دبیر سندیکای صنعت برق با تأکید بر اینکه واردات برق از همسایگان متأثر از تشدید تحریمهاست:
نمیتوانیم برای معاملات جهانی تعیینتکلیف کنیم!
رامتین موثق
خاموشیهای امسال هرچند نسبت به سالهای گذشته کاهش داشت، اما تا اواسط شهریورماه ادامه یافت و به نظر میرسد این روند، حداقل برای شهر تهران، به پایان رسیده است اما ناترازی صنعت برق به قوت خود باقی است.
در گذشته ایران قصد داشت که به هاب انرژی منطقه تبدیل شود و به عنوان صادرکننده نقش ایفا کند اما امروز تقریبا در تمامی حاملهای انرژی، به واردکننده تبدیل شدهایم. در شرایطی که ناترازی برق همچنان به قوت خود باقی است، معاون وزیر نیرو عنوان کرده است که بخش خصوصی میتواند برای واردات برق از کشورهای همسایه اقدام کند. مصطفی رجبی مشهدی در گفتوگو با ایرنا، توضیح داده است: «هماهنگیها برای واردات برق با کشورهای شمالی ایران انجام گرفته و قراردادهایی با ترکمنستان و ارمنستان برای تامین برق منعقد شده است که بر اساس آن حدود ۳۲۰ مگاوات برق از ترکمنستان با انرژی تقریبی ۲ میلیارد کیلووات ساعت در سال و حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ مگاوات نیز از شبکه ارمنستان وارد میشود.»
این اظهارات در حالی مطرح شده است که ایران اکنون در بدترین روابط خود با همسایگان به سر میبرد؛ با منطقهای شدن جنگ در اسفند 1404، روابط ایران با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تیره و تار شد. ترکیه و عراق نیز تحتتاثیر تحریمهای آمریکا قرار دارند و به عنوان مثال، ترکیه اعلام کرده است که پول گاز صادراتی ایران را به صورت غذا و دارو، پس میدهد! خود رجبی مشهدی هم به قطع شدن صادرات برق ایران به عراق اشاره کرده و گفته است: «به دلیل محدودیتهای تحمیلی ناشی از تحریمها، در حال حاضر هیچگونه صادرات برقی به عراق صورت نمیگیرد.»
مهدی مسائلی: تا تکلیف وضعیت جنگی مشخص نشود، هیچ امری در اقتصاد کشور به ثبات نخواهد رسید. باید توجه کنیم که این معادلات جهانی است که بر ما تاثیر دارد و اینطور نیست که ما بتوانیم برای جهان تعیینتکلیف کنیم بنابراین ممکن است تشدید تحریمها بر رفتار همسایگان ایران، برای واردات برق، موثر باشد و پیامدهای آن را مشاهده کنیم
فارغ از اینکه ایران اکنون به واردکننده تبدیل شده است، موضوع مهمتر اینست که تاثیر تحریمها بر روابط اقتصادی ایران با کشورهای همسایه، به چه صورت خواهد بود؟
افزایش نیاز به واردات برق
دبیر سندیکای صنعت برق در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره ارزیابی خود از تبدیل شدن ایران به واردکننده برق، یادآور شد: نکته قابل توجه این است که سابقا یک تراز در بخش انرژی کشور وجود داشت؛ بدین صورت که در بخشهایی ما صادرکننده بودیم و در بخشهای دیگر، واردات داشتیم و این روند جدیدی نیست.
مهدی مسائلی گفت: با توجه به جنگ و اتفاقاتی که در کشور رخ داده است، چالشها، مسائل و مضیقههایی در تامین سوخت داریم. بنابراین برای اینکه بتوانیم برای فصل سرما هم شبکه پایدار داشته باشیم، نیازمند این هستیم که به واردات برق مشغول باشیم.
به گفته او، برای عملیاتی شدن واردات برق باید بتوانیم با کشورهای خارجی، به خصوص ترکمنستان و ترکیه وارد تعامل شویم تا این برق را از طریق شبکه آنها دریافت کنیم.
