خاقانی:
تداوم جنگ به نفع کاسبان جنگ و تحریم و مافیاهای اقتصادی است
مدیرکل پیشین وزارت نفت و کارشناس حوزه انرژی میگوید: بحث اصلی دشمنان اکنون بر روی چگونگی شکستن تابآوری و مقاومت متمرکز شده است. یکی از راهکارهای آنان برای شکستن این مقاومت، اعمال محاصره دریایی و اقتصادی و اقداماتی است که تحت عنوان «طرد اقتصادی» مطرح میشود.
به گزارش اقتصادنیوز، تشدید فشارهای خارجی علیه ایران در ماههای اخیر، علاوه بر ابعاد سیاسی و امنیتی، پیامدهای قابل توجهی برای اقتصاد کشور به همراه داشته است. در این میان، موضوع تابآوری اقتصادی، تداوم تجارت خارجی، وضعیت انرژی، آثار تحریمها و همچنین آینده دیپلماسی ایران از جمله محورهایی است که همچنان محل بحث و تحلیل کارشناسان قرار دارد.
محمود خاقانی، مدیرکل پیشین وزارت نفت و کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو با اقتصادنیوز ضمن بررسی این تحولات، از تبعات اقتصادی فشارهای خارجی، وضعیت تجارت و انرژی و همچنین چالشهای پیش روی دیپلماسی کشور سخن گفته است.
او در ابتدای این گفتوگو با اشاره به مقالهای که شبکه خبری یورونیوز منتشر کرده است، گفت: «در این زمینه اخیراً مقالهای را که شبکه خبری یورونیوز منتشر کرده بود مطالعه کردم که بسیار حائز اهمیت و قابل توجه بود. این مقاله به تحلیل دلایل طولانی شدن جنگ روسیه با اوکراین پرداخته و مطرح کرده است که چرا روسیه بر خلاف تصور اولیه مبنی بر پایان سریع نبرد در چند روز، اکنون نزدیک به چهار و نیم تا پنج سال است که درگیر این جنگ شده است. بر اساس این تحلیل، تمام امکانات نظامی، وسعت و قدرت اقتصادی روسیه نتوانست اهداف تعیینشده در اسفندماه سال ۱۴۰۰ تحت عنوان «عملیات ویژه» در اوکراین را محقق سازد. نویسنده مقاله یکی از دلایل اصلی این مسئله را کمکهای گسترده نظامی و اقتصادی اروپا و آمریکا به اوکراین دانسته است.»
خاقانی افزود: «علاوه بر کمکهای نظامی و اقتصادی دریافتی توسط اوکراین، یک واقعیت غیرقابل انکار وجود دارد و آن مقاومت مداوم مردم اوکراین است که تا به امروز نیز ادامه دارد. این مقاله در ادامه، شرایط ایران را بسیار عجیب و متفاوت توصیف کرده است. در مورد ایران، اهداف مشترک آمریکا، اسرائیل، متحدان اروپایی و شیوخ عرب مبنی بر براندازی نظام و روی کار آوردن یک دولت دستنشانده از طریق حمله نظامی به ایران، شهادت رهبری و ترور و شهادت نزدیک به ۴۰ تا ۵۰ تن از فرماندهان نظامی تعریف شده بود. اما سوال این است که چرا آمریکا و اسرائیل نتوانستند به اهداف تعیینشده خود دست یابند؟»
اقتصاد گلآلود و فعالیت مافیاهای اقتصادی
خاقانی در ادامه با تشبیه اقتصاد به جریان آب در رودخانه اظهار کرد: «به طور کلی، میتوان اقتصاد را به جریان آب در یک رودخانه تشبیه کرد. اگر این آب شفاف باشد، همگان ته رودخانه را میبینند، آب در جریان است و همه از آن بهرهمند میشوند؛ حتی اگر در نقطهای سدی ایجاد شود، مسیر جانبی خود را پیدا کرده و به حرکت خود ادامه میدهد. اما زمانی که اقتصاد شفاف نباشد، مانند آبی گلآلود میشود که همچنان جریان دارد. در این آب گلآلود، عدهای ماهیهای مورد نظر خود را صید میکنند.»
