کارشناس صنعت هوانوردی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»
محاصره هوایی، فشار مضاعف بر صنعت تحریمزده هوانوردی است
رامتین موثق
از زمانی که ترامپ پرونده ایران را در اختیار وزارت خزانهداری آمریکا گذاشته، فشار جنگ اقتصادی بر مردم ایران بیشتر شده است و هرروز محدودیتهای بیشتری در زمینه اقتصادی برای کشور ایجاد میشود.
شامگاه سهشنبه 17 شهریور، بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از اعمال محاصره هوایی، در کنار محاصره دریایی، علیه ایران خبر داد. براساس اعلام این وزارتخانه «دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده 36 هدف را به دلیل حمایت از بخش هوانوردی ایران، که ایران از آن برای جابهجایی سلاح، نیرو و محمولههای غیرقانونی استفاده میکند، تحریم کرد.» بر اساس اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، تحریمهای جدید ۲۷ شرکت هواپیمایی، از جمله ایران آسمان، ایران ایرتور، کیش ایر، قشم ایر، زاگرس، آتا، وارش، سپهران، چابهار و سایر خطوط هوایی فعال در ایران را هدف قرار داده است.
نکته حائز اهمیت، لغو 3 مجوز هوانوردی است که از ۲۳ سپتامبر بهطور رسمی اجرا خواهد شد؛ اول، هیچ ایرلاینی مجاز به پرداخت عوارض عبور از فراز آسمان ایران به دولت ایران نخواهد بود. دوم، هیچ هوانوردی از برند بوئینگ یا ایرباس (یا هر فروندی دارای قطعات عمده آمریکایی) مجاز به فرود در ایران نخواهد بود و سوم، هیچ شرکتی در فرودگاههای خارجی مجاز به ارائه خدمات به فروندهای ایرانی نخواهد بود؛ از جمله بارگیری، مسافرواری و سوختگیری.
رفتار آمریکا در این حوزه مغایر با حقوق بشر است. حق استفاده از حملونقل هوایی یک حق انسانی در تمام دنیا است و در سازمان ملل هم به رسمیت شناخته شده است و سازمان هواپیمایی کشوری باید به شدت به این موضوع در ایکائو اعتراض و یک دعوای حقوقی در این زمینه ایجاد کند
این اولین باری نیست که صنعت هوانوردی ایران مورد تحریم قرار میگیرد؛ از سال 97، با اوجگیری فشارهای تحریمی، تبعات این فشارها بر صنعت هوانوردی بیش از گذشته عیان شد به صورتی که کیفیت هواپیماها و قدرت ایران در تامین ناوگان جدید را تضعیف کرد. لازم به یادآوری است که در مهرماه 2 سال گذشته، اتحادیه اروپا نیز «ایرانایر» را تحریم کرد که در آن زمان کارشناسان درباره قطع پروازها به اروپا، و محدود شدن پروازها به چین و روسیه، هشدار دادند.
تحریمها خطرناکتر از توقف کامل یک صنعت
در همین خصوص، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام، در گفتوگو با ایلنا، درباره تحریمهای جدید ۲۷ ایرلاین کشور بر پروازهای خارجی این شرکتهای هواپیمایی، گفت: «در حال حاضر تمام پروازهای فرودگاه امام خمینی (ره) برقرار است و فعالیتهای پروازی در شرایط عادی انجام میشود و تاکنون هیچ پروازی لغو نشده است.» به گفته او، «تاکنون هیچ نامه یا مکاتبهای مبنی بر کاهش پروازهای خارجی یا پایین آوردن سطح پروازها دریافت نکردهایم و هیچ کشوری نیز در این زمینه وارد مکاتبه با ما نشده است.»
در طرف مقابل، آمریکا ادعا دارد که قادرست صنعت هوانوردی ایران را کاملا مختل کند و حملونقل هوایی ایران را به صفر برساند. هرچند که به نظر میرسد این ادعا نیز بیشتر جنبه سیاسی و فشار روانی داشته باشد اما در عمل ثابت شده است که تحریمها گاه چنان تبعاتی دارند که میتوانند از توقف کامل یک صنعت هم خطرناکتر باشند!