برق وارداتی ارزان نیست
این کارشناس صنعت برق با تأکید بر اینکه برق وارداتی از کشورهای همسایه ارزان نیست، در این خصوص، توضیح داد: سازوکاری که برای قیمتگذاری این برق وارداتی تعریف شده، از طریق سازوکار بورس و قراردادهای دوجانبه است و بخشی از این انتقال توسط نیروگاههای داخلی، مانند نیروگاه شهید محمد منتظری و فولاد مبارکه صورت میگیرد. مسائلی افزود: این برق برای تامین نیاز پتروشیمیها، فولادیها و دیگر مصرفکنندگان صنعتی بزرگ است که از طریق شبکههای داخلی قابل تامین است.
دبیر سندیکای صنعت برق در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: واردات برق از سازوکارهایی است که در دولت چهاردهم تنظیم شده و باید برای تحلیل آن شرایط امروز را هم درنظر گرفت؛ به هرحال نزدیک به 200 روز درگیر جنگ و در تابستان امسال هم ما شاهد قطعی برق بودیم و احتمالا این موضوع در زمستان، به دلیل چالش تامین و کمبود سوخت، هم تداوم داشته باشد بنابراین اکنون ناگزیر به واردات برق هستیم
او مطرح کرد که این مصرفکنندگان بزرگ صنعتی خواهان برقی هستند که دچار قطعی نشود تا بتوانند برای استفاده از آن در تولید خود حساب باز کنند.
احتمال تداوم قطعی برق در فصل سرما
دبیر سندیکای صنعت برق عنوان کرد: واردات برق از سازوکارهایی است که در دولت چهاردهم تنظیم شده است و باید برای تحلیل آن شرایط امروز را هم درنظر گرفت؛ به هرحال نزدیک به 200 روز است که در وضعیت جنگی قرار داریم و باید بنا به این ملاحظات، صحبت کنیم. مسائلی هشدار داد: در تابستان امسال نیز شاهد قطعی برق بودیم و احتمالا این موضوع در زمستان هم، به دلیل چالش تامین و کمبود سوخت، تداوم داشته باشد بنابراین اکنون ناگزیر به واردات برق هستیم.
او ادامه داد: در حوزههای دیگر اقتصاد هم ما واردکننده هستیم. برای مثال اکنون نیاز کشور به مواد غذایی از طریق واردات تامین میشود و برق هم جدای از این کالاها نیست. البته باید توجه داشت که دخیل کردن بخش خصوصی برای واردات برق و متولی شدن این بخش، اتفاق خوبی است هرچند که کاملا مشخص است دولت اکنون توان لازم را ندارد پس بهتر این که از بخش خصوصی کمک بگیریم تا بتوانیم آن آزادی لازم را برای تداوم ارتباطات داشته باشیم.
آیا بخش خصوصی واردکننده برق، واقعی است؟!
این تحلیلگر مسائل صنعت برق در ادامه، با ابراز شک نسبت به واقعی بودن بخش خصوصی، مطرح کرد: البته اکنون اعلام شده است که بخش خصوصی میتواند به واردات برق مشغول باشد اما هنوز مشخص نیست که مراد از این بخش چیست؟
مسائلی یادآوری کرد: در بسیاری از حوزههای کشور، نام بخش خصوصی به میان میآید اما اگر آن را به صورت دقیق واشکافی کنیم میبینیم که این بخش خصوصی ادعایی از دولت هم دولتیتر است! اکنون این واژه بیشتر به یک پوشش تبدیل شده است. امروز در توسعه نیروگاههای کشور عنوان میشود که 65 درصد برق تولیدی توسط بخش خصوصی صورت میگیرد؛ همچنین ادعا میشود که این بخش در توسعه نیروگاههای خورشیدی و بعضا بادی هم دخیل است اما اگر این بخشها را به اصطلاح «الک» کنیم، شاید عیار 100 درصدی نداشته باشند. او معتقد است که بخش خصوصی اکنون درمورد نهادهایی به کار میرود که 100 درصد دولتی نیستند اما میزان عیار خصوصی بودن آن هم کامل مشخص نیست.
