در داووس، پروندههای گرینلند، اوکراین و غزه همزمان در فاز عملیاتی قرار گرفت؛
فشار و تقابل؛ استراتژی ترامپ برای به خط کردن جهان
رامین پرتو
این روزها تمام اخبار و همچنین موضوعات جاری در نظام بینالملل به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به دونالد ترامپ مربوط میشود و به نوعی او با تمام تحولاتی که در شمالگان (گرینلند)، خاورمیانه (غزه) و اروپا (اوکراین) به وقوع پیوسته و به نوعی جاری و ساری است، ارتباط دارد. بسیاری از کسانی که در حال تحلیل رفتار و سیاست خارجی و داخلی دونالد ترامپ طی چند ماه اخیر بودند، بر این اصل و اساس تکیه داشتند که او سعی میکند پروندههای مذکور و حتی موضوع ایران و ونزوئلا را هم به نوعی بر اساس یک استراتژی مشخص یعنی «فشار و تقابل» پیش ببرد تا در نهایت بتواند آنچه که منافع و امنیتی ملی در چارچوب شعار «اول آمریکا» مطرح شده را اجرایی کند.
حالا بر اساس این منظومه سیاسی و فکری ترامپ، اگر به اقدامات وی و تیم امنیتی، نظامی و دیپلماتیک او نگاهی گذرا بیندازیم به وضوح میبینیم که وی در حال پیشبرد همین روندها است و به نوعی سعی دارد تا بتواند سه پرونده مهم که در دستور کار وی قرار دارد را با همین روال پیش ببرد اما نکته مهم اینجاست که هر سه پرونده را با روشی از ارعاب سیاسی و سپس کانالیزه کردن این وحشت برای تحمیل خواستههای خود به نظام بینالملل، بازیگران موثر و حتی رقبای ایالات متحده به صورت یکجا جلو برده است.
غزه، شورای صلح و امضای آخر
جدیدترین اقدام ترامپ در منظومه رفتاری وی که پیشتر بدان اشاره شد را باید پرونده غزه در چارچوب «شورای صلح» دانست. از حدود سه ماه پیش او این شورا را به عنوان یک فرصت نهایی برای پایان دادن به درگیریها در غزه خواند و در نهایت پنجشنبه ظهر ترامپ در مراسم امضای منشور «شورای صلح» درباره غزه که در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس برگزار شد، به صورت کاملاً مشخص، کشورهای زیادی را مجبور کرد تا به این شورا بپیوندند و سند پیوستن به آنرا امضا کنند.
رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی خود در مراسم امضای منشور شورای صلح غزه مدعی شد که صلحی بیسابقه در منطقه غرب آسیا برقرار شده و واشنگتن در پایاندادن به چندین درگیری جهانی نقش داشته است. ترامپ ادعا کرد که «اکنون در خاورمیانه صلحی برقرار است که هیچکس تصور نمیکرد ممکن باشد» و باز هم مدعی شد که دولت او موفق شده به هشت جنگ در جهان پایان دهد و با اشاره ضمنی به بحران اوکراین گفت که جنگ دیگری نیز بهزودی خاتمه خواهد یافت. به گفته ترامپ، ۵۹ کشور در روند صلح منطقه غرب آسیا مشارکت داشتهاند اما او با اشاره به تحولات غزه و بدون نامبردن از حملات مداوم اسرائیل، ادعا کرد آتشبس در این منطقه همچنان پابرجاست و کمکهای انسانی ادامه دارد.
از سوی دیگر او بار دیگر خواستار خلع سلاح حماس شد و ادعا کرد در غیر این صورت پایان حیات این جنبش رقم خواهد خورد. رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت حماس باید «آخرین جسد مربوط به اسیر اسرائیلی» را از غزه بازگرداند و واشنگتن برای خلع سلاح، تضمین اداره مناسب غزه و بازسازی این منطقه اقدام خواهد کرد.
این سخنان ترامپ به وضوح نشان میدهد که او صرفاً به دنبال آن نیست که بتواند با جلب مشارکت کشورهای جهان بتواند پرونده غزه را از مجرای شورای صلح پیش ببرد، بلکه باید توجه داشت که او اساساً حتی در گفتههای خود در مراسم امضای سند شورای صلح غزه به این موضوع اشاره کرده که اوکراین و گرینلند هم از جمله محورهایی هستند که باید آنها را از حیث ماهوی مکمل پرونده غزه بدانیم و در این راستا یک پیچیدگی تئوریک را شاهد هستیم اما در مجموع در حالت اجراییِ آن شاهد پیشبرد اهداف وی هستیم.
