چرا ترامپ زیست ایرانیان را هدف گرفته است؟
ادامه حمله به زیرساختهای انرژی در ماهشهر
حمله به پتروشیمی ماهشهر، بیش از انفجار و دود و آتش، نشانهای است از یک استراتژی خطرناک و تحمیلی: فشار بر زندگی روزمره مردم از طریق تخریب زیرساختهای حیاتی. این اقدامات، نه یک ضرورت نظامی، که تهاجمی علیه اقتصاد، تاریخ و آینده ایران است.
به گزارش رویداد 24، حوالی ساعت ۱۰ و ۴۵ صبح شنبه ۱۵ فروردین، منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر در استان خوزستان هدف حمله هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل قرار گرفت. مسئولان محلی از وقوع چندین انفجار مهیب در بخشهای مختلف این منطقه خبر دادند و دود غلیظ از بخشهای پتروشیمی به آسمان برخاست. در پی این تهاجم هوایی، شرکتهای پتروشیمی فجر ۱ و ۲، رجال، امیرکبیر و پتروشیمی ابوعلی مورد اصابت قرار گرفتهاند و عملیات تخلیه و امدادرسانی در جریان است. تاکنون گزارش رسمی درباره تلفات انسانی منتشر نشده، اما احتمال افزایش آمار مجروحان- ۵ نفر تا کنون - و تلفات غیرنظامیان مورد توجه است.
اطلاعیه منطقه ویژه پتروشیمی نیز اعلام کرد که پس از حمله، تمامی نیروهای فعال صنعتی تخلیه شدهاند تا از خسارات جانی جلوگیری شود، اما هنوز وضعیت دقیق خسارت زیرساختی و پیامدهای اقتصادی آن روشن نشده است.
زیرساختزدایی یا عملیات نظامی؟
پتروشیمیهای ماهشهر از مهمترین مراکز تولید ارزش افزوده غیرنفتی، اشتغال پایدار و صادرات صنعتی ایران هستند و هدف قرار گرفتن آنها نمیتواند در چارچوب یک هدف نظامی مشروع تعریف شود. حمله امروز به این مجتمعها بیش از آنکه تاکتیکی نظامی باشد، به نظر میآید بخشی از سیاست زیرساختزدایی باشد که پیامد مستقیم آن فلج کردن زیست اجتماعی و اقتصادی کشور است.
کارشناسان امنیتی و تحلیلگران حقوق بینالملل بارها تاکید کردهاند که حمله به زیرساختهای انرژی و آب و صنایع غیرنظامی نه تنها استراتژی نظامی مؤثری نیست، بلکه میتواند به بحرانهای اقتصادی، بیثباتی اجتماعی و قطع خدمات حیاتی برای مردم منجر شود.
در این چارچوب، حمله به پتروشیمیها که عملاً تولیدکننده مواد اولیه صنایع داخلی و کمککننده به رفاه عمومیاند، میتواند پیامدهایی فراتر از یک عملیات نظامی مرسوم داشته باشد و به مقابله با حقوق بشر و هنجارهای بینالمللی تعبیر شود.
صدای مردم و نسلهای گذشته؛
میراثی که مورد حمله قرار گرفت
حمله در پی افزایش تهدیدات ترامپ برای حمله به نیروگاهها و برگرداندن ایران به عصر حجر، به خصوص بعد از حمله پل بی ۱ در کرج و انیستیو پاستور، نگرانیها در سطح جامعه را به طرز قابل توجهی افزایش داده است. شاهد آنکه حتی نواده عبدالحسین میرزا فرمانفرما، واقف زمین «انستیتو پاستور» (بخشی از توسعه بهداشت عمومی ایران) نیز در تویتی نوشته که پدربزرگش زمین را برای ساخت این مرکز اهدا کرد، خانوادهاش واکسیناسیون خود را در آنجا انجام دادهاند و این سایت بخش مهمی از تاریخ و هویت اجتماعی ایران بوده است.
