بنزین زیر پای فرسودهها:
نسخه کاهش ۵ لیتری مصرف خودروها جواب میدهد؟
در شرایطی که مصرف بنزین در کشور در تابستان امسال در سطوح بالایی قرار گرفته و متوسط مصرف روزانه به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است، وزیر صنعت، معدن و تجارت از تلاش برای توسعه موتورهای هیبریدی و برقی با هدف کاهش مصرف سوخت خبر میدهد؛ هدفی که رئیسجمهور برای خودروها تعیین کرده و رساندن مصرف به ۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر را دنبال میکند.
به گزارش رویداد24، محمد اتابک، وزیر صمت، میگوید خودروسازان در حال حاضر مصرف خودروهای خود را حدود ۷.۴ تا ۷.۶ لیتر اعلام میکنند و با توجه به شرایط ترافیکی تهران، حتی مصرف ۸ لیتر را نیز میتوان قابل قبول دانست. این اظهارات در حالی مطرح میشود که فاصله میان مصرف فعلی خودروها و هدف ۵ لیتری، حدود ۲.۵ تا ۲.۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است؛ یعنی برای رسیدن به هدف اعلامشده، مصرف سوخت خودروهای جدید باید حدود یکسوم کاهش پیدا کند؛ بنابراین مسئله فقط اصلاحات جزئی در موتورهای فعلی نیست و توسعه فناوریهای هیبریدی و برقی به یکی از مسیرهای اصلی سیاست کاهش مصرف تبدیل شده است. با این حال، بحران بنزین در ایران فقط به خودروهایی که امروز تولید میشوند محدود نیست؛ بخش بزرگی از ناوگان موجود کشور همچنان فرسوده یا در محدوده فرسودگی قرار دارد.
بر اساس آخرین آمار تفصیلی منتشرشده، از حدود ۴۱.۲ میلیون وسیله نقلیه در حال تردد کشور، بیش از ۲۲.۱ میلیون دستگاه در محدوده فرسودگی قرار دارند؛ یعنی بیش از ۵۳ درصد ناوگان. این تعداد شامل حدود ۷.۵ میلیون خودروی سواری، ۱۱.۳ میلیون موتورسیکلت، بیش از ۲ میلیون وانت و صدها هزار دستگاه تاکسی، اتوبوس، مینیبوس و انواع خودروهای باری استناوگان فرسوده شامل حدود ۷.۵ میلیون خودروی سواری، ۱۱.۳ میلیون موتورسیکلت، بیش از ۲ میلیون وانت و صدها هزار دستگاه تاکسی، اتوبوس، مینیبوس و انواع خودروهای باری است. اهمیت این آمار زمانی بیشتر مشخص میشود که مصرف فعلی بنزین را در کنار آن قرار دهیم. متوسط مصرف روزانه بنزین در تیرماه امسال حدود ۱۳۵ میلیون لیتر بوده و در روزهای اوج مصرف، این رقم حتی از ۱۵۰ میلیون لیتر نیز عبور کرده است. به این ترتیب، در صورت تداوم مصرف روزانه ۱۳۵ میلیون لیتری، کشور در هر ماه بیش از ۴ میلیارد لیتر بنزین
مصرف خواهد کرد.
برای درک ابعاد این عدد، مصرف روزانه ۱۳۵ میلیون لیتر بنزین در یک ماه به معنای مصرف حدود ۴.۰۵ میلیارد لیتر است. این حجم معادل بیش از ۲.۷ میلیارد بطری ۱.۵ لیتری خواهد بود. اگر متوسط مصرف در سه ماه تابستان نیز در همین محدوده باقی بماند، مصرف فصل تابستان به حدود ۱۲ میلیارد لیتر خواهد رسید؛ هرچند رقم نهایی تابستان ۱۴۰۵ پس از پایان شهریور مشخص خواهد شد. این حجم مصرف نشان میدهد مسئله بنزین دیگر صرفاً موضوع تولید و تأمین سوخت نیست و بخش مهمی از آن به ساختار ناوگان حملونقل کشور مربوط میشود؛ ناوگانی که بخش قابلتوجهی از آن سالهاست از عمر اقتصادی و فنی خود عبور کرده است.
در میان وسایل نقلیه فرسوده، موتورسیکلتها نیز سهم قابلتوجهی در مصرف سوخت دارند. حدود ۱۱.۳ میلیون موتورسیکلت فرسوده در کشور وجود دارد و بخش بزرگی از این موتورسیکلتها کاربراتوری هستند. برآوردهای منتشرشده درباره این ناوگان نشان میدهد موتورسیکلتهای فرسوده سالانه حدود ۳ میلیارد لیتر بنزین مصرف میکنند؛ رقمی که نشان میدهد سیاست کاهش مصرف سوخت بدون توجه به موتورسیکلتها نمیتواند کامل باشد. موتورسیکلتهای فرسوده سالانه حدود ۳ میلیارد لیتر بنزین مصرف میکنند؛ رقمی که نشان میدهد سیاست کاهش مصرف سوخت بدون توجه به موتورسیکلتها نمیتواند کامل باشد
در واقع، اعداد موجود یک تناقض مهم را نشان میدهند، از یک سو دولت به دنبال رساندن مصرف خودروهای جدید از حدود ۷.۵ لیتر به ۵ لیتر است و از سوی دیگر میلیونها وسیله نقلیه فرسوده همچنان در ناوگان کشور حضور دارند. حتی اگر خودروهای جدید با فناوریهای پیشرفتهتر وارد بازار شوند، تا زمانی که جایگزینی خودروهای پرمصرف با سرعت کافی انجام نشود، بخش بزرگی از ناوگان موجود همچنان به مصرف بالای سوخت ادامه خواهد داد؛ بنابراین سؤال اصلی فقط این نیست که «خودروی جدید چند لیتر بنزین مصرف میکند؟»؛ بلکه باید پرسید «چه تعداد خودروی پرمصرف از چرخه خارج میشود؟»
دیدگاه تان را بنویسید