«عرب صادق» توسعه تجدیدپذیرها را اسم رمز رانت زمین و ارز دانست:
۲۰۰ همت برای واردات پنلهای بیکیفیت چینی، هدر رفت
رامتین موثق
آغاز دولت چهاردهم در سال 1403، با شدیدترین ناترازی برق در کشور همراه شد و برخی از کارشناسان اعلام کردند که دولت سیزدهم با خالی کردن سوخت بسیاری از نیروگاهها، برای مسعود پزشکیان دام خاموشی پهن کرده بود.
دولت چهاردهم اما از همان ابتدای کار وعده داد که هم خود را بر رفع ناترازی در تمام حوزههای انرژی، از بنزین و گازوئیل گرفته تا گاز و برق، میگذارد و وزیر نیرو –وزیر صمت دولت سیزدهم – نیز هر سال مدعی شد که تابستان امسال با خاموشی مواجه نخواهیم شد در صورتی که در سال 1404 نیز خاموشیها گسترده بود. حتی برخی مقامات از تداوم خاموشیها در تابستان 1405 خبر میدهند.
یکی از راهکارهای اعلامی دولت برای کاهش ناترازی برق، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیرست که طبق آمارهای رسمی از ابتدای دولت پزشکیان تاکنون، رشد قابل توجهی داشته است. در گزارش امروز «توسعه ایرانی» به بررسی ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر، به خصوص خورشیدی، برای حل ناترازی برق و آمارهای اعلام شده در این مورد پرداختهایم.
عبور ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر از ۵۲۰۰ مگاوات
ظرفیت نیروگاههای خورشیدی در ابتدای دولت چهاردهم، حدود ۷۵۰ مگاوات بود اما اکنون طبق آمارهای رسمی از مرز 5200 مگاوات نیز گذشته است.
در همین خصوص، حمیدرضا عظیمی، قائممقام سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا)، اظهار داشت: «طی یک سال و نیم اخیر، با حمایتهای شخص رئیسجمهور، وزارت نیرو، بانک مرکزی و سایر دستگاههای ذیربط، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور از ۱۲۵۰ مگاوات به بیش از ۵۲۰۰ مگاوات ارتقا یافته است.»
همچنین مصطفی رجبیمشهدی، معاون وزیر نیرو، با اشاره به روند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کشور، بیان کرد: «ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر که در ابتدای دولت حدود هزار و ۲۵۰ مگاوات بود، اکنون به ۵ هزار و ۲۰۰ مگاوات رسیده است. بر اساس برنامهریزی انجام شده، این ظرفیت تا اوج بار تابستان به ۷ هزار مگاوات و تا پایان سال به ۱۲ هزار مگاوات افزایش خواهد یافت که در راستای اهداف تعیین شده در برنامه هفتم پیشرفت است.»
لازم به تذکر است که روند توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر از سال 1404 شدت گرفت و در نیمه اول سال گذشته، وزیر نیرو از تعامل با چین برای واردات پنلهای خورشیدی، پرده برداشت. البته تمام این روند، در صورت صحت آمارها، میتواند یک توسعه مطلوب برای کشور باشد و از آنجایی که چین قدرتمندترین کشور در تولید پنلهای خورشیدی است، تعاملات در این حوزه میتواند به نفع ایران تمام شود اما اینجا باز یک زخم قدیمی سر باز میکند؛ هربار که نام چین در میان باشد، احتمال وجود رانت در واردات و همچنین وارد کردن اجناس بیکیفیت مطرح میشود. بنابراین در این حوزه هم میتوان ردپای رانت و فساد را مشاهده کرد؟
عددسازی ظرفیت نیروگاههای خورشیدی
یک کارشناس مسائل انرژی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره ادعای مقامات مبنی بر ظرفیت 5200 مگاواتی نیروگاههای تجدیدپذیر، تاکید کرد که چنین آماری صحت ندارد و تنها یک نمایش ویترینی و عددسازی است.
مهدی عرب صادق توضیح داد: البته رد این ادعا به این معنی نیست که نیروگاه یا پنلی وجود ندارد؛ وجود دارد اما نیروگاه به بهرهبرداری واقعی نرسیده و در آینده نیز نمیرسد. اکنون اعلام شده است که ظرفیت این نیروگاهها حدود 5.5 برابر شده است اما باید پرسید اگر ظرفیت توانی بیش از 5 برابر شده است، چرا انرژی آن متناظر با این افزایش نیست؟
او با اشاره به مفاهیم مهندسی برق، افزود: باید به دو مفهوم توجه کرد که یکی توان و دیگری، مفهوم انرژی است که حاصلضرب توان تولیدی در زمان است. انرژی ما در همان محدوده گذشته است و با وجود صحبت از 5200 مگاوات توان نیروگاههای تجدیدپذیر، انرژی در حدود هزار مگاوات باقی مانده است یعنی این عدد نشاندهنده تنها هزار مگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی است!