علیرضا کریمی، کارشناس پتروشیمی: پتروشیمیهای مورد هدف در ماهشهر چندان دچار بحران نشدهاند و زیرساخت اساسی پتروشیمیها در حد ترکش آسیب دیدهاند
او این حملات را نه به جنگ با یک نظام، بلکه به نابودی گذشته، حال و آینده ملت ایران تعبیر کرده است و نوشته است: این موضوع درباره نظام فعلی ایران نیست. هدف اسرائیل نابودی گذشته، حال و آینده ما به عنوان یک ملت است... «روزی خواهد رسید که رضا پهلوی را به جرم خیانت و کمک و معاونت در جنایات جنگی محاکمه خواهیم کرد.»
این روایت شخصی یک خانواده تاریخی، تا حد زیادی نشاندهنده احساسی است که امروز بخش گستردهای از جامعه نسبت به حمله به زیرساختها دارد. اینکه زیرساختها نه فقط سازههای اقتصادی بلکه حافظه جمعی و آینده جامعهاند.
حمله به زیرساختها؛
نقض حقوق بشر و قوانین بینالمللی
حقوق بینالملل جنگی صراحتاً حمله به زیرساختهای حیاتی غیرنظامی را ممنوع کرده است. بنابر اصول پذیرفتهشده در کنوانسیونهای ژنو و پروتکلهای مرتبط، تخریب تأسیسات ضروری برای بقای جمعیت غیرنظامی مانند انرژی، آب، غذا و صنایع حیاتی باید از هرگونه تعرض مسلحانه محفوظ بماند.
تحلیلگران حقوقی معتقدند این حملات، حتی اگر با ادعای مقابله با توانهای اقتصادی یا لجستیکی کشور هدف صورت بگیرد، در چارچوب «هدف نظامی مشروع» نمیگنجد و باید به عنوان نقض حقوق بشر و قوانین بینالملل محکوم شود، بهویژه زمانی که پیامد مستقیم آن بیثباتی معیشتی، آلودگی و افزایش رنج غیرنظامیان باشد.
تبعات اجتماعی و اقتصادی؛
زخم عمیقتر از ماده
حمله به پتروشیمیها به معنای قطع زنجیره تولید داخلی، کاهش تولید غیرنفتی و تهدید مستقیم به اشتغال کارگران است. این تأسیسات نه فقط مراکز تولید صنعتی هستند، بلکه بخشی از ساختار توسعه معاصر ایران به حساب میآیند. ضربه زدن به چنین زیرساختهایی، عملاً به معنای تهاجم به کیفیت زندگی مردم و تصاحب منابع اقتصادی یک کشور با هدف فشار اجتماعی است - رویکردی که پیش از این در جنگهای مدرن نیز بهعنوان «زیرساختزدایی استراتژیک» شناخته شده است، اما بهرغم مخالفت شدید حقوقدانان، همچنان آمرانه اجرا میشود.
حمله به منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر فراتر از یک عملیات نظامی ساده است. این حمله نشانهگر تغییر راهبردی به سمت تخریب زیرساختهای غیرنظامی و فشار بر زندگی روزمره مردم است.
زیرساخت اساسی پتروشیمیها
در حد ترکش آسیب دیدهاند
علیرضا کریمی، کارشناس پتروشیمی، به رویداد۲۴ گفت که پتروشیمیهای مورد هدف در ماهشهر چندان دچار بحران نشدهاند و زیرساخت اساسی پتروشیمیها در حد ترکش آسیب دیدهاند. او میگوید:« پتروشیمیهای ماهشهر به لحاظ اهمیت زیرساختی، تأثیرگذارند. ما ۲۳ پتروشیمی در ماهشهر داریم که بیشتر آنها محصولات مورد نیاز کل کشور را تولید میکردند. پتروشیمیهای عسلویه، چون دیرتر ساخته شدند، با چشم انداز صادراتی مورد استفاده قرار گرفتند. درحالی که پتروشیمی های ماهشهر با رویکرد خودکفایی ساخته شدند.»
