«هدایتالله خادمی» با بیتاثیر دانستن بنزین ۱۰ هزارتومانی بر حل ناترازی:
در چرخه معیوب و تورمزای قیمتگذاری بنزین گرفتاریم!
رامتین موثق
شامگاه یکشنبه 15 شهریور، خبری در فضای مجازی مبنی بر اجرایی شدن افزایش قیمت بنزین، دست به دست شد که سخنگوی دولت با اعلام افزایش نرخ سوم بنزین به 10 هزارتومان از روز 17 شهریور، بر آن صحه گذاشت.
با اعلام این خبر، تبوتاب مردم برای هجوم مجدد به جایگاهها افزایش یافت اما دولت برای آرام کردن جامعه، دست به کار شد و محمدصادق عظیمیفر، معاون وزیر نفت، عنوان کرد که قیمت بنزین برای ۸۵ درصد مردم تغییری نمیکند در حالی که تجربه تعیین نرخ سوم 5 هزارتومانی بنزین در آذر 1404 ثابت کرد که عموم مردم بالاخره نیازمند سهمیه 5 هزارتومانی میشوند و اکنون این هزینه زندگی مردم، 2 برابر شده است. مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی پیشبینی کرد که یک کاهش ۳ میلیون لیتری در مصرف بنزین رخ خواهد داد اما تجربه سالهای گذشته نشان داده است که ناترازی سوخت در ایران، تنها با تغییر متغیر قیمت حل نمیشود و مدیریت مصرف، نیازمند سیاستهای جدیتری است.
«توسعه ایرانی» در اولین روز اجرایی شدن بنزین 10 هزارتومانی، به بررسی آثار، تبعات و جوانب این موضوع پرداخته است.
مسئله تنها از دیدگاه دولت منطقی است
عضو کمیسیون انرژی مجلس دهم در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، در واکنش به 10 هزارتومانی شدن نرخ سوم بنزین، اظهار کرد: دولت ادعا دارد که مصرف بنزین بالاست و برای کاهش مصرف، نرخ سوم بنزین را 2 برابر کرده است.
هدایتالله خادمی افزود: البته باید توجه داشت که نرخ اول و دوم همچنان بدون تغییر باقی ماندهاند چرا که بالاخره بخشی از نیاز مردم را در روزهای ابتدایی هر ماه تامین میکنند و تغییر نکردن سهمیه و مبلغ این دو نرخ برای این است که فشار بیشتری به خانوارها وارد نشود.
او تاکید کرد: دولت با تغییر نرخ سوم بنزین به 10 هزارتومان، قصد دارد تا به کاهش مصرف جامه عمل بپوشاند و مردم هم بیش از این مصرف نکنند. زاویه نگاه دولت بدین شکل است و شاید از نظر خودشان، این زاویه نگرش، منطقی باشد اما تنها از نظر خودشان منطقی است!
تکرار چرخه معیوب در ماههای دیگر
این تحلیلگر مسائل انرژی معتقد است که در واقعیت امر، 2 برابر کردن نرخ سوم بنزین نمیتواند منطقی باشد چراکه راهگشای حل مشکل کمبود یا مصرف زیاد بنزین نیست.
عضو کمیسیون انرژی مجلس دهم: 2 برابر کردن نرخ سوم بنزین تاثیری بر ناترازی سوخت نخواهد داشت اما همین اعلام 10 هزارتومانی شدن نرخ سوم بنزین، باعث افزایش قیمت کالاها و خدمات مورد استفاده مردم خواهد شد و این به معنای تشدید تورم، رکود و بیکاری است
خادمی یادآور شد: چندین دهه است که گرفتار کمبود و ناترازی بنزین در کشور هستیم. دولتها نیز هرچند یکبار نرخ بنزین را افزایش دادهاند که عموما تنشزا بوده است. در نتیجه این تنشها، خود دولتها نیز دیگر برای تصمیمگیری در این خصوص، دچار نگرانی و استرس میشوند و ممکن است ماهها برای این موضوع، بحث کنند.
او تصریح کرد: با توجه به اینکه ارزش ریال بهسرعت کاهش پیدا میکند، این نرخ 10 هزارتومانی هم در ماههای دیگر بیارزش میشود و باز هم باید به ابتدای سیکل و چرخه معیوب قیمتگذاری انرژی، بازگردیم.
بیتوجهی به ساخت پالایشگاههای جدید
رئیس هیاتمدیره انجمن شرکتهای حفاری و خدمات فنی ایران درباره راهکار درست مقابله با ناترازی بنزین، عنوان کرد: درست است که تحت شدیدترین تحریمها قرار داریم اما میتوانستیم قبل از تحریمها، یا حتی در حین فشارها، فکری به حال کمبود بنزین خود داشته باشیم.