سازوکاری که برای قیمتگذاری برق وارداتی تعریف شده، از طریق سازوکار بورس و قراردادهای دوجانبه است. این برق برای تامین نیاز پتروشیمیها، فولادیها و دیگر مصرفکنندگان صنعتی بزرگ است که از طریق شبکههای داخلی قابل تامین است. این مصرفکنندگان بزرگ صنعتی خواهان برقی هستند که دچار قطعی نشود تا بتوانند برای استفاده از آن در تولید خود حساب باز کنند
آهنربای جذب سرمایه ضعیف شده است
دبیر سندیکای صنعت برق در پاسخ به این پرسش که «چرا بخش خصوصی امروز به جای واردات برق، در حوزه نیروگاهسازی و سرمایهگذاری زیرساختی دخیل نمیشود؟»، بیان کرد: اگر یک بخش خصوصی واقعی را درنظر بگیریم، میبینیم که امروز آهنربای جذب سرمایه، به خصوص در صنعت برق، قوی نیست و به همین دلیل بخش خصوصی واقعی اگر نتواند تضمینی برای بازگشت اصل و سود پول و سرمایه خود از سوی دولت دریافت کند، قاعدتاً در زمینهی سرمایهگذاری وارد نمیشود.
مسائلی با تاکید بر اینکه بخش خصوصی نه مایل است در صنعت برق سرمایهگذاری کند و نه حتی میتواند، افزود: اکنون بسیاری از کسبوکارهای کشور، ازجمله صنعت برق، دچار عدم قطعیت هستند و همین عدم قطعیت است که جذابیت ورود سرمایهگذاری را کاهش داده است.
او توضیح داد: اگر کسی مایل به سرمایهگذاری در پروژههای برقی باشد، ابتدا باید حساب کند که بازگشت سرمایه او به چه صورت است و همچنین بازدهی بازارهای دیگر نظیر طلا و ارز را از نظر قطعیت سودآوری مقایسه کند سپس تصمیم بگیرد که وارد معامله با دولت در صنعت برق بشود یا نه؟ البته این ملاحظات مربوط به بخش خصوصی واقعی است و بخش خصوصی مدنظر مسئولین، مشخص نیست از چه خلوصی برخوردار باشد.
هیچ شاخص اقتصادی در شرایط جنگی مشخص نیست
این فعال صنعتی در پاسخ به پرسشی مبنی بر رفتار کشورهای همسایه با ایران و تاثیر تحریمها بر واردات برق، تصریح کرد: تا تکلیف وضعیت جنگی مشخص نشود، هیچ شاخصی در اقتصاد ما به ثبات نخواهد رسید.
مسائلی درباره تاثیر جنگ بر تمام حوزههای اقتصادی کشور گفت: آیا اکنون میتوان دقیقا پیشبینی کرد که قیمت دلار تا کجا بالا میرود؟ آیا میتوانیم دقیقا بگوییم مسکن تا چه قیمت دیگری گران میشود؟ تنها میتوان متوجه شد که قیمتها قرار است افزایش یابند اما مقصد نهایی آنها مشخص نیست. همچنین مشخص نیست که اگر کالاها گرانتر شوند باز هم معاملهای صورت میگیرد یا خیر؟
او در پایان، اظهار کرد: در مورد هیچ امری اکنون نمیتوان با قطعیت سخن گفت. در شرایطی که ریسکها کامل شدهاند و در وضعیت عدم قطعیت به سر میبریم، علیالاصول ممکن است هر اتفاقی در حوزه انرژی هم رخ دهد. باید توجه کنیم که این معادلات جهانی است که بر ما تاثیر دارد و اینطور نیست که ما بتوانیم برای جهان تعیینتکلیف کنیم بنابراین ممکن است تشدید تحریمها بر رفتار همسایگان ایران، برای واردات برق، موثر باشد و پیامدهای آن را
مشاهده کنیم.
دیدگاه تان را بنویسید