1 میلیارد دلار به جیب رانتخواران رفت
این تحلیلگر دیپلماسی انرژی تصریح کرد: نیروگاه خورشیدی یک فریب برای دستگاه محاسباتی کشور است؛ انرژی خورشیدی یک فریب و اسم رمز رانتِ زمین و ارز است.
عرب صادق درباره مصادیق این رانت، عنوان کرد: رانتخواران حتی پایه فلزی را نیز وارد کردهاند! کار مهندسی در کشور ما متاسفانه ارزش افزوده چندانی ندارد و برای خیلیها سود آورده از طریق واردات است. وقتی پایه فلزی پنل خورشیدی هم وارد میشود، یعنی اینکه یک جای کار میلنگد. ای کاش پنل خورشیدی وارد کرده بودیم در صورتی که پایه فلزی این پنلها نیز وارداتی است و هر آهنگر کشور میتواند این پایه را تولید کند و تولید آن به هیچ تکنولوژی خاصی احتیاج ندارد.
به گفته او، بیش از یک میلیارد دلار پول مربوط به نیروگاههای خورشیدی در کشور خرج رانتِ دلالان زمین و ارز شد و فریب بودن استفاده از انرژی خورشیدی در ایران مربوط به همین رانتهاست.
پنلهای بیکیفیت چینی وارد شد
این کارشناس حوزه انرژی همچنین مطرح کرد: به ساپتا چه ارتباطی دارد که ترانسفورماتور و تجهیزات شبکه وارد میکند؟ متاسفانه گویا نهادهای نظارتی ما چشم خود را روی ساتپا بستهاند و انگار این تخلفات دیده نمیشود.
عرب صادق با تاکید بر دور ریخته شدن 200 همت از پول مردم، درباره واردات پنلهای خورشیدی از چین، اظهار کرد: در کنار واردات پایه فلزی، پنل نیز وارد شده است اما این پنلهای وارداتی از چین، کیفیت پایین دارند و درجه سوم یا چهارم هستند.
او ادامه داد: هزینه مورد نیاز برای ارتقای واحدهای گازی به سیکل ترکیبی، 600 تا 700 هزار یورو است. یعنی با این هزینه میتوان راندمان نیروگاههای سیکل ترکیبی را ارتقا داد که از دانش کافی نیز برای این کار بهرهمند هستیم اما به جای اینکه به فکر چنین ارتقایی باشیم، 2 میلیون یورو برای واردات پنلهای چینی بیکیفیت، برای هر مگاوات، هزینه کردیم!
این تحلیلگر توضیح داد: اعلام شده است که تنها 400 هزار دلار برای واردات صرف شده اما هزینه واقعی آن 2 میلیون یورو است چرا که پنل خورشیدی بیشتر از ۴ تا ۵ ساعت در طول روز نمیتواند تولید داشته باشد و آن هم با ۶۰ تا ۷۰ درصد ضریب بهره خود کار میکنند. اگر این دو پارامتر را لحاظ کنیم، هزینه نیروگاه خورشیدی با معادلسازی برای تولید ۲۴ ساعته، از ۲ میلیون یورو هم فراتر خواهد رفت.
نمیخواهند انرژی پایدار داشته باشیم
عرب صادق در ادامه، خاطرنشان کرد: پنل خورشیدی یک رمز برای دروغ، فریب و باز هم فریب است. به بهانه کمبود سوخت دنبال تولید پایدار نمیروند و این دقیقا نقشه نفوذ است زیرا اکنون جنگ دنیا بر سر انرژی است و نمیخواهند که ما انرژی پایدار داشته باشیم.
این کارشناس افزود: بهانه مسئولین برای بیتوجهی به انرژی پایدار کمبود سوخت است و اساسا این کمبود یک دروغ محض است؛ البته کمبود سوخت را نمیتوان را انکار کرد؛ اما برای ارتقای راندمان تلاش نمیکنیم. اکنون بسیاری از نیروگاههای کشور با 20 درصد راندمان خود فعالیت دارند و در این وضعیت نیز جوان متخصص ایرانی بیکار است اما او را برای افزایش راندمان نیروگاههای خود به کار نمیگیریم و با احتساب تمام این جوانب، مشخص میشود که معایب بسیاری داریم و به اصطلاح، یک جای کار میلنگد!