خادمی ادامه داد: چندین سال است که میتوان گفت دیگر پالایشگاهی در کشور نداریم و اکثر پالایشگاههای ما متعلق به قبل از انقلاب است و تنها 3 یا 4 پالایشگاه پس از انقلاب تاسیس کردیم. به اعتقاد او، کشوری با این حجم از خودروی فعال و مصرف انرژی در تمام حوزههای دیگر، باید همیشه پالایشگاهی در دست احداث داشته باشد زیرا کشوری که خواهان توسعه است، باید انرژی زیادی مصرف کند.
نفت خام میفروشیم، بنزین و «پفک» وارد میکنیم!
این کارشناس اقتصاد انرژی هشدار داد که در قیمتگذاری و ناترازی بنزین در کشور، در «چاله»ای گرفتار شدهایم که کسی هم برای خروج از آن، برنامهای ندارد.
تعیین نرخ سوم برای بنزین و دستکاری هرساله آن یک راهکار اساسی برای حل مسئله کمبود سوخت نیست. راهکار اساسی اکنون در توسعه زیرساختهای حملونقل و برخورد با مافیای خودرو قرار دارد. چرا تاکنون نتوانستهایم یک خودروی استاندارد و به اصطلاح، «درست و حسابی» تولید کنیم؟
خادمی به ریشههای ایجاد ناترازی سوخت و بیکشش بودن بنزین در اقتصاد ایران اشاره کرد و گفت: از یک طرف داعیه نگرانی برای مصرف داریم اما از طرف دیگر، خودروهای تولیدی ما مصرف بالایی دارند. همچنین زیرساختهای حملونقل عمومی به صورت کافی در اختیار جامعه قرار ندارد به صورتی که در برخی از استانها هنوز مترو نداریم و حتی در پایتخت، چندین محله همچنان ایستگاه مترو ندارند. در این وضعیت مردم چطور به نیاز تردد روزانه خود پاسخ دهند؟!
او افزود: باید مسیر دیگری را طی میکردیم. باید به بخش خصوصی اجازه میدادیم تا دست به احداث پالایشگاه بزند که دانش فنی ساخت آن را نیز در اختیار داریم. تجربه گذشته نیز بر این گفته صحه میگذارد. پالایشگاه آبادان را با تولید ۲۵۰ هزار بشکه در روز، ظرف ۳ سال تکمیل کردیم و پالایشگاه تهران نیز چنین وضعیتی داشت. تنها ساخت ستاره خلیجفارس مقداری زمان برد اما باز هم در نهایت، تکمیل شد.
این تحلیلگر همچنین درباره تاثیر عدم واردات بنزین بر ناترازی، اظهار داشت: نباید نفت را به صورت خام بفروشیم و باید آن را به فرآوردههای باارزش دیگر تبدیل کنیم اما همچنان نفت را خام میفروشیم و در ازای آن، بنزین و کالاهای بیارزشی مانند «پفک» وارد میکنیم درصورتیکه اگر پالایشگاه و تاسیسات دیگری داشتیم و نفت خام صادر نمیکردیم، به واردکننده بنزین تبدیل نمیشدیم.
تغییر قیمت بنزین در سیستم رانتی و فاسد، بیفایده است
خادمی در ادامه، با انتقاد از بیبرنامگی دولت در حوزه بنزین، مطرح کرد: اصلا به فکر کارهای اساسی نیستیم و انگار هیچ برنامه و آیندهای نداریم.
او ادامه داد: تعیین نرخ سوم برای بنزین و دستکاری هرساله آن یک راهکار اساسی برای حل مسئله کمبود سوخت نیست. راهکار اساسی اکنون در توسعه زیرساختهای حملونقل و برخورد با مافیای خودرو قرار دارد. چرا تاکنون نتوانستهایم یک خودروی استاندارد و به اصطلاح، «درست و حسابی» تولید کنیم؟ چطور میتوانیم موشک تولید کنیم اما قادر به تولید خودرو نیستیم؟ چرا همچنان از یک شرکت خارجی مطرح برای ارتقای صنعت خودروی خود بهره نگرفتهایم؟ از طرف دیگر برای واردات خودرو تعرفههای سنگینی تعیین میکنیم و حتی در صورت وارد کردن خودرو، آن را به مردم عرضه نمیکنیم و این خودروها تنها نصیب یک گروه خاص میشود.