این در حالیست که منابع خبری روز گذشته (جمعه) گزارش دادند که مقامهای تعدادی از کشورهای اروپایی نسبت به پیوستن در شورای به اصطلاح صلح ترامپ درباره غزه در شرایط فعلی ابراز تردید کردهاند. به عنوان مثال ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه اعلام کرده است که ما با اجرای طرح صلح ارائه شده توسط رئیس جمهور ایالات متحده که از صمیم قلب از آن حمایت میکنیم، موافق هستیم اما با ایجاد سازمانی که جایگزین سازمان ملل متحد خواهد شد، مخالف هستیم.
از سوی دیگر اگرچه دولت سوئد هنوز به طور رسمی به دعوت ایالات متحده برای پیوستن به شورای به اصطلاح صلح ترامپ درباره غزه پاسخ نداده، اما اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس اعلام کرد که استکهلم در شورای صلح ترامپ مشارکت نخواهد کرد! همچنین سخنگوی دیک شوف، نخستوزیر هلند نیز در اظهاراتی با تائید دعوت رئیس جمهور ایالات متحده از آمستردام برای پیوستن به شورای به اصطلاح صلح ترامپ درباره غزه، اعلام کرد که هلند دعوتنامهای دریافت کرده است اما ما تاکنون موضعی نگرفتهایم؛ چراکه هنوز پرسشهای زیادی در مورد اینکه این امر دقیقاً شامل چه مواردی میشود، وجود دارد که باید پاسخ داده شود ندریاس کراویک، معاون وزیر خارجه نروژ هم اعلام کرده است که این کشور در شورای صلح ترامپ درباره غزه به شکلی که در حال حاضر ارائه شده است، شرکت نخواهد کرد
به موازات این روند، جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا نیز در اظهاراتی با تائید دریافت دعوت ایالات متحده برای پیوستن به شورای به اصطلاح صلح ترامپ درباره غزه تاکید کرد که «نمیتوانم بلافاصله به این دعوت پاسخ مثبت بدهم زیرا برای بررسی این پیشنهاد به زمان بیشتری نیاز دارم». همچنین نور دختر علی آل خلیفه، وزیر توسعه پایدار بحرین و مدیرعامل هیئت توسعه اقتصادی این کشور تأکید کرد که بحرین مشارکت در شورای صلح را در این حالت و بدون هیچگونه تعهدی برای پرداخت هزینه یک میلیارد دلاری
پذیرفته است.
سرایت اختلاف از گرینلند و اوکراین به غزه
آنچه در این راستا باید مورد نظر قرار بگیرد این است که ما شاهد یک تقابل در مورد پیوستن اروپاییها به شورای صلح غزه هستیم اما مساله اینجاست که دلیل این تقابل صرفاً پرونده غزه نیست، بلکه چالش قاره سبز با ترامپ بر سر گرینلند و اوکراین را باید ریشه این وضعین بدانیم. ترامپ در پیامی که شامگاه پنجشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» منتشر کرد صراحتاً نوشت: «بر اساس دیدار بسیار سازندهای که با مارک روته دبیرکل ناتو داشتم، ما چارچوب یک توافق آتی درباره گرینلند و در واقع کل منطقه شمالگان را شکل دادیم. در صورت نهایی شدن، این راهحلی عالی برای ایالات متحده آمریکا و همه کشورهای عضو ناتو خواهد بود».
وی در ادامه نوشته است که «بر پایه این تفاهم، من تعرفههایی را که قرار بود از اول فوریه اجرایی شوند اعمال نخواهم کرد اما گفتوگوهای بیشتری نیز درباره گنبد طلایی در مورد گرینلند در جریان است و اطلاعات تکمیلی با پیشرفت مذاکرات منتشر خواهد شد».
کمی بعد هم او اعلام کرد که گفتوگوی وی با ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین هم خوب پیش رفته و به پایان جنگ نزدیک هستیم. همین دو موضع وی باعث شده تا اروپاییها ترامپ را یک شخصیت مشخص بر د منافع کلان قاره سبز بدانند؛ شخصیتی که فشار و تقابل را در دستور کار گذاشته و حتی از فریب رسانهای در قالب «رسانهای کردن بحران» در این پروندهها به نفع خود بهره میبرد.
دیدگاه تان را بنویسید