کامیون‌داران برای سوخت‌گیری باید هزینه‌ میلیونی بپردازند!

رامتین موثق

طی سال‌های گذشته کامیون‌داران و رانندگان کامیون همواره مطالبات خود را در قالب اعتصاب و پیگیری از تشکل‌های صنفی، مطرح کرده‌اند اما با وجود پیگیری‌های مکرر مشکلات آن‌ها همچنان پابرجاست.

در نیمه شهریور سال جاری، سید جلال موسوی، نایب‌رئیس کانون کامیون‌داران، به ایلنا اعلام کرده بود که از مصوبه 8 ‌ماده‌ای برای رانندگان که در ایام جنگ به تصویب رسید، تاکنون هیچ‌یک از مواد آن به نتیجه نرسیده و اجرایی نشده است و سازمان راهداری نیز پاسخ روشنی درباره سرنوشت این تعهدات ارائه نکرده است.

دریافت انعام یا طلب هزینه اضافی از رانندگان کامیون توسط جایگاه‌داران، در سایه عدم نظارت به وجود آمده است. برخی جایگاه‌ها نیز از این عدم نظارت، سوءاستفاده می‌کنند. اکنون برخی جایگاه‌ها روزانه از 100 کامیون، حداقل 100 هزارتومان هزینه اضافی دریافت می‌کنند و وقتی راننده به آن‌ها معترض می‌شود، در پاسخ او را تهدید می‌کنند که من‌بعد به او گازوئیل نمی‌دهند

یکی از مهمترین معضلات کامیون‌داران مربوط به سهمیه سوخت آن‌ها و تخصیص گازوئیل در جایگاه‌های سوخت بوده است که طبق اظهارات فعالان صنفی، این مشکل همچنان ادامه دارد! در گزارش امروز «توسعه ایرانی» به مشکل سوخت کامیون‌داران پرداخته شده است.

کاهش سهمیه‌ سوخت کامیون‌داران

قاچاق سوخت، به خصوص بنزین و گازوئیل، از مشکلاتی است که بیش از پیش عیان شده و شفاف‌سازی درباره آمار میلیونی و روزانه این قاچاق، مقابله با قاچاق سوخت را به یک مطالبه عمومی تبدیل کرده است. اما دولت برای مقابله با قاچاق گازوئیل محدودیت‌هایی برای رانندگان به وجود آورده است در حالی که رانندگان نقش ناچیزی در این فرآیند دارند و عمده تحلیلگران معتقدند ریشه قاچاق سوخت را باید در ساختار کلان قدرت دید.

موسوی اخیرا نیز درباره وضعیت سهمیه و قیمت گازوئیل کامیون‌داران، به ایسنا، اظهار کرده است: «در گذشته یک سهمیه پایه ۲۰۰۰ لیتری برای کامیون‌داران در نظر گرفته می‌شد که اگر راننده آن را به‌طور کامل مصرف نمی‌کرد، میزان مصرف‌شده محاسبه و مجدداً سهمیه به کارت سوخت اختصاص پیدا می‌کرد، اما این سهمیه پایه اکنون حذف شده است.»

به گفته او، «در حال حاضر سهمیه‌ پایه به صورت متفاوت و سلیقه‌ای تخصیص داده می‌شود؛ به یک راننده ۲۰۰ لیتر و به راننده دیگری ۱۵۰ لیتر اختصاص می‌یابد. از سوی دیگر سهمیه سوخت آزاد نیز در مقطعی با نرخ ۶۰۰ تومان در نظر گرفته شد که مشکلاتی را برای رانندگان ایجاد کرد.»

دریافت مبلغ اضافی از رانندگان

مشکلات سهمیه سوخت رانندگان به سهمیه محدود نمی‌ماند و تخلف جایگاه‌ها در این زمینه نیز به مطالبه رانندگان تبدیل شده است. دریافت مبلغ اضافه از راننده، عدم امکان سوخت‌گیری در برخی ساعات، بومی‌گرایی حتی در تخصیص گازوئیل از مهمترین مطالبات این قشر است.

نایب‌رئیس کانون کامیون‌داران درباره این مشکل نیز بیان داشته است: «بارها اعلام کرده‌ایم که اختصاص سوخت آزاد به این شکل می‌تواند زمینه ایجاد فساد را فراهم کند. برای مثال، راننده ممکن است از ساعت ۴ یا ۵ بعدازظهر تا صبح روز بعد در صف پمپ گازوئیل منتظر بماند و پس از ساعت‌ها، به دلیل اتمام سهمیه، نتواند سوخت دریافت کند. در چنین شرایطی گاهی به راننده پیشنهاد می‌شود که از سهمیه آزاد کارت‌های دیگر استفاده کند و آن را با چند برابر قیمت خریداری کند.»

