یک کارشناس در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی» درخصوص تورم ۱۳۵ درصدی بازار خودرو:
قیمت خودرو در لحظه با نرخ دلار افزایش می‌یابد
رامتین موثق
در هفته‌های اخیر، در کنار افزایش شدید قیمت دلار و طلا، بازار خودرو هم دچار تنش شد و قیمت‌ها انفجاری افزایش یافت؛ به صورتی که قیمت 4 میلیارد و 200 میلیون تومانی پژو 207 اتوماتیک، به صدر توجه‌ها تبدیل شد.
گزارش مرکز آمار هم بر گرانی افسارگسیخته خودرو صحه گذاشت. در این گزارش آمده است که رشد ۱۱.۴ درصدی در یک ماه، تورم خودرو به ۱۳۵ درصد رسیده است! بر اساس این آمار، نرخ تورم سالانه گروه حمل‌ونقل به ۷۸.۴ درصد رسیده و تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه با عبور از مرز ۱۱۵ درصد، رقم ۱۱۵.۲ درصد را ثبت کرده است. تورم ماهانه حمل‌ونقل نیز ۷.۹ درصد بوده است. به این ترتیب، خرید خودرو و سایر وسایل نقلیه در صدر زیرگروه‌های حمل‌ونقل از نظر رشد قیمت قرار گرفته است؛ موضوعی که می‌تواند بخش قابل توجهی از قدرت خرید خانوارهایی را که برای تأمین وسیله نقلیه نیازمند خرید جدید هستند، تحت فشار قرار دهد.
وضعیت قیمتی خودرو به شکلی درآمده است که برخی مطرح می‌کنند سایت‌ها هم از اعلام نرخ جا مانده‌اند. در آخرین قیمت‌ها، شاهین دنده‌ای در برخی فهرست‌ها حدود ۲ میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده و شاهین اتوماتیک نیز در محدوده ۲ میلیارد و ۷۰۰ تا ۲ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان قرار دارد. نوسانات در بازار خودروهای مونتاژی شدیدتر بوده. هایما ۸S در محدوده ۷ میلیارد تومان قیمت خورده و فیدلیتی الیت تیپ ۲ هفت‌نفره نیز حدود ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است.
آیا خودروسازان مشغول مهندسی عرضه هستند؟
همزمان با افزایش شدید نرخ در بازار خودرو، تولید خودروسازان نیز کاهش داشته است. بر اساس آمار‌های ثبتی، میزان فروش مجموع 3 شرکت ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو در پایان شهریورماه با افت سنگین ۲۹.۴ درصدی مواجه شده و تنها به حدود ۲۷۰ هزار دستگاه رسیده است. همزمان با این سقوط فروش، خروجی خطوط تولید این 3 شرکت نیز با کاهش ۳۱ درصدی، عدد نگران‌کننده ۲۸۰ هزار دستگاه را ثبت کرده است.
در شرایط حاضر قیمت خودرو، در لحظه و به صورت ساعتی تغییر پیدا می‌کند و با کوچک‌ترین افزایش نرخ دلار، قیمت خودرو نیز تغییر می‌کند. تا وضعیت سیاسی کشور درست نشود و به صلح و ثبات نرسیم، همین روال در بازارهای مالی و خودرو ادامه پیدا می‌کند و تورم خودرو از 135 درصد هم فراتر می‌رود!
با همزمانی این دو آمار، برخی کارشناسان احتمال می‌دهند که خودروسازان برای افزایش بیشتر قیمت‌ها در بازار، مشغول مهندسی عرضه هستند تا با کاهش عرضه، قیمت‌ها را افزایشی‌تر کنند. در گزارش اقتصاد24، در این خصوص آمده است: «وقتی سه خودروساز بزرگ کشور در یک دوره زمانی مشابه با افت شدید تولید مواجه می‌شوند و همزمان قیمت خودرو نیز در مسیر افزایشی قرار می‌گیرد، نهاد‌های نظارتی باید بررسی کنند که این کاهش تولید تا چه اندازه اجتناب‌ناپذیر و ناشی از محدودیت‌های بیرونی بوده و چه میزان به تصمیمات مدیریتی، نحوه تخصیص منابع و برنامه‌ریزی تولید مربوط می‌شود. نمی‌توان از این همزمانی به تنهایی نتیجه گرفت که تبانی یا هماهنگی میان خودروسازان رخ داده است، اما نمی‌توان این احتمال را نیز بدون بررسی کارشناسی کنار گذاشت؛ به‌ویژه در بازاری که رقابت در آن محدود است و کاهش عرضه می‌تواند مستقیماً به افزایش قیمت منجر شود.»
