، استرالیا و نیوزیلند امروز جمعه در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که وضعیت کرانه باختری طی ماه‌های گذشته به‌طور چشمگیری وخیم‌تر شده و خشونت شهرک‌نشینان اسرائیل به سطحی بی‌سابقه رسیده است.

در این بیانیه که از سوی دفتر نخست‌وزیری انگلیس منتشر شد، آمده است که سیاست‌ها و اقدامات اسرائیل، از جمله تثبیت بیشتر کنترل این رژیم بر کرانه باختری، ثبات منطقه و چشم‌انداز تشکیل کشور مستقل فلسطین را تضعیف می‌کند. رهبران این هفت کشور غربی تصریح کردند که حقوق بین‌الملل در این زمینه روشن است و شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی در کرانه باختری غیرقانونی است. آن‌ها تأکید کردند که طرح‌های ساخت‌وساز در منطقه موسوم به E1 نیز از این قاعده مستثنا نیست و اجرای این طرح، کرانه باختری را به دو بخش تقسیم می‌کند.

در ادامه این بیانیه آمده است: «توسعه شهرک‌سازی در منطقه E1 کرانه باختری را به دو بخش تقسیم می‌کند و نقضی جدی از حقوق بین‌الملل به شمار می‌رود». رهبران انگلیس و شش کشور دیگر همچنین به شرکت‌های خصوصی هشدار دادند که نباید در مناقصه‌های مربوط به ساخت‌وساز در منطقه E1 یا سایر طرح‌های شهرک‌سازی شرکت کنند. آن‌ها اعلام کردند که مشارکت در این پروژه‌ها می‌تواند پیامدهای حقوقی و اعتباری برای شرکت‌ها داشته باشد و آن‌ها را درگیر نقض‌های جدی حقوق 

بین‌الملل کند.

این هشدار از آن جهت اهمیت دارد که طرح E1 در سال‌های اخیر به یکی از نمادهای اصلی تلاش اسرائیل برای قطع پیوستگی جغرافیایی کرانه باختری و جداکردن بیت‌المقدس شرقی از عمق سرزمین‌های فلسطینی تبدیل شده است. نهادهای حقوق بشری و بسیاری از کشورها بارها تأکید کرده‌اند که اجرای این طرح، امکان تشکیل یک کشور مستقل و پیوسته فلسطینی را بیش از پیش از بین می‌برد.

رهبران هفت کشور غربی در بخش دیگری از بیانیه خود از اسرائیل خواستند گسترش شهرک‌ها و اختیارات اداری خود را متوقف کند، پاسخگویی در قبال خشونت شهرک‌نشینان را تضمین کند، ادعاها علیه نیروهای اسرائیلی را بررسی کند، قیمومت خاندان هاشمی بر اماکن مقدس بیت‌المقدس و ترتیبات تاریخی موجود را محترم بشمارد و محدودیت‌های مالی علیه تشکیلات خودگردان فلسطین و اقتصاد فلسطین را لغو کند.

آن‌ها همچنین با اشاره به مواضع برخی اعضای اسرائیل اعلام کردند که با هرگونه حمایت از الحاق سرزمین‌های فلسطینی و کوچ اجباری فلسطینیان به‌شدت مخالفند. این بیانیه در شرایطی صادر شده است که اسرائیل طی ماه‌های گذشته روند شهرک‌سازی در کرانه باختری را با سرعت بیشتری دنبال کرده و هم‌زمان فشار بر جوامع فلسطینی، به‌ویژه در مناطق حساس اطراف بیت‌المقدس شرقی، افزایش یافته است.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، طرح E1 شامل ساخت هزاران واحد مسکونی در منطقه‌ای راهبردی میان بیت‌المقدس شرقی و شهرک معالیه آدومیم است. این منطقه از نظر جغرافیایی برای پیوستگی سرزمین‌های فلسطینی اهمیت کلیدی دارد و ساخت‌وساز در آن می‌تواند ارتباط شمال و جنوب کرانه باختری را مختل کند.

سازمان‌های مخالف شهرک‌سازی پیش‌تر اعلام کرده‌اند که مناقصه ساخت ۳ هزار و ۴۰۱ واحد مسکونی در منطقه E1 یکی از خطرناک‌ترین طرح‌های شهرک‌سازی اسرائیل است، زیرا اجرای آن نه‌تنها امکان ایجاد یک کشور فلسطینی پیوسته را تضعیف می‌کند، بلکه زمینه گسترش کنترل اسرائیل بر محور بیت‌المقدس شرقی و اطراف آن را فراهم می‌سازد.

هم‌زمان، گزارش‌های تازه نشان می‌دهد که وزیر دارایی اسرائیل دستور تخلیه روستای فلسطینی خان‌الاحمر در کرانه باختری را صادر کرده است. این روستا سال‌هاست در معرض تهدید تخریب قرار دارد و نهادهای بین‌المللی هشدار داده‌اند که تخلیه آن می‌تواند بخشی از روند گسترده‌تر پاک‌سازی تدریجی فلسطینیان از مناطق پیرامونی طرح E1 باشد. اسرائیل در ماه‌های گذشته علاوه بر پیگیری طرح E1، روند توسعه شهرک‌ها و تثبیت اختیارات اداری خود در کرانه باختری را نیز تشدید کرده است. این اقدامات با انتقادهای لفظی متعدد از سوی دولت‌های غربی روبه‌رو شده، اما منتقدان می‌گویند همین دولت‌ها در عمل همچنان از به‌کارگیری ابزارهای مؤثر برای مهار تل‌آویو خودداری می‌کنند.

بیانیه امروز هفت کشور غربی از این منظر اهمیت دارد که برای نخستین‌بار در سطح رهبران، شرکت‌ها نیز به‌طور مستقیم درباره مشارکت در ساخت‌وسازهای غیرقانونی هشدار دریافت کرده‌اند. با این حال، تجربه ماه‌های گذشته نشان داده است که هشدارهای سیاسی غرب، مادامی که با فشار واقعی و توقف حمایت‌های تسلیحاتی و دیپلماتیک همراه نشود، تأثیر محدودی بر رفتار اسرائیل خواهد داشت.

این در حالیست که رامیز الاکبروف، معاون هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل متحد در روند صلح خاورمیانه در نشست شورای امنیت اعلام کرد که وضعیت در سراسر سرزمین‌های اشغالی فلسطین به‌طور فزاینده‌ای شکننده و نگران‌کننده است. در کرانه باختری، از جمله قدس شرقی، گسترش شهرک‌سازی، خشونت‌های مرتبط با شهرک‌نشینان و اقدامات تحریک‌آمیز همچنان به تشدید تنش‌ها دامن می‌زند.