نوید خیرمند: سابقه داشته است که خود من، تخلفات جایگاه‌داران را پیگیری کرده باشم. نهادها ما را به شرکت پخش حواله می‌دهند و شرکت پخش نیز آنقدر ما را پشت تلفن معطل نگه می‌دارد که دیگر پیگیر مطالبات خود نباشیم. نظارتی بر رفتار جایگاه‌ها وجود ندارد و برخوردی با این تخلفات صورت نمی‌گیرد و در این میان تنها کامیون‌داران هستند که متحمل ضرر می‌شوند

موسوی همچنین از دریافت مبالغ غیرمتعارف در برخی جایگاه‌ها خبر داده و گفته است: «در برخی مناطق از جمله بخش‌هایی از جنوب کشور، به راننده گفته می‌شود مبلغی را در یک فروشگاه یا کارت دیگری پرداخت کند تا در مقابل به او گازوئیل داده شود. در برخی موارد نیز جایگاه را خاموش می‌کنند و برای روشن کردن پمپ، مبلغی مطالبه می‌شود.

او با اشاره به وضعیت فعالیت شبانه‌روزی جایگاه‌های گازوئیل، در این باره هم عنوان کرد: «در بسیاری از استان‌ها جایگاه‌های گازوئیل در شب فعالیت نمی‌کنند. تا جایی که اطلاع دارم در استان فارس، اصفهان و خراسان رضوی تعداد محدودی از جایگاه‌ها در طول شب نیز سوخت‌رسانی دارند، اما در بسیاری از مناطق کشور رانندگان شب‌ها امکان دریافت گازوئیل ندارند.»

سرگردانی رانندگان میان نهادها

همانطور که اشاره شد، این اولین باری نیست که فعالان صنفی کامیون‌داران درباره مشکلات خود سخن می‌گویند و یا اعتراض می‌کنند اما با هر بار اعتراض، تاکید دارند که هیچ نهادی پیگیر مطالبات آنان نیست.

نایب‌رئیس کانون کامیون‌داران با انتقاد از این عدم پیگیری دولت، گفته است: «سهمیه کامیون‌داران کاهش یافته است اما دلیل مشخصی برای این کاهش به ما اعلام نشده است. یکی از دلایلی که مطرح می‌کنند، پایین بودن پیمایش رانندگان است، در حالی که در موارد متعددی پیمایش راننده در سازمان راهداری صحیح ثبت شده، اما سهمیه متناسب با آن اختصاص پیدا نمی‌کند. راننده هربار برای پیگیری موضوع میان سازمان راهداری و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی سرگردان می‌شود. سازمان راهداری اعلام می‌کند پیمایش صحیح است، اما شرکت نفت می‌گوید اطلاعات پیمایش برای ما ارسال نشده است. در نهایت راننده است که با مشکل مواجه می‌شود.»

تغییری در سهمیه پایه صورت نگرفته است

دبیر کانون رانندگان کامیون استان اصفهان در واکنش به کاهش سهمیه سوخت رانندگان، به «توسعه ایرانی»، گفت: من هم این موضوع را در مصاحبه آقای موسوی شنیده‌ام اما برای خودم و دیگر همکارانم که بارنامه می‌گیریم و به صورت سالم کار می‌کنیم، مشکلی به وجود نیامده و سهمیه مانند گذشته بوده است.

دبیر کانون رانندگان کامیون اصفهان در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی»: در استان‌های یزد و هرمزگان جایگاه‌ها گاه هزینه‌ای اضافی نزدیک به 200 هزارتومان از رانندگان طلب می‌کنند اما همین رقم در استان سیستان و بلوچستان به میلیون‌ها تومان، یا 100 لیتر رشوه، افزایش می‌یابد. این رفتار جایگاه‌ها هزینه را برای کامیون‌داران به شدت بالا برده است

نوید خیرمند افزود: اکنون برخی از رانندگانی که به این موضوع معترض هستند، بدون بارنامه فعالیت می‌کنند و برخی هم سهمیه خود را می‌فروشند اما در عمل تغییری نسبت به قبل، رخ نداده است. آقای موسوی نیز به صورت مصداقی به این موضع نپرداخته‌اند و اظهارات ایشان حالت کلی‌گویی داشته است؛ شاید این موضوع مورد اعتراض چندین راننده بوده است اما اکنون به صورت یک مطالبه همگانی نیست.