افزایش ناترازی برق
عرب صادق تاکید کرد: امسال خواهیم دید علیرغم اینکه حدود ۲۰۰ همت تاکنون هزینه برای انرژی خورشیدی به جیب دلالان زمین و پنل خورشیدی واریز شده، عملا ناترازیها بیشتر میشود و خاموشیها افزایش پیدا خواهد کرد.
او به یکی از مصادیق رانتخواری زمین اشاره کرد و گفت: تنها یک قلم فساد این رانتخواران زمین مربوط به یکی از شهرکهای صنعتی در شهر یزد است که 1400 هکتار از زمین مردم را «بالا کشیدهاند»، هرچند که در ظاهر امر، ضوابط قانونی رعایت شده و مجوزهای لازم را نیز گرفتهاند ولی مسئله دقیقا همین صدور مجوز برای رانتخوارهاست. 1400 هکتار اصلا عدد شوخیبرداری نیست؛ این شرکت چطور توانسته است که 1400 هکتار زمین به صورت رانت بگیرد؟ کلیت این موضوع یک فاجعه است.
این تحلیلگر مسائل انرژی در پایان تصریح کرد که نمیتوان به ظرفیت اعلامی نیروگاههای تجدیدپذیر برای کاهش ناترازی برق در تابستان دل خوش کرد و کلیت ماجرا یک فریب بزرگ به نفع رانتخواران است.
مهدی عرب صادق در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: نیروگاه خورشیدی یک فریب برای دستگاه محاسباتی کشور است؛ انرژی خورشیدی یک فریب و اسم رمز رانتِ زمین و ارز است. رانتخواران در کنار واردات پنلهای بیکیفیت چینی، حتی پایه فلزی این پنلها را نیز وارد کردهاند که برای تولید آن به تکنولوژی خاصی نیاز نیست و یک آهنگر کشور هم میتواند آن را تولید کند. در نهایت، نیز بیش از یک میلیارد دلار پول مربوط به نیروگاههای خورشیدی در کشور صرف رانتِ دلالان زمین و ارز شد
کارشناس و تحلیلگر حوزه انرژی: علیرغم اینکه حدود ۲۰۰ همت تاکنون هزینه برای انرژی خورشیدی به جیب دلالان زمین و پنل خورشیدی واریز شده، عملا ناترازی ما بیشتر میشود و خاموشیها افزایش پیدا خواهد کرد. نمیتوان به ظرفیت اعلامی 5200 مگاواتی نیروگاههای تجدیدپذیر برای کاهش ناترازی برق در تابستان، دل خوش کرد چرا که آمار اعلامی تنها یک نمایش «ویترینی» و عددسازی است
سوتیتر: تنها یک قلم فساد این رانتخواران پنلهای خورشیدی مربوط به یکی از شهرکهای صنعتی در شهر یزد است که 1400 هکتار از زمین مردم را «بالا کشیدهاند»، هرچند که در ظاهر امر، ضوابط قانونی رعایت شده و مجوزهای لازم را نیز گرفتهاند ولی مسئله دقیقا همین صدور مجوز برای رانتخوارهاست. 1400 هکتار اصلا عدد شوخیبرداری نیست؛ این شرکت چطور توانسته است که 1400 هکتار زمین به صورت رانت بگیرد؟
سوتیتر: اکنون اعلام شده است که ظرفیت این نیروگاهها حدود 5.5 برابر شده است اما باید پرسید اگر ظرفیت توانی بیش از 5 برابر شده است، چرا انرژی آن متناظر با این افزایش نیست؟ انرژی ما در همان محدوده گذشته است و با وجود صحبت از 5200 مگاوات توان نیروگاههای تجدیدپذیر، انرژی در حدود هزار مگاوات باقی مانده است یعنی این عدد نشاندهنده تنها هزار مگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی است!
**
به ساپتا چه ارتباطی دارد که ترانسفورماتور و تجهیزات شبکه وارد میکند؟ متاسفانه گویا نهادهای نظارتی ما چشم خود را روی ساتپا بستهاند و انگار این تخلفات دیده نمیشود
دیدگاه تان را بنویسید