خروجی جراحی‌های اقتصادی، ثبت ۳ رکورد تورمی بود

بررسی سه سال پر تورم پس از انقلاب نشان می‌دهد، که در هر سه سال شوک درمانی ارزی مقدمه جهش‌های تورمی و رکورد شکنی در این حوزه شد.

به گزارش خبرآنلاین، انتشار گزارش تورمی مرکز آمار ایران با این‌که از کاهش تورم ماهانه خبر می‌داد اما پرده از رکوردشکنی تورم هم برداشت؛‌ تورم سالانه با افزایش ۴ درصدی به ۶۶ درصد رسید. این مهم به معنای به ثبت رسیدن بالاترین تورم در سال‌های پس از انقلاب است. ضمن این‌که در مقایسه با سال‌های پیش از انقلاب هم تنها در سال‌های ۱۳۲۱ و ۱۳۲۲ تورمی بیش از این در کشور تجربه شده بود و در ۳۵ سال بعدی رژیم پهلوی، تورم کنترل شده بود. به بیان دیگر تورم ایران در سال جاری، پس از سال‌های اشغال ایران به دست متفقین بالاترین تورم تجربه شده به حساب می‌آید. این در حالی است که پیش از این در سال ۱۴۰۱ هم با رسیدن تورم به نرخ ۵۳.۱ درصدی، بالاترین تورم سال‌های پس از اشغال ایران را از آن خود کرده بود و حالا در حالی‌که فقط ۴ سال از آن زمان گذشته باز هم یک رکورد شکنی دیگر به ثبت رسید. 

تورم ایران در ۸ سال گذشته وارد مرحله‌ای شده که نسبت به گذشته سطوح جدیدی را به ثبت رسانده است. با این که اقتصاد ایران همواره با تورم دست و پنجه نرم می‌کرده اما تورم سال‌های اخیر در اقتصاد ایران هم بی سابقه به حساب می‌آید. این مهم در شرایطی رقم خورده که کشور درگیر جنگ، تحریم و محاصره دریایی هم هست و این امر می‌تواند در صورت به درازا کشیدن و اجرای سیاست‌های موسوم به شوک درمانی و اقداماتی که به گرانی‌های بیشتر منجر می‌شود، باز هم تورم را تشدید کند. به نظر می‌رسد لااقل تا پایان امسال تورم سالانه به روند فزاینده خود ادامه دهد و ارقامی را بیش از نرخ ۶۶ درصدی فعلی 

به ثبت برساند.

از ابتدای دهه ۷۰ اما برنامه تعدیل ساختاری به اجرا درآمد و همین امر زمینه را برای جهش تورم فراهم کرد. در ابتدای دهه ۷۰ نه خبری از تحریم‌های فعلی بود و نه خبری از جنگ و کشور در ثبات نسبی قرار داشت. با این حال اقدامات متهورانه دولت در حذف ارزهای ترجیحی و تک نرخی کردن آن در سال ۷۳، افسار تورم را پاره کرد. طوری که ناگهان در سال ۷۴ نرخ تورم به ۴۹.۴ درصد رسید، چیزی معادل تورمی که در سال اول اشغال ایران به دست آمد. 

رکورد تورم دولت رفسنجانی اما تا ۱۴۰۱ شکسته نشد. براساس آمارهای بانک مرکزی در آن سال، تورم سالانه به ۵۳.۱ درصد رسید. این نرخ تا آن زمان بالاترین تورم پس از انقلاب بود. در ابتدای آن سال هم دولت رییسی با تحمیل یک شوک ارزی به اقتصاد کشور، تورمی که از میانه ۱۴۰۰ روند نزولی داشت را با جهش‌های بزرگی مواجه کرد. در نهایت حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی چنان شکست بزرگی برای دولت سیزدهم به بار آورد که چند ماه بعد با تعیین ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی سعی کرد تبعات آن شکست را کاهش دهد.

در ۱۴۰۴ هم دوباره دولت که این بار ریاست آن با مسعود پزشکیان اقدام به تحمیل یک شوک ارزی در دی ماه کرد. این در حالی بود که پیش از آن با جنگ ۱۲ روزه، در عمل ایران مورد یورش آمریکا و اسراییل قرار گرفته بود و کمتر از دو ماه پس از این اقدام هم جنگ ۴۰ روزه آغاز شد. شوک ارزی، جنگ و پس از آن محاصره شرایطی را در اقتصاد ایران پدید آورد که با وجود رسیدن تورم به ۶۶ درصد، انتظار افزایش آن تا پایان سال می‌رود. بررسی روند تورم پس از انقلاب نشان می‌دهد هر گاه دولت‌ها دست به جراحی ارزی زده‌اند، از پی آن یک رکورد تورمی تازه به ثبت رسیده است. طوری که گاه تورم به ثبت رسیده با سال‌های اشغال ایران قابل مقایسه است.