نرخ ارز در کشور تابع سیاست بانک مرکزی است

یک اقتصاددان و استاد دانشگاه معتقد است که قیمت دلار تنها در کوتاه‌مدت تابع اخبار مثبت و منفی مذاکرات و نتایج آن است.

کامران ندری در گفت‌وگو با مهر، در مورد پیشبینی قیمت دلار در کوتاه‌مدت و بلندمدت، بیان کرد: دو عامل تورم داخلی و درآمد‌های نفتی در بلندمدت روی قیمت دلار تعیین‌کننده است. بخش عمده تورم داخلی به رشد نقدینگی ارتباط پیدا می‌کند و روی نرخ ارز می‌تواند اثرگذار باشد، چون با افزایش قیمت کالا‌های داخلی، درجه رقابت‌پذیری کالا‌های ما نسبت به کالا‌های خارجی کاهش پیدا می‌کند؛ بنابراین دولت برای حفظ رقابت‌پذیری کالا‌ها مجبور می‌شود که اجازه دهد تا نرخ ارز افزایش پیدا کند تا تقاضای خارجی برای کالا‌های صادراتی ما کاهش پیدا نکند.

او عامل دوم موثر بر قیمت دلار در بلندمدت را درآمد‌های نفتی در کنار سیاست بانک مرکزی در مورد نرخ ارز دانست و گفت: اگر درآمد‌های نفتی افزایش پیدا کند و سیاست بانک مرکزی سرکوب نرخ ارز باشد، با وجود تورمی که می‌تواند باعث افزایش نرخ ارز باشد، بانک مرکزی به کمک درآمد‌های نفتی که بخشی از آن به این بانک می‌آید، می‌تواند نرخ ارز را سرکوب کند.

این استاد دانشگاه در مورد پیش‌بینی نرخ ارز در کوتاه‌مدت نیز بیان کرد: نرخ دلار در کوتاه‌مدت تا حدود زیادی تابع اخبار مثبت و منفی تحریم‌ها، نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا و تشدید یا کاهش احتمال درگیری نظامی بین دو کشور است. بنابراین، عوامل روانی ناشی از این اخبار می‌تواند روی نرخ ارز اثرگذار باشد.

به گفته این ندری، بانک مرکزی نمی‌تواند عامل روانی ناشی از این اخبار را مدیریت کند. بنابراین، اخبار منفی می‌تواند روی نرخ ارز اثر منفی گذاشته و باعث افزایش نرخ ارز شود. در مقابل، اخبار مثبت در مورد مذاکرات تا حدودی باعث کاهش نرخ ارز خواهد شد، بنابراین در کوتاه‌مدت این اخبار مثبت و منفی در مورد مذاکرات و سیاست خارجی و رابطه ما با آمریکا و مسائل تحریمی است که قیمت دلار را هدایت می‌کند و تاثیر آنها تاثیر قابل ملاحظه‌ای است.

او در پاسخ به این سوال مبنی بر اینکه «توافق ایران و آمریکا چقدر روی قیمت دلار اثرگذار خواهد بود و آیا سقوط قیمت دلار نزدیک است یا خیر؟»، اظهار کرد: میزان تاثیر این توافق بر قیمت دلار در حال حاضر قابل پیش‎بینی نیست و بسته به این است که چه توافقی حاصل شود و آیا این توافق فقط از نوع ترک تخاصم خواهد بود یا تحریم‌ها به کلی برداشته می‌شود و البته با چه سرعتی، چه نوع تحریم‌هایی برداشته خواهد شد.

این تحلیلگر مسائل اقتصادی ادامه داد: هر نوع توافقی میان ایران و آمریکا، یک خبر مثبت است و می‌تواند جو روانی را در بازار ارز آرام کند و قیمت دلار را کاهش دهد. البته میزان این تاثیر بسته به نوع توافق و میزان موفقیت‌آمیز بودن و جمع‌بندی آن خواهد داشت اما در صورت درگیری نظامی میان ایران و آمریکا، قیمت دلار غیرقابل پیش‌بینی است، چون ممکن است فعالیت‌های اقتصادی و تولید متوقف شود و اصلا قابل پیش‌بینی نیست که چه اتفاقی برای نرخ ارز خواهد افتاد.

ندری با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و کاهش قیمت دلار به دلیل توقف فعالیت‌های اقتصادی، عنوان کرد: در سناریوی نخست، اگر درگیری نظامی اتفاق بیفتد، ممکن است تجربه جنگ ۱۲ روزه تکرار شود و کسب‌وکار‌ها و بازار‌های دارایی و ازجمله معاملات ارز به طور موقت تعطیل شود. بنابراین، نرخ ارز کاهش خواهد یافت اما اگر کسب‌وکار‌ها تعطیل نشوند و به فعالیت خود ادامه بدهند، ممکن است در اثر درگیری نظامی فروش نفت ما متوقف شود و درآمد نفتی ما کاهش پیدا کند، در این صورت، نرخ دلار به شدت افزایش خواهد یافت. اینکه در صورت درگیری نظامی کدام سناریو به طور قطع اتفاق خواهد افتاد، مشخص نیست ولی سناریوی دوم محتمل‌تر است.