سرگردانی روزانه ۱۶ میلیون بشکه نفت روی آب‌های منطقه

مدیر ارشد تحلیل بازار نفت در موسسه کپلر مطرح کرد: پیش از درگیری‌ها، صادرات نفت و میعانات از خلیج فارس حدود ۱۶ میلیون بشکه در روز بود. اما پس از تشدید تنش‌ها، عبور نفت از تنگه تقریباً متوقف شده است. در عمل، تنها حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز نفت غیرایرانی توانسته از تنگه عبور کند که نشان‌دهنده شدت اختلال است.

همایون فلکشاهی در گفت‌وگو با ایلنا، درباره وضعیت تردد از تنگه هرمز، اظهار کرد: در حال حاضر کشتی‌ها همچنان مجبورند از کریدور تحت کنترل ایران در شمال جزیره لارک عبور کنند و این موضوع نیازمند اخذ مجوز از نیروهای سپاه است. این روند کند، محدودکننده و همراه با ریسک‌های بالای عملیاتی، حقوقی و اعتباری برای شرکت‌های کشتیرانی است. در روزهای اخیر تردد بسیار محدود بوده است. به‌طور متوسط تنها حدود ۳ کشتی در روز از خلیج فارس خارج شده‌اند، در حالی که قبل از درگیری‌ها این رقم برای نفتکش‌ها حدود ۲۰ تا ۲۵ فروند در روز بود. پیش از اعمال محاصره توسط آمریکا، صادرات نفت ایران به ‌صورت عادی انجام می‌شد، اما پس از آن به‌شدت کاهش یافته و تاکنون هیچ نفتکشی نتوانسته از محدوده محاصره عبور کند. تنها بین ۱۶ تا ۱۸ آوریل چهار نفتکش حامل نفت امارات و عربستان موفق به خروج شدند، اما پس از تشدید تنش‌ها در ۱۸ آوریل و حمله به نفتکش Sanmar Herald، هیچ نفتکش نفت خامی عبور نکرده است.

او درباره تاثیر این شرایط بر بازار جهانی نفت، عنوان کرد: محدودیت‌های عملیاتی در تنگه هرمز یکی از شدیدترین اختلال‌های فیزیکی تاریخ بازار نفت را رقم زده است. در واقع با یک شوک بزرگ عرضه مواجه هستیم که همزمان باعث گسست در ساختار قیمت‌گذاری جهانی نیز شده است.

این تحلیلگر ارشد بازار نفت به کاهش صادرات نفت از تنگه اشاره کرد و گفت: بخشی از این کاهش از طریق مسیرهای جایگزین جبران شده است. عربستان صادرات خود از بندر ینبع در دریای سرخ را افزایش داده و امارات نیز صادرات از فجیره را بالا برده است. در مجموع، این مسیرهای جایگزین حدود ۳.۲ میلیون بشکه در روز از سوی عربستان و ۰.۶ میلیون بشکه در روز از سوی امارات به عرضه اضافه کرده‌اند اما این میزان همچنان فاصله زیادی با جبران کامل کاهش صادرات از مسیر هرمز دارد.

فلکشاهی درباره آینده بشکه‌های نفت توضیح داد: در کنار این موارد، بسته شدن عملی این گلوگاه باعث شده بیش از ۱۲ میلیون بشکه در روز از عرضه نفت متوقف شود و همین موضوع قیمت برنت را در ماه مارس به حدود ۱۲۰ دلار رسانده است. برآورد ما این است که مجموع کاهش عرضه به حدود ۶۰۰ میلیون بشکه رسیده که معادل حدود ۶ روز تقاضای جهانی است. از سوی دیگر، تقاضا نیز کاهش یافته، به‌ویژه در میان پالایشگاه‌های آسیایی که وابستگی بالایی به نفت خلیج فارس دارند. یکی از ویژگی‌های مهم این بحران، فاصله قابل‌توجه بین بازار کاغذی و بازار فیزیکی است؛ به‌طوری که در حالی که برنت حدود ۱۲۰ دلار بود، قیمت نفت تحویلی در شرق آسیا به ۱۶۰ تا ۱۷۰ دلار رسید.

او تصریح کرد که پس از اعلام آتش‌بس، قیمت‌ها تا حدی کاهش یافته‌اند، زیرا بازار امیدوار است توافقی بین آمریکا و ایران حاصل شود. اما اگر تنگه به‌زودی بازگشایی نشود، احتمال افزایش مجدد قیمت‌ها بسیار بالا خواهد بود.

مدیر ارشد تحلیل بازار نفت در موسسه کپلر درباره تاب‌آوری بازار نفت نیز بیان داشت: از دست رفتن این حجم از عرضه فیزیکی فشار بسیار زیادی به بازار وارد می‌کند. با توجه به اینکه کاهش تجمعی عرضه به حدود ۶۰۰ میلیون بشکه رسیده، ادامه این وضعیت می‌تواند تعادل بازار را به‌شدت مختل کند.

فلکشاهی تاکید کرد: صادرات نفت ایران پیش از محاصره آمریکا در سطح نسبتاً بالایی قرار داشت، اما پس از آن به‌شدت کاهش یافته است. ایران از زمان آغاز محاصره سه نفتکش VLCC را بارگیری کرده و دو نفتکش دیگر نیز در مسیر جزیره خارگ هستند، اما تاکنون نفتکش حامل نفت ایران موفق به عبور از محدوده محاصره نشده است.