ایران‌ایر پول پرداخت آب و برق و اجاره دفتر پاریس را نداشت!

پس از ماجرای تبدیل دفتر سابق ایران‌ایر در وین به یک دونرکبابی، این‌بار تابلوی «هما» از ساختمان شماره ۴۳ شانزه‌لیزه پایین آمد؛ فروریختن یکی دیگر از نمادهای حضور ایران در اروپا یادآور آوار هزینه‌هایی است که تحریم و بن‌بست در روابط بین‌المللی بر سر اعتبار و دارایی‌های کشور آورده است.

به گزارش رویداد24، این روزها، اما با پاکسازی نشان‌های ایران‌ایر از این موقعیت استراتژیک، یکی از آخرین نقاط تماس فیزیکی صنعت هوانوردی کشور در غرب اروپا تعطیل شده است؛ رویدادی تلخ که بررسی ابعاد تاریخی، دلایل حقوقی و پیامد‌های کلان آن، گوشه‌ای از هزینه‌های سنگین و پنهان تحریم و انزوای بین‌المللی را پیش چشم قرار می‌دهد.

تعطیلی دفتر هما که سالهاست به یک ساختمان متروکه تبدیل شده بود، محصول یک فرآیند تدریجی و چند مرحله‌ای از فشار‌های بین‌المللی است. در گام نخست، با تشدید تحریم‌های یک‌جانبه مالی و بانکی آمریکا، امکان تبادلات ارزی ایران‌ایر در اروپا با اختلال مواجه شد. مسدود شدن حساب‌های هما در فرانسه باعث شد این شرکت با وجود داشتن تمکن مالی، قادر به انتقال پول و واریز اجاره‌بها به مالکان ملک نباشد و همین مسئله پرونده را وارد نزاع حقوقی پیچیده‌ای در دادگاه‌های فرانسه کرد. ضربه کاری بعدی در مهرماه ۱۴۰۳ وارد آمد؛ زمانی که اتحادیه اروپا تحریم‌های جدیدی را علیه ایران‌ایر اعمال کرد و تمامی پرواز‌های مستقیم این شرکت به مقاصد اروپایی توقف یافت. با توقف پروازها، دفتر پاریس عملاً کارکرد عملیاتی و درآمدزایی خود را از دست داد. در نهایت، تداوم بن‌بست بانکی و عدم امکان واریز وجوه باعث شد دادگاه‌های فرانسه رای به نفع مالکان ملک صادر کنند که این روند حقوقی به تخلیه ملک و پایین آمدن تابلو‌ها انجامید.

در پی بازتاب گسترده این رویداد و انتشار ویدیو‌ها در فضای مجازی، شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) در اطلاعیه‌ای رسمی، در شهریور ۱۴۰۴، به تشریح علل این اتفاق پرداخت و اعلام کرد: «متأسفانه به دلیل تحریم‌های یک‌جانبه و ظالمانه آمریکا علیه صنعت هوایی کشور، حساب‌های مالی هما در فرانسه مسدود و امکان پرداخت به موقع واریز اجاره‌بها در سال‌های گذشته مقدور نبوده است.» در بخش دیگری از این اطلاعیه رسمی درباره وضعیت حقوقی ملک و پیگیری‌های قضایی آمده است: «دفتر مذکور که به عنوان نمادی از حضور و فعالیت «هما» در قلب اروپا شناخته می‌شود، از سال ۱۳۶۱ (۱۹۸۲ میلادی) بر اساس قرارداد رسمی و قانونی به صورت حق سرقفلی در اختیار این شرکت قرار گرفته است... این شرایط غیرقابل پیش‌بینی و خارج از اراده شرکت، منجر به بروز اختلافات حقوقی با مالک ملک و طرح دعوی قضایی در دادگاه‌های فرانسه شده است. شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران «هما»، از طریق وکلای مجرب و قانونی خود در فرانسه، در حال پیگیری جدی این پرونده است و تمامی تلاش خود را برای حفظ این دارایی ارزشمند به کار گرفته است.»

حالا اما نشان هما نیز از سردر ساختمان متروکه ایران ایر برداشته شده و ایران ایر در اروپا به خط پایان خود رسیده است. حسام قربانعلی، مدیر سابق روابط عمومی ایران‌ایر و سرپرست کنونی معاونت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران، درباره تعطیلی دفتر ایران‌ایر در فرانسه به رویداد۲۴ گفت: «رقم اجاره ماهانه این ملک بسیار بسیار بالا بود و باید از جایی تأمین می‌شد. ایران‌ایر هم یک شرکت مبتنی بر درآمد و هزینه است؛ باید درآمدی داشته باشد تا بتواند هزینه کند. اجاره ماهانه ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار یورویی این ملک را باید از کجا تأمین می‌کرد؟ فقط این هم نیست. شما در ایران زندگی می‌کنید و می‌دانید که تمام دولت ما در اروپا تحت تحریم است. ما چطور باید این پول را منتقل می‌کردیم؟ پول نقد که نمی‌توانستیم ببریم.»

او در پاسخ به این پرسش که شرایطی که از آن صحبت می‌کند، موضوع جدیدی نیست و ایران سال‌ها با وجود تحریم‌ها، ملک ارزشمند ایران‌ایر در خیابان شانزه‌لیزه پاریس را حفظ کرده بود، اظهار کرد: «ما حتی در پرداخت هزینه آب، برق و گاز این ملک هم دچار مشکل بودیم. در سال‌های اخیر، فشار تحریم‌ها با مسدودسازی دارایی‌ها، بستن حساب‌های ایران و ایرانی‌ها و سخت‌گیرانه‌تر شدن فرایندها تشدید شد. یک ایرانی بامعرفت در فرانسه بود که پول آب ما را پرداخت می‌کرد؛ فرانسه حساب 

او را هم بست.»