او درباره اختصاص سلیقه‌ای سهمیه پایه، عنوان کرد: شاید این تخصیص سلیقه‌ای در سهمیه اضافی رخ دهد؛ اگر سهمیه سوخت پایه رانندگان صفر شود، یک سهمیه اضافی نیز به آن‌ها تعلق می‌گیرد اما سهمیه خود بنده تاکنون به صفر نرسیده است که اطلاع دقیقی نسبت به شیوه تخصیص سهمیه اضافه داشته باشیم و بگویم که سلیقه‌ای تخصیص داده می‌شود یا خیر؟

هزینه میلیونی گازوئیل در سیستان

این فعال صنفی با تایید تخلف برخی جایگاه‌های سوخت، در این خصوص مطرح کرد: اگر از استان اصفهان خارج شویم، با این چالش‌ها در استان‌های یزد و هرمزگان مواجه می‌شویم. برخی با خاموش کردن کامیون خود، به صورت مصنوعی صف ایجاد می‌کنند. به گفته خیرمند، در استان‌های یزد و هرمزگان جایگاه‌ها گاه هزینه‌ای اضافی نزدیک به 200 هزارتومان از رانندگان طلب می‌کنند اما همین رقم در استان سیستان و بلوچستان به میلیون‌ها تومان، یا 100 لیتر رشوه، افزایش می‌یابد.

او دلیل این رفتار جایگاه‌ها را طمع برای کسب پول بیشتر دانست و تصریح کرد: این طمع به این دلیل به وجود آمده است که نظارتی بر رفتار جایگاه‌ها وجود ندارد. اگر از برخی نهادها پیگیری کنیم، این موضوع را به اصطلاح از سر خود باز می‌کنند و راننده را به شرکت پخش فرآورده‌های نفتی ارجاع می‌دهند اما در این نهاد هم نظارتی بر رفتار جایگاه‌ها نیست و برخی جایگاه‌ها نیز از این عدم نظارت، سوءاستفاده می‌کنند. اکنون برخی جایگاه‌ها روزانه از 100 کامیون، حداقل 100 هزارتومان هزینه اضافی دریافت می‌کنند.

این فعال حوزه کامیون‌داران تصریح کرد: جایگاه‌داران اکنون بدعادت شده‌اند؛ گاهی اوقات از راننده انعام هم می‌خواهند و وقتی راننده به آن‌ها معترض می‌شود، در پاسخ او را تهدید می‌کنند که من‌بعد به او گازوئیل نمی‌دهند.

او با تاکید بر اینکه این رفتار جایگاه‌ها هزینه را برای کامیون‌داران به شدت بالا برده است، همچنین گفت: البته باید از برخی همکاران خود نیز ایراد بگیریم. برخی افراد حاضر در صنف ما، گازوئیل را بشکه‌ای 25 تا 26 میلیون تومان می‌فروشند و وقتی به آن‌ها معترض می‌شویم، رفتار خود را بدین‌گونه توجیه می‌کنند که «یک سفره‌ای پهن شده است و همه مشغول خوردن در این سفره هستند»!

هیچ نهادی پیگیر مطالبات رانندگان نیست

خیرمند همچنین با بیان اینکه مسئولین مربوطه این مشکلات را پیگیری نمی‌کنند، اظهار داشت: سابقه داشته است که خود من، این مشکلات را پیگیری کردم. برای مثال برخی کامیون‌ها در جایگاه‌ها به صورت مصنوعی خاموش بوده‌اند و یا جایگاه‌داران از ما انعام طلب کرده بودند. برخی نهادها ما را به شرکت پخش حواله می‌دهند و شرکت پخش نیز آنقدر ما را پشت تلفن معطل نگه می‌دارد که دیگر پیگیر مطالبات خود نباشیم.

دبیر کانون رانندگان کامیون استان اصفهان در نهایت خاطرنشان کرد: نظارتی بر رفتار جایگاه‌ها وجود ندارد و برخوردی با این تخلفات صورت نمی‌گیرد و در این میان تنها کامیون‌داران هستند که متحمل ضرر می‌شوند.