تحلیلگر اقتصاد انرژی: بنزین ۸۷ هزار تومانی معادل قیمت فوب خلیجفارس است
یک تحلیلگر برجسته اقتصاد انرژی با تأکید بر اینکه سیاستگذاری انرژی در شرایط جنگی باید با دوره عادی متفاوت باشد، نسبت به افزایش قیمت بنزین هشدار داد و آن را راهکاری ناکارآمد برای حل ناترازی انرژی دانست.
همت قلیزاده در گفتوگو با خبرآنلاین، اظهار کرد که اقتصاد ایران در شرایط جنگی قرار دارد و تحلیل مسائل اقتصادی در چنین وضعیتی نمیتواند بر مبنای شرایط عادی انجام شود. به گفته او، شرایط جنگی مشکلات و اقتضائات خاص خود را دارد و سیاستگذار باید پیش از هر تصمیمی این شرایط را در نظر بگیرد. او در عین حال مسئله قیمت بنزین را یکی از چالشهای اساسی اقتصاد ایران دانست و گفت افزایش قیمت بنزین در سالهای گذشته بهصورت مستمر دنبال شده و بهویژه در دورههای اخیر، پیامدهای نامطلوبی ایجاد کرده است.
این تحلیلگر اقتصادی افزود: اگر بتوان با استفاده از سازوکار قیمت، کمبود بنزین را مدیریت کرد، اصل این سیاست قابل بحث است، اما تجربه گذشته نشان میدهد که افزایش قیمت بهتنهایی نتوانسته مسئله ناترازی انرژی را حل کند. قلیزاده تاکید کرد: بنزین حدود ۱۰ درصد از سبد انرژی کشور را تشکیل میدهد و مسئله انرژی ایران بسیار گستردهتر از موضوع بنزین است. او همچنین با اشاره به رابطه میان افزایش قیمت و تورم گفت بر اساس محاسبات او، هر یک واحد درصد افزایش قیمت در این حوزه میتواند آثار تورمی قابلتوجهی ایجاد کند.
این کارشناس اقتصاد انرژی با انتقاد از ساختار فعلی اقتصاد انرژی بیان کرد: حتی اگر دولت مالک منابع بود و قیمتگذاری بر مبنای مکانیسمهای جهانی انجام میشد، وضعیت میتوانست متفاوت باشد. قلیزاده به سودآوری پالایشگاههای مختلف از جمله پالایشگاههای تبریز و اصفهان اشاره کرد و گفت: این پالایشگاهها در سال جاری سود خالص قابلتوجهی داشتهاند، در حالی که میزان سود آنها در سالهای گذشته بسیار پایینتر بوده است.
او با اشاره به قیمت ۸۷ هزار تومانی بنزین، عنوان کرد: این رقم تقریباً معادل قیمت فوب خلیج فارس است، در حالی که محاسبات انجامشده درباره هزینه تولید داخلی بنزین در سال ۱۴۰۴، رقم حدود ۳۵۰۰ تومان به ازای هر لیتر را نشان میدهد. این محاسبات بر مبنای ارقام ثبتشده در صورتهای مالی حسابرسیشده شرکتهای نفتی انجام شده است.
این تحلیلگر اقتصاد انرژی معتقد است استفاده از قیمت بهعنوان ابزار اصلی مدیریت مصرف در شرایط فعلی میتواند زیانبار باشد، بهویژه آنکه کشور در شرایط جنگی قرار دارد. قلیزاده با تاکید بر تفاوت سیاستگذاری اقتصادی در شرایط جنگی، مطرح کرد: استفاده از سازوکار قیمت در چنین شرایطی حتی میتواند کارآمدی کمتری داشته باشد. به اعتقاد او، کشور در شرایط فعلی بیش از هر چیز به وحدت اجتماعی نیاز دارد و سیاستهای قیمتی شدید میتواند این وحدت را تضعیف کند چرا که افزایش قیمت انرژی میتواند سهم اقشار فرودست از مصرف انرژی را کاهش دهد، زیرا این گروهها توان پرداخت هزینههای جدید را ندارند.
این کارشناس در عین حال گفت درباره میزان دقیق کمبود بنزین آمار قطعی در اختیار ندارد و نمیتواند با اطمینان درباره میزان ناترازی اظهارنظر کند. با این حال، اگر کمبود واقعی وجود داشته باشد، باید از ابزارهایی مانند سهمیهبندی که در شرایط جنگی سابقه داشته است استفاده کرد. او تصریح کرد دولت باید واقعیتهای موجود را برای مردم توضیح دهد و پیش از رسیدن بحران به مرحلهای دشوار، برای آن چارهاندیشی کند.
قلیزاده یکی از ریشههای مشکلات فعلی را کاستیهای سالهای گذشته دانست و عنوان کرد که کشور باید سبد انرژی متنوعتری ایجاد میکرد، اما در این زمینه کوتاهی شده است. قلیزاده همچنین به ضعف سرمایهگذاری در بخش انرژی اشاره کرد و گفت: با برخی سیاستهای اقتصادی و شاخصهای نامناسب، زمینه رشد سرمایهگذاری از بین رفته است. بخشی از مشکلات امروز نتیجه تصمیمهایی است که در واگذاریها گرفته شده و باعث شده حاکمیت دولت بر بخشهایی از انرژی کاهش پیدا کند.
او قلیزاده در پایان با انتقاد شدید از قیمت ۸۷ هزار تومانی بنزین، خاطرنشان کرد که چنین قیمتی میتواند جامعه را با یک بحران جدی مواجه کند و زمینهساز اعتراضات گسترده شود.
دیدگاه تان را بنویسید