پیامد تحریم برای ایمنی پروازها
یکی از تبعات تحریم برای صنعت هوانوردی کشور، کاهش کیفیت پروازها و مخاطرات ایمنی بوده است چرا که کشور برای تامین و تهیه هواپیماهای جدید، قطعات باکیفیت و غیره، با محدودیتهایی مواجه بوده و اکنون نیز زنگ خطر تشدید این مخاطرات به صدا درآمده است.
کارشناس و تحلیلگر صنعت هوانوردی: تبعات تحریمها بر صنعت هوانوردی، چه در حوزه کیفی خدمات و چه در حوزه تهیه لجستیک یا پشتیبانی خدمات خود را نشان داده است. این تحریمها ما را با محدودیتهایی برای تامین دانش و فناوریهای لازم، که مورد نیاز برای عملکرد بهتر و باکیفیتتر این صنعت است، مواجه کرده است. این محدودیتها باعث شده است که در دسترسی به مستندات بهروز، شبیهسازهای هواپیماها و دسترسی به خود هواپیماها، با مشکل مواجه باشیم
انجمن شرکتهای هواپیمایی در واکنش به اعمال محاصره هوایی، بیانیهای صادر کرد که در این بیانیه آمده است: «صنعت هوانوردی ایران طی دهههای گذشته، همواره با محدودیتهای گسترده در دسترسی به هواپیما، قطعات، تجهیزات، فناوری و خدمات فنی بینالمللی مواجه بوده است. تحریم یک شرکت هواپیمایی غیرنظامی، تنها یک شرکت و سهامداران آن را تحت تأثیر قرار نمیدهد. پیامدهای چنین اقداماتی میتواند متوجه مسافران، خلبانان، مهندسان، تکنسینها، کارکنان فرودگاهها، شرکتهای خدمات فرودگاهی و فنی، خانوادههای آنان و در نهایت میلیونها مسافری شود که برای جابهجایی خود به این صنعت وابستهاند.»
بیانیه انجمن شرکتهای هواپیمایی ایران تاکید دارد از منظر صنعت هوانوردی، هیچ محدودیتی نباید به گونهای اعمال شود که ایمنی پرواز یا دسترسی شرکتهای هواپیمایی به قطعات، تجهیزات و خدمات فنی مورد نیاز برای نگهداری و بهرهبرداری ایمن هواپیماها را با مخاطره مواجه کند.
دیگر تبعات تحریمها چیست؟
البته تبعات تحریمها محدود به تامین ناوگان جدید با قطعات نبوده و تحریمها در تمام حوزهها، خود را نشان داده است.اقتصادآنلاین در گزارشی، درباره تبعات تحریمهای جدید آمریکا، نوشته است: «مهمترین اثر این تحریمها لزوماً در خود آسمان دیده نمیشود؛ بلکه ممکن است در شبکه خدماتی اطراف پروازها ظاهر شوند. یک ایرلاین برای انجام پرواز خارجی فقط به هواپیما و مجوز فرود نیاز ندارد. فروش و تسویه بلیت، نقلوانتقال پول، خدمات بار، تأمین قطعه، تعمیر و نگهداری، نمایندگی فروش و برخی خدمات فرودگاهی همگی به همکاری شرکتها و بانکهای خارجی وابستهاند. قرار گرفتن یک ایرلاین در فهرست SDN میتواند باعث شود این شرکتها پیش از ادامه همکاری، ریسک تحریم آمریکا را دوباره ارزیابی کنند.»
همچنین ذکر شده است: «آمریکا شرکتهایی در ترکیه، مالزی، امارات و قزاقستان را به دلیل ارائه خدمات به ماهانایر هدف قرار داده است. چنین اقدامی میتواند برای سایر شرکتهای خارجی این پیام را داشته باشد که ادامه همکاری با ایرلاینهای تازه تحریمشده نیازمند ارزیابی جدی ریسک تحریم است.»
محدودیتهای جدید تأثیر تحریمهای گذشته را مضاعف میکند
یک کارشناس صنعت هوانوردی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، در مورد تأثیر تحریمها بر این صنعت، گفت: تحریمها در سابق نیز بر عملکرد صنعت هوانوردی ایران، موثر بوده است.
