کدام دهک‌ها بیشتر از تورم آسیب دیده‌اند؟

وقتی نرخ تورم اعلام می‌شود، بسیاری از مردم معتقدند آنچه در زندگی روزمره تجربه می‌کنند با آمار رسمی فاصله دارد. بررسی جدید پژوهشکده پولی و بانکی نشان می‌دهد این تفاوت احساس، ریشه در تفاوت سبد مصرفی دهک‌های درآمدی دارد؛ به‌گونه‌ای که شوک‌هایی مانند حذف ارز ترجیحی، فشار تورمی بیشتری را به خانوارهای کم‌درآمد وارد کرده است.

به گزارش اکوایران، مطالعه‌ای که توسط پژوهشکده پولی و بانکی صورت گرفته نگاهی دقیق و جزئی به توزیع تورم در گروه‌های درآمدی مختلف پرداخته است. اهمیت هر قلم کالا در سبد خانوارها و دهک‌بندی آن‌ها مطابق با داده‌های هزینه و درآمد خانوار در سال 1402 انجام شده و قیمت کالاها نیز براساس شاخص قیمت اعلام شده از سوی بانک مرکزی در فاصله سال‌های 1396 تا 1403 صورت گرفته است. در سال 1401 شاخص مربوط به دهک‌های فقیرتر از ثروتمندتر فاصله گرفته و بیشتر شده است. دلیل اصلی اینکه فشار تورمی در این سال بیشتر به طبقه فقیرتر وارد شده ناشی از اصلاحات مربوط به حذف ارز ترجیحی و جهش قیمت کالاهای اساسی مانند مرغ، تخم‌مرغ، روغن و ... بوده است.

در بخش دیگری از مطالعه، پژوهشگران پژوهشکده پولی و بانکی به بررسی جزئیات تورم اقلام خوراکی و غیرخوراکی و فشار آن بر هر یک از دهک‌های یک، پنج و ده پرداخته‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در بحث غیرخوراکی‌ها تورم بخش‌های حمل‌‌ونقل، اثاث و وسایل مورد استفاده در خانه و مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها در سال 1403 بیش از دهک‌های دهم و پنجم به دهک اول وارد شده و در مقابل تورم گروه‌های تفریح و فرهنگ، بهداشت و درمان، پوشاک و کفش و آموزش بیشتر بر خانوارهای دهک‌های پنجم و دهم 

موثر بوده است.

بدین ترتیب همانطور که مشاهده می‌شود فشار عمومی تورم به تمام گروه‌های درآمدی نسبتا نزدیک به هم است اما در برخی مقاطع زمانی که شوک‌های قیمتی و ارزی به اقتصاد کشور وارد شده، توزیع تورم تغییر پیدا کرده که این امر را می‌توان در سال‌های پس از خروج آمریکا از برجام و همچنین حذف ارز ترجیحی 4 هزار و 200 تومانی مشاهده کرد.