شرط بازگشایی بورس، بازگشت اعتماد سهامداران است

در حالی که بازار سرمایه ایران بیش از یک ماه است در پی تشدید تنش‌های نظامی و جنگ ۴۰ روزه، عملاً در وضعیت تعلیق قرار دارد، اکنون با مطرح شدن احتمال بازگشایی بورس در هفته آینده، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های پیش روی سیاست‌گذاران و فعالان بازار این است که آیا زمان بازگشت معاملات فرا رسیده است یا خیر؟

به گزارش اقتصادآنلاین، تجربه‌های گذشته نشان می‌دهد بازگشایی بازار در شرایط نااطمینانی می‌تواند به موجی از رفتار‌های هیجانی، فشار فروش و حتی آسیب بیشتر به اعتماد سرمایه‌گذاران منجر شود؛ از سوی دیگر، تداوم توقف معاملات نیز هزینه‌های خاص خود را برای فعالان بازار، نهاد‌های مالی و شرکت‌ها به همراه دارد. همین دوگانگی باعث شده بحث درباره زمان و شیوه بازگشایی بازار به یکی از جدی‌ترین موضوعات میان کارشناسان بازار سرمایه تبدیل شود.

در همین راستا، برای بررسی ابعاد مختلف این مسئله، نظرات شماری از فعالان و تحلیلگران بازار سرمایه جمع‌آوری شده است؛ کارشناسانی که هر یک از زاویه‌ای متفاوت به مسئله بازگشایی بازار، ریسک‌های پیش‌رو، وضعیت شرکت‌های آسیب‌دیده و چشم‌انداز معاملات پس از بازگشایی پرداخته‌اند. اگرچه دیدگاه‌های این تحلیلگران در برخی جزئیات متفاوت است، اما در یک نکته اشتراک قابل توجهی دیده می‌شود: بازگشایی بازار بدون کاهش ابهامات سیاسی و اقتصادی و بدون شفاف شدن وضعیت شرکت‌های آسیب‌دیده می‌تواند با ریسک‌های جدی برای بازار همراه باشد. بررسی مجموع این دیدگاه‌ها نشان می‌دهد سه محور اصلی در تحلیل کارشناسان بیش از سایر عوامل مورد توجه قرار گرفته است؛ نخست وضعیت سیاسی و امنیتی و سرنوشت مذاکرات مرتبط با جنگ، دوم شفاف شدن میزان خسارت و اختلال در زنجیره تولید شرکت‌های بزرگ به‌ویژه در صنایع فولادی، پتروشیمی و پالایشی و سوم نحوه مدیریت بازار پس از بازگشایی برای جلوگیری از شکل‌گیری موج‌های سنگین فروش و بحران نقدشوندگی.

از یک سو، بخشی از کارشناسان معتقدند تا زمانی که نتیجه مذاکرات و چشم‌انداز پایان درگیری‌ها مشخص نشود، بازگشایی بازار می‌تواند با موجی از نااطمینانی همراه باشد و حتی به ریزش‌های شدیدتر از تجربیات گذشته منجر شود. از سوی دیگر، برخی نیز بر این باورند که با وجود تمام این ریسک‌ها، توقف طولانی‌مدت بازار نیز مشکلاتی نظیر قفل شدن نقدینگی، فشار بر نهاد‌های مالی و افزایش ریسک اعتبارات را به همراه دارد و در نهایت باید راهکاری مدیریت‌شده برای بازگشت تدریجی معاملات پیدا کرد. در کنار این مباحث، موضوع شفاف‌سازی شرکت‌ها نیز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های بازگشایی مطرح شده است. بسیاری از تحلیلگران تأکید دارند که شرکت‌ها باید به‌طور دقیق میزان خسارت، زمان بازسازی، اثرات مالی و چشم‌انداز تولید خود را اعلام کنند تا سرمایه‌گذاران بتوانند بر مبنای اطلاعات واقعی تصمیم‌گیری کنند. بدون چنین شفافیتی، بازگشایی بازار ممکن است به معاملات مبتنی بر شایعه و ترس 

تبدیل شود.

در مجموع، نظرات فعالان بازار سرمایه نشان می‌دهد که مسئله بازگشایی بورس صرفاً یک تصمیم اجرایی ساده نیست، بلکه به مجموعه‌ای از متغیر‌های اقتصادی، سیاسی و رفتاری گره خورده است؛ متغیر‌هایی که تعیین می‌کنند آیا بازگشایی بازار می‌تواند به بازگشت تدریجی تعادل منجر شود یا خود به آغاز یک دوره جدید از نوسانات و بی‌اعتمادی در بازار سرمایه تبدیل خواهد شد.

در همین راستا، مصطفی امید قائمی به این پایگاه خبری، گفت: «به نظر من، اولین گام برای بازگشایی بازار، شفاف‌سازی کامل اطلاعات همه شرکت‌ها است. با توجه به وضعیت جنگی جاری، باید اطلاعاتی در خصوص اثرات جنگ روی صورت‌های مالی و گزارش‌های پیش‌بینی شرکت‌ها منتشر شود تا وضعیت واقعی آنها روشن شود. این شفافیت به ما کمک می‌کند بتوانیم برنامه‌ریزی بهتری برای بازگشایی نماد‌ها داشته باشیم و تصمیم مناسب را اتخاذ کنیم.» یا امیرحسین نصر اظهار کرد: «از هرگونه تعجیل در بازگشایی بازار تا زمان برطرف شدن ریسک‌های سیستماتیک خودداری کند. برای حمایت از بازار در دوره بازگشایی، پس از رفع کامل ریسک‌ها، اقداماتی مانند ارائه بسته‌های حمایتی به شرکت‌های آسیب‌دیده (از جمله معافیت‌های مالیاتی یا تسهیلات بازسازی) و الزام تمامی شرکت‌ها به افشای کامل و دقیق آثار جنگ، خسارت‌ها و وضعیت عملیاتی خود در سامانه کدال انجام دهد. تنها پس از تحقق این شرایط است که می‌توان انتظار داشت بازگشایی بازار نه به زیان سهامداران، بلکه در مسیر بازگشت اعتماد و تعادل در بازار سرمایه کشور انجام شود.»