حمید غوابش درباره حوزههای تاثیرگذاری تحریمها بر صنعت هوانوردی، بیان کرد: تبعات این تحریمها چه در حوزه کیفی خدمات و چه در حوزه تهیه لجستیک یا پشتیبانی خدمات خود را نشان داده است. این تحریمها ما را با محدودیتهایی برای تامین دانش و فناوریهای لازم، که پیشنیاز عملکرد بهتر و باکیفیتتر این صنعت است، مواجه کرده است. این محدودیتها باعث شده است که در دسترسی به مستندات بهروز، شبیهسازهای هواپیماها و دسترسی به خود هواپیماها، با مشکل مواجه باشیم.
حمید غوابش در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: صنعت هوانوردی ایران از قبل نیز تحریم بوده است ولی در زمینه تهیه و خرید هواپیماهای قدیمی، با مشکلات کمتری مواجه بودیم. اعمال تحریمهای جدید هوایی از جانب آمریکا، و به اصطلاح محاصره هوایی، به حجم و فشارهای تحریمی گذشته اضافه میکند و شاید این موضوع، مقداری فعالیت ما را در تهیه فعالیتهای ایمن و کارآمد، پرهزینهتر کند
او تصریح کرد که سختگیریهای جدید در تحریمهای هوایی طبیعتا تمام این فشارها را بیشتر میکند.
تشدید فشار در تهیه هواپیما
این کارشناس حملونقل هوایی عنوان کرد که صنعت هوانوردی ایران از قبل نیز تحریم بوده است ولی در زمینه تهیه و خرید هواپیماهای قدیمی، با مشکلات کمتری مواجه بودیم.
غوابش هشدار داد: به نظرم تحریمهای جدید، به حجم و فشارهای تحریمی گذشته اضافه میکند و شاید این موضوع، مقداری فعالیت ما را در تهیه فعالیتهای ایمن و کارآمد، پرهزینهتر کند.
او با مقایسه تبعات تحریمهای جدید با تحریمهای اتحادیه اروپا، عنوان کرد: تحریمهای اتحادیه اروپا تاثیر چندانی بر صنعت هوانوردی ما نداشت و بیشتر این تحریمهای ثانویه آمریکا بود که محدودیت بیشتری ایجاد میکرد و اکنون هم این محاصره هوایی، با تمرکز بر صنعت هواپیمایی، فشار بیشتری ایجاد خواهد کرد.
این کارشناس همچنین مطرح کرد: البته باید برای تحلیل تبعات این محاصره هوایی صبر داشت و قضاوت درباره تمام ابعاد آن مقداری زود است اما در کلیت امر، میتوان پیشبینی کرد که فشارها بیشتر از گذشته وارد شوند.
مغایرت رفتار آمریکا با حقوق بشر
غوابش در ادامه با رد احتمال به صفر رسیدن حملونقل هوایی بینالمللی ایران، اظهار داشت: تعاملات اقتصاد جهانی دیگر بهگونهای نیست که یک کشور بخواهد محدودیت کامل برای حملونقل هوایی کشور دیگری ایجاد کند.
به گفته او، تبعات تحریمهای جدید بدینگونه نیست که صنعت هوانوردی ایران را کاملا مختل کند اما قطعا بدون مشکلزایی هم نخواهد بود و تاکنون نیز تحریمها برای این صنعت تبعات شدیدی به همراه داشتهاند.
این تحلیلگر صنعت هوانوردی در واکنش به این اقدام آمریکا، تاکید کرد: رفتار آمریکا در این حوزه مغایر با حقوق بشر است. حق استفاده از حملونقل هوایی یک حق انسانی در تمام دنیا است و در سازمان ملل هم به رسمیت شناخته شده است. این رفتار آمریکا که میخواهد بدون دلیل، این حق را از مردم سلب کند، قابل تامل است و سازمان هواپیمایی کشوری باید به شدت به این موضوع در ایکائو اعتراض و یک دعوای حقوقی در این زمینه ایجاد کند.
به گفته غوابش، ممکن است این دعوای حقوقی در رفع محاصره هوایی موثر نباشد اما در هرحال باید افکار عمومی را در مقابل این موضوع، روشن کرد.
دیدگاه تان را بنویسید