او افزود: «در ایران نیز امروزه عدهای تحت عنوان «کاسبان جنگ»، مافیای قاچاق سوخت و مافیای طلا فعالیت میکنند. به عنوان نمونه، افزایش شدید قیمت طلا در ایران موجب میشود که طلا از سایر کشورها به داخل ایران قاچاق شود. در چنین شرایطی، حتی فعالان اقتصادی و بازرگانانی که پیشتر به صورت شفاف فعالیت میکردند، ممکن است مجبور شوند تا حدی در سایه به کار خود ادامه دهند.»
در یادداشت تفاهم قید شده که ما سلاح هستهای نمیخواهیم
این کارشناس حوزه انرژی درباره یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا نیز گفت: «برای اولین بار یادداشت تفاهمی امضا شد که هم خود آقای ترامپ و هم رئیسجمهور ما آن را امضا کردند. دیپلماسی رئیسجمهور ایران دیپلماسی بسیار مثبتی است و تأکید دارد که ما باید به همان یادداشت تفاهم امضاشده متعهد باشیم. این رویکرد موجب شد چهره ترامپ در جهان به عنوان فردی نشان داده شود که حتی به امضای خود نیز احترام نمیگذارد؛ فردی که تا پیش از این به اوباما فحاشی میکرد و مدعی بود اوباما برجام را امضا کرده است.»
خاقانی افزود: «در آن یادداشت تفاهمی که امضا کردیم، صراحتاً قید شده است که ما سلاح هستهای نمیخواهیم، خودمان تولید نمیکنیم و از هیچ جایی هم نمیخریم.»
عدهای نفوذی و کاسب جنگ، اجازه پیشبرد این مسیر را نمیدهند
او ادامه داد: «اما هنگامی که ترامپ دید اشتباه کرده است، به دلیل ناراحتی نتانیاهو و تهدید وی مبنی بر افشای اسناد جزیره اپستین و آبروریزی برای او، تغییر مسیر داد. در این میان، عوامل نفوذی در ایران برنامهای طراحی کردند تا در روز ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵، همزمان با برگزاری اجلاس ناتو، هنگامی که کشتی قصد عبور از آن مسیر را داشت، فردی از ایران به سمت آن شلیک کند تا این بهانهسازی صورت گیرد که ایران آتشبس را شکسته است و تا به امروز نیز این موضوع را بهانه کردهاند.»
او درباره رویکرد دولت پزشکیان نیز گفت: «دیپلماسی دولت آقای پزشکیان این است که آن یادداشت تفاهم همچنان برای ما معتبر است و آمریکا باید به آن برگردد. اما عدهای در ایران که نفوذی، قدرتطلب و کاسب جنگ هستند، اجازه پیشبرد این مسیر را نمیدهند. یعنی وقتی فردی سخنی در راستای پیشبرد دیپلماسی میگوید، اقدام به مطرح کردن مباحثی میکنند تا به ترامپ پیام بدهند که رئیسجمهور کارهای نیست و نباید به حرف او توجه کند و اگر قصد مذاکره دارد، باید با آنان که قدرت را به دست میگیرند مذاکره کند.»
خاقانی ادامه داد: «این مشکل امروزه در جامعه ما خود را نشان میدهد. به نظر من، کسانی که از سال ۱۳۸۴ تا کنون جایگاههای اقتصادی، سیاسی، امنیتی، نظامی، اجرایی و قانونگذاری را تصرف کردهاند، اکنون در حال رقابت و حتی درگیری با یکدیگر هستند تا جایگاه خود را حفظ کرده یا گسترش دهند.»
او افزود: «در این میان، سرویسهای اطلاعاتی موساد، سیآیای و سرویس انگلیس نیز فعال بوده و منتظرند ببینند در این دعواهای درونی چه کسی برنده میشود تا با او وارد گفتوگو شوند. اگر برنده همان فردی باشد که آنان پشت پرده حمایتش میکنند، به هدف خود میرسند.»
خاقانی در ادامه به گزارش نیویورکتایمز اشاره کرد و گفت: «در این خصوص به گزارش روزنامه نیویورکتایمز اشاره میکنم که مطرح کرده بود چه کسی قرار بوده در صورت سرنگونی جمهوری اسلامی قدرت را در ایران به دست بگیرد. اگرچه آنان نتوانستند و این مشکل ادامه دارد، اما انسجام ملی مردم ایران، تابآوری و قدرتی که از دفاع حمایت میکند، میتواند آنان را باز هم با بحرانهای بیشتری روبرو سازد.»
دیدگاه تان را بنویسید