همچنین درباره آمار افت تولید خودروسازان، آمده است: «پارس خودرو با ثبت افت بیش از ۶۰ درصدی در فروش، رکورددار سقوط عملیاتی در میان غول‌های جاده مخصوص است. دومین خودروساز بزرگ کشور یعنی سایپا نیز با افت بیش از ۳۳ درصدی فروش و کاهش ۳۷ درصدی تولید در ماه پایانی تابستان، یکی از ضعیف‌ترین دوره‌های کاری خود را پشت سر گذاشته است. ایران خودرو نیز گرچه نسبت به دو رقیب خود افت کمتری را ثبت کرده، اما با کاهش نزدیک به ۲۴ درصدی فروش، بخش قابل‌توجهی از توان عرضه‌ای خود به بازار را از دست داده است.»
فروش کمتر، درآمد و سود بیشتر
یکی از عواملی که به این پرسش در میان تحلیلگران دامن زده است، افزایش درآمد و سود خودروسازان با وجود کاهش تولید است. سناریویی که سال‌های گذشته هم تکرار شده بود و بررسی‌ها به افشای عرضه قطره‌چکانی و دپوی خودرو توسط خودروسازان، انجامیده بود.
در گزارش اقتصاد24 در این باره آمده است: «گزارش‌های کدال نشان می‌دهد ایران خودرو در سه‌ماهه نخست سال، با وجود ادامه زیان‌دهی، رشد درآمد فروش را ثبت کرده است. در گزارش‌های ماهانه این شرکت نیز رشد درآمد فروش در برخی ماه‌ها نسبت به مدت مشابه سال قبل دیده می‌شود. اگر کاهش تیراژ با افزایش قیمت فروش جبران شود، انگیزه اقتصادی خودروساز برای بازگرداندن تولید به سطح قبلی چگونه باید ارزیابی شود؟ پاسخ به این سوال نیازمند بررسی همزمان تعداد خودروهای تولیدشده، قیمت فروش، هزینه تمام‌شده، زیان هر خودرو و درآمد حاصل از فروش است؛ نه اینکه صرفاً زیان انباشته به عنوان توضیحی برای افزایش قیمت مطرح شود.»
افزایش ساعتی قیمت خودرو!
یک تحلیلگر بازار خودرو در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»، افزایش تورم خودرو به 135 را مربوط به افزایش قیمت دلار دانست.
کارشناس و تحلیلگر صنعت خودرو: خودروسازان تولید خود را کاهش داده‌اند تا سود بیشتری در بازار مشوش فعلی به دست آورند. با مشاهده فروش اخیر خودروسازان می‌توان متوجه شد که این فروش با قیمت قطعی صورت نمی‌گیرد و به شکل پیش‌فروش یا مشارکت درآمده است. خودروسازان اکنون با عرضه دیرتر خودرو به مشتریان، می‌خواهند محصولات خود را به قیمت روز به فروش برسانند
فیروز نادری درباره روند آتی افزایش قیمت خودرو، بیان کرد: افزایش قیمت آینده خودرو هم به افزایش قیمت آتی دلار و طلا بستگی دارد. همچنین باید توجه کنیم که با وجود تشدید تحریم‌ها، اکنون با کمبود ارزی مواجه هستیم و اگر این شرایط تحریمی ادامه پیدا کند، وضعیت بازار خودرو هم به همین روال باقی می‌ماند.
او مطرح کرد: چندین سال است که مشاهده می‌کنیم نوسانات بازارهای مالی ابتدا خود را در بازارهای دلار و طلا نشان می‌دهند و سپس این نوسان به بازار خودرو و بعد هم مسکن، کشیده می‌شود. در شرایط حاضر قیمت خودرو، در لحظه و به صورت ساعتی تغییر پیدا می‌کند و با کوچک‌ترین افزایش نرخ دلار، قیمت خودرو نیز تغییر می‌کند.