حوالی ساعت ۱۰ و ۴۵ صبح شنبه ۱۵ فروردین، منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر در استان خوزستان هدف حمله هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل قرار گرفت. در پی این تهاجم هوایی، شرکتهای پتروشیمی فجر ۱ و ۲، رجال، امیرکبیر و پتروشیمی ابوعلی مورد اصابت قرار گرفتند
او گفته در محدوده پتروشیمیها، نیروگاهها مورد حمله قرار گرفتهاند و زیرساخت اساسی پتروشیمیها در حد ترکش مورد حمله قرار گرفتند.
وی درباره محصولات تولیدی پتروشیمیهای آسیب دیده میگوید: «پتروشیمی فجر ۱ و ۲ یوتیلیتی تولید میکنند، که مواد اولیه تولید برق و بخار مجتمعها و آبهای صنعتی و گاز بیاثر را تأمین میکند. از طرف دیگر پتروشیمی بندرامام و رازی متعلق به قبل از انقلاباند و خودشان مواد مورد نیازشان را تأمین میکردند، اما نیروگاههای این دو شرکت نیز تخریب شدهاند. عملاً ما در منطقه ماهشهر هیچکدام از پتروشیمیهایمان در کوتاه مدت نمیتوانند برای سرویس بیایند.»
کریمی در رابطه با تولید بنزین در شرایط فعلی گفت:«بنزین اصلی کشور در پالایشگاهها تولید میشوند. پتروشیمی نوری بعد از حادثه عسلویه از سرویس خارج شده است؛ پتروشیمی بوعلی و بندر امام هم بنزین تولید می کنند. قرار بود تا ۱۵ فروردین این دو پتروشیمی، بنزین تولید کنند و بعد سراغ محصولات اصلی بروند. هرچند تولیدشان محدود بود.»
این کارشناس پتروشیمی می گوید: به طور کلی حملات اخیر تأثیر قابل توجهی روی بنزین ندارد. در برخی از نقاط ممکن است کیفیت بنزین پایین بیاید.
او گفته امکان واردات بنزین از روسیه و دیگر کشورها وجود دارد، اما در شرایط جنگی مشکلات خود را دارد.به گفته کریمی «در شرایط کنونی، تردد در کشور به نسبت معمول کمتر شده، مصرف بنزین هم کاهش داشته است. من فکر میکنم در حال حاضر بحث کمبود بنزین چالش برانگیز نیست.»
وضعیت پتروشیمی ماهشهر
تحت کنترل است
در عین حال، عصر دیروز شرکت ملی صنایع پتروشیمی اطلاعیهای درباره حمله دشمن به منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی (ماهشهر) منتشر و اعلام کرد: وضعیت تحت کنترل است.
در اطلاعیه شرکت ملی صنایع پتروشیمی آمده است: تیمهای ایمنی، آتشنشانی، امدادی و عملیاتی اقدامهای لازم برای مدیریت شرایط اضطراری را انجام داده و آتش مهار شده است. وضعیت تحت کنترل است و ابعاد فنی و میزان خسارات واردشده در دست بررسی است. در عین حال استاندار خوزستان از شهادت یک نفر در پی حمله ددمنشانه آمریکایی-صهیونی به پتروشیمیهای ماهشهر خبر داد.
سیدمحمدرضا موالیزاده، به رسانهها گفت: در اثر تهاجم ددمنشانه دشمنان آمریکایی و صهیونیستی به مجتمع پتروشیمیهای ماهشهر یک شهید و چندین مجروح داشتیم. او بیان کرد: تنها شهید حادثه بمباران کارگر نیروگاه برق فجر انرژی ماهشهر
بوده است.
دیدگاه تان را بنویسید