واردات بنزین تقریبا غیرممکن شد

سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی، با اشاره به تشدید محدودیت‌ها در حوزه تولید و تأمین بنزین، عنوان کرد که کشور در حال حاضر با کمبود جدی این فرآورده روبه‌رو است.

سید حمید حسینی در گفت‌وگو با دیده‌بان ایران، افزود: حداکثر ظرفیت تولید پالایشگاه‌های کشور حدود ۱۱۰ میلیون لیتر در روز است، در حالی که مصرف روزانه بنزین به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر می‌رسد. این اختلاف، به معنای کسری روزانه نزدیک به ۲۰ میلیون لیتر بنزین است؛ شکافی که فشار زیادی بر نظام تأمین سوخت وارد کرده و مدیریت آن را با دشواری‌های فراوان همراه ساخته است.

با اشاره به اینکه در سال‌های گذشته بخشی از این کسری از طریق واردات جبران می‌شد، گفت: تا پیش از این، امکان واردات بنزین برای تأمین بخشی از نیاز داخلی وجود داشت، اما شرایط جدید منطقه‌ای و بین‌المللی، این مسیر را نیز با محدودیت‌های جدی مواجه کرده است. در شرایط فعلی واردات بنزین نه‌تنها بسیار دشوار، بلکه در برخی موارد تقریباً غیرممکن شده و سایر مسیرهای تأمین نیز کارایی گذشته را ندارند.

این مقام صنفی در ادامه به وضعیت روسیه اشاره و اظهار کرد: حملات مکرر اوکراین به پالایشگاه‌ها و نفت‌کش‌های روسیه باعث شده این کشور نیز با محدودیت در تولید و صادرات فرآورده‌های نفتی مواجه شود. در نتیجه، روسیه که می‌توانست یکی از منابع تأمین بنزین باشد، اکنون مازاد قابل توجهی برای صادرات در اختیار ندارد و همین موضوع، گزینه‌های ایران برای واردات را بیش از گذشته محدود کرده است.

حسینی به نقش برخی واحدهای پتروشیمی در جبران بخشی از کمبود بنزین اشاره کرد و گفت: یکی از معدود نقاط امید، بازگشت تعدادی از پتروشیمی‌هایی است که پیش‌تر از مدار تولید خارج شده بودند. این واحدها اکنون دوباره وارد چرخه تولید شده‌اند و بخشی از نیاز کشور به بنزین و گازوئیل را تأمین می‌کنند. هرچند افزایش تولید این واحدها تا حدی به کاهش فشار بر بازار سوخت کمک کرده است، اما میزان تولید آنها پاسخگوی کل نیاز کشور نیست و همچنان فاصله قابل توجهی میان تولید و مصرف وجود دارد. بنابراین، حتی با فعال شدن این ظرفیت‌ها نیز مشکل کمبود بنزین به طور کامل برطرف نخواهد شد.

او  درباره احتمال تغییر در سیاست‌های قیمت‌گذاری بنزین نیز بیان کرد: طی ماه‌های اخیر برخی نمایندگان مجلس بارها درباره آزادسازی قیمت بنزین و افزایش نرخ آن تا حدود لیتری ۱۰ هزار تومان اظهارنظر کرده‌اند، اما تاکنون هیچ تصمیم رسمی و قطعی از سوی دولت در این خصوص اعلام نشده است. برخی اقدامات اخیر دولت، از جمله جمع‌آوری کارت‌های آزاد سوخت و اعمال محدودیت‌های بیشتر در عرضه بنزین آزاد، این گمانه را تقویت کرده است که دولت در حال بررسی سناریوهای جدید برای مدیریت بازار سوخت و اصلاح سیاست‌های بنزینی است.

گفتنی است، چالش بنزین در ایران، برخلاف آنچه در افکار عمومی تصور می‌شود، موضوعی ناگهانی یا حاصل تحولات چند ماه اخیر نیست. آنچه امروز از آن با عنوان ناترازی تولید و مصرف سوخت یاد می‌شود، نتیجه سال‌ها تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری و روندهایی است که هر یک بخشی از این وضعیت را رقم زده‌اند. از یک سو رشد جمعیت، گسترش شهرنشینی، افزایش تعداد خودروها و توسعه سفرهای جاده‌ای، تقاضا برای بنزین را به شکل مستمر افزایش داده و از سوی دیگر، ظرفیت پالایشگاه‌ها، کیفیت ناوگان حمل‌ونقل و زیرساخت‌های مدیریت مصرف، همگام با این رشد توسعه نیافته‌اند. همین فاصله میان عرضه و تقاضا، امروز بازار سوخت را به یکی از حساس‌ترین و چالش‌برانگیزترین بخش‌های اقتصاد ایران تبدیل کرده است.