هدایتالله خادمی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: دولت با تعیین نرخ 10 هزارتومانی، تنها میخواهد ادعا کند قدمی برای حل ناترازی بنزین برداشته است اما همه میدانیم که این موضوع، راهکار حل مشکل ناترازی نیست. اکنون باید از دولتمردان پرسید که آیا این تصمیم شما تا یک یا دو سال دیگر تغییری نمیکند؟ دولتمردان نمیتوانند به چنین سوالی پاسخ دهند زیرا ظرف مدت کوتاهی، نرخ 10 هزارتومانی هم بیارزش میشود و باز هم باید به ابتدای سیکل و چرخه معیوب قیمتگذاری انرژی، بازگردیم
رئیس هیاتمدیره انجمن شرکتهای حفاری و خدمات فنی ایران تاکید کرد: تا زمانی که رانت و فساد در سیستم اقتصادی کشور وجود دارد، این راهکارهای اساسی هم راه به جایی نمیبرند. نباید در تمام موضوعات ضعف داشته باشیم و دولت تنها قیمت بنزین را تغییر دهد!
بهجای دستکاری هرساله قیمت بنزین، جلو قاچاق را بگیرید
خادمی برخی سخنان مسئولین را دارای تناقض دانست و بیان داشت: ادعا شده است که نزدیک به 20 میلیون لیتر کسری بنزین در کشور وجود دارد. هرچند که باید در صحت چنین آمارهایی شک کرد زیرا اگر مجموع تعداد خودروها، موتورسیکلتها و دیگر وسایل حملونقل را لحاظ کنیم و به صورت میانگین، مصرف را نیز در این آمار وارد کنیم، شاید مقدار ناترازی واقعی نزدیک به 20 میلیون لیتر نباشد.
او همچنین با اشاره به آمار قاچاق بنزین، مطرح کرد: هم رئیسجمهور و هم رئیس مجلس اذعان کردند که روزانه بین 20 تا 30 میلیون لیتر، بنزین در کشور قاچاق میشود و در مرحله بعدی، خود آقای سقاب نیز به این موضوع اشاره کردند. وقتی که کسی پاسخگوی چنین حجمی از قاچاق سوخت در کشور نیست، نباید انتظار اصلاح ناترازی بنزین هم داشته باشیم!
این تحلیلگر یادآوری کرد: آنهایی که جلوی برجام را گرفتند و اعتقاد داشتند اروپا در زمستان سخت یخ میزند، اکنون کجا هستند؟
بنزین 10 هزارتومانی تأثیری بر ناترازی ندارد؛ تنها تورم را افزایش میدهد
خادمی در جمعبندی سخنان خود درباره بنزین، تصریح کرد که تعیین نرخ سوم 10 هزارتومانی بنزین بیشتر جنبه ایجاد درآمد برای دولت دارد کما اینکه دولت در تغییرات قیمت دلار نیز صاحب درآمد میشود.
او با تاکید بر گرفتاری کشور در چرخه معیوب ناترازی انرژی، در اینباره توضیح داد: دولت با تعیین نرخ 10 هزارتومانی، تنها میخواهد ادعا کند قدمی برای حل ناترازی بنزین برداشته است اما همه میدانیم که این موضوع، راهکار حل مشکل ناترازی نیست. اکنون باید از دولتمردان پرسید که آیا این تصمیم شما تا یک یا دو سال دیگر تغییری نمیکند؟ دولتمردان نمیتوانند به چنین سوالی پاسخ دهند زیرا ظرف مدت کوتاهی، نرخ 10 هزارتومانی هم بیارزش میشود و بار دیگر باید به فکر اصلاح قیمت سوخت باشند.
هم رئیسجمهور و هم رئیس مجلس اذعان کردند که روزانه بین 20 تا 30 میلیون لیتر، بنزین در کشور قاچاق میشود وقتی که کسی پاسخگوی چنین حجمی از قاچاق سوخت در کشور نیست، نباید انتظار اصلاح ناترازی بنزین هم داشته باشیم!
عضو کمیسیون انرژی مجلس دهم در نهایت خاطرنشان کرد: 2 برابر کردن نرخ سوم بنزین تاثیری بر ناترازی سوخت نخواهد داشت اما همین اعلام 10 هزارتومانی شدن نرخ سوم بنزین، باعث افزایش قیمت کالاها و خدمات مورد استفاده مردم خواهد شد و این به معنای تشدید تورم، رکود و بیکاری است و متاسفانه باید گفت که افزایش قیمت بنزین در این حوزهها، اثرگذاری واقعی خواهد داشت.
دیدگاه تان را بنویسید