این کارشناس صنعت خودرو تاکید کرد: تا وضعیت سیاسی کشور درست نشود و به صلح و ثبات نرسیم، همین روال در بازارهای مالی و خودرو ادامه پیدا می‌کند. در این شرایط حتی اگر واردات هم، به همین روند فعلی ادامه پیدا کند، تاثیری بر بازار خودرو نخواهد گذاشت.
مافیای عجیب و قدرتمند
پشت گرانی خودرو‌هاست
نادری معتقد است: اگر بخواهیم یک علاج واقعی برای صنعت خودرو پیدا کنیم، در ابتدا باید در کارخانه‌های داخلی خودروسازی را ببندیم!
او در این خصوص، توضیح داد: در شرایط کنونی خودروسازان هم به افزایش قیمت‌ها دامن می‌زنند. این شرکت‌ها هرساله 4 بار مجوز افزایش قیمت، دریافت می‌کنند و در مرحله بعد، خودروهای مونتاژی هم از روند افزایش قیمت خودروهای داخلی پیروی می‌کنند.
این تحلیلگر تصریح کرد که گرانی خودرو به صورت زنجیره‌وار درآمده است و یک مافیای عجیب، بزرگ و قدرتمند در پشت این گرانی‌ها، قرار دارد.
نادری همچنین عنوان کرد: بسیاری از هزینه‌های کشور از طریق بازار خودرو تامین می‌شود؛ خرید و فروش خودرو بسیار بر تامین هزینه‌های دولت تاثیر دارد چرا که حاکمیت از این بازار، مالیات و عوارض کسب می‌کند.
او افزود: اخذ عوارض و مالیات از خودروهای داخلی کم و از خودروهای مونتاژی و وارداتی بسیار بیشتر است که به رویه‌ای سودآور برای دولت تبدیل شده است. از آنجا که نرخ مالیات و عوارض خودروهای وارداتی بین 100 تا 150 درصد است، دولت اکنون موانع پیش‌روی واردات را تا حدی کاهش داده است.
فیروز نادری در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: در شرایط کنونی خودروسازان هم به افزایش قیمت‌ها دامن می‌زنند. این شرکت‌ها هرساله 4 بار مجوز افزایش قیمت، دریافت می‌کنند و با گرانی خودروهای داخلی، خودروهای مونتاژی نیز از این روند پیروی می‌کنند. گرانی خودرو به صورت زنجیره‌وار درآمده است و یک مافیای عجیب، بزرگ و قدرتمند در پشت این گرانی‌ها، قرار دارد
خودروسازان عرضه قطره‌چکانی دارند!
این کارشناس صنعت خودرو درباره نقش مخرب خودروسازان بر قیمت‌های بازار، گفت: خودروسازان تولید خود را کاهش داده‌اند تا سود بیشتری در بازار مشوش فعلی به دست آورند.
نادری ادامه داد: خودروسازان نگران قیمت کنونی خودروهای خود هستند بنابراین در مقطع فعلی، تمام محصولات خود را عرضه نمی‌کنند و فروش را به عقب می‌اندازند. اکنون عرضه خودروسازان به صورت قطره‌چکانی شده است و محصولات خود را دیرتر به مشتری تحویل می‌دهند.
به گفته او، با مشاهده فروش اخیر خودروسازان می‌توان متوجه شد که این فروش با قیمت قطعی صورت نمی‌گیرد و به شکل پیش‌فروش یا مشارکت درآمده است. خودروسازان اکنون با عرضه دیرتر خودرو به مشتریان، می‌خواهند محصولات خود را به قیمت روز به فروش برسانند.
بازار خودرو رها شده است
این تحلیلگر حوزه خودرو تاکید کرد: در بازار خودرو هیچ مدیریتی مشاهده نمی‌شود و این بازار دیگر برای دولت، اهمیتی ندارد چرا که اولویت‌های دولت در دیگر حوزه‌هاست.
نادری با تأکید بر اینکه بازار خودرو تماما به حال خود رها شده است، افزایش سودآوری خودروسازان با وجود کاهش تولید را نشانه‌ای از همین رهاشدگی بازار دانست و گفت: اکنون مردم عادی هم در پی نوسانات اقتصادی، به یک «اقتصاددان» تبدیل شده‌اند؛ دیگر وای به حال شرکت‌های خودروسازی که مشاوران اقتصادی بسیاری دارند و از این بازار آشفته، سود کسب می‌کنند.
دیدگاه تان را بنویسید