درمان رایگان؛ امیدی که از دست رفت

بحران دارویی پس از تصمیم دولت مبنی بر کاهش و حذف ارز ترجیحی دارو و انتقال آن از مبدا تخصیص ارز یعنی تولیدکنندگان و واردکنندگان مواد اولیه دارو و اختصاص آن به حلقه آخر زنجیر (بیمه‌ها)، همچنان ادامه دارد و تداوم گرانی‌ها، بیش از همه بازنشستگان و سالخوردگانی که بیشترین مصرف دارو را به‌خود اختصاص می‌دهند، دچار آسیب می‌کند.

افزایش ناگهانی هزینه‌های درمان بازنشستگان و کارگران درحالی رخ می‌دهد که وضعیت اختصاص ارز در این حوزه، صدای داروخانه، تولیدکننده دارو و مردم را یک‌جا درآورده است. این افزایش دقیقاً بعد اظهارات جنجالی «مدنی‌زاده» وزیر اقتصاد درباره حذف ارز ترجیحی دارو و توضیحات ظاهراً اقناعی سخنگوی سازمان غذا و دارو از علت و شرایط انجام این اقدام در تابستان امسال رخ داد.

در مراکز ملکی تامین اجتماعی، به نقطه‌ای رسیدیم که اکثر داروها رایگان ارائه نمی‌شود و برای تهیه اقلام دارویی، متصدیان، مراجعان را به داروخانه‌های خارج از مراکز درمانی ملکی هدایت می‌کنند

تلاش وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه برای آزادسازی‌های قیمتی در امور حیاتی زندگی مردم آن هم در شرایط حساس، درحالی رقم می‌خورد که مشکل دارو درمان مردم تا آنجا رسیده که نمایندگان بازنشستگان در کانون‌های بازنشستگی صندوق‌های مختلف، هدف بخش قابل توجهی از کارگران و کارمندان بازنشسته کشور را از طلب وام، تامین نیازهای درمانی و دارویی عنوان می‌کنند. در واقع رویکرد عام آزادسازی که با هدف دلاری‌کردن اقلام مصرفی مردم انجام می‌شود، گویا این بار درب صنعت دارو را زده است.

ضربه ۴۰ همتی به تولید دارو و بدهی ۷۷ همتی به داروخانه‌ها

سه‌شنبه هفته گذشته «محمد نادری علیزاده» مدیرعامل گروه سرمایه‌گذاری دارویی تأمین اجتماعی (تیپیکو) به‌عنوان بزرگترین هلدینگ تولیدکننده داروی کشور، در حاشیه مجمع عمومی سالانه این شرکت در توضیح وضعیت صنعت دارو در سال جاری گفت: با حذف ارز ترجیحی دارو از ابتدای امسال و الزام به دریافت ارز مبادله‌ای برای تأمین مواد اولیه، حدود ۴۰ همت فشار نقدینگی به این مجموعه تحمیل شده و در شرایط کنونی، اولویت اصلی تیپیکو نه توسعه و نوسازی، بلکه تأمین بی‌وقفه داروی مورد نیاز مردم است.

وی از فشار شدید بحران نقدینگی بر شرکت‌های تولید دارو سخن گفته و با اشاره به مشکلات واردات دارو پس از جنگ اخیر اعلام کرد: بخشی از داروهای وارداتی به دلیل مشکلات موجود در تخصیص و تأمین ارز، با تأخیر بیشتری تأمین می‌شوند که ممکن است این موضوع در بازار محسوس باشد. علاوه بر این اظهارات، هفته گذشته «هادی احمدی» سخنگوی انجمن داروسازان نیز با اشاره به تعلل دستگاه‌های متولی اعلام کرد که تا پایان مردادماه، مطالبات داروخانه‌ها از مرز ۷۷ هزار میلیارد تومان (همت) عبور کرده؛ عددی که نزدیک به نیمی از آن، سهم سازمان هدفمندی یارانه‌ها و نیم دیگر متعلق به سازمان‌های بیمه‌گر پایه است.

او تاکید کرده که تنها در یک نمونه عملیاتی، سازمان تأمین اجتماعی هر ماه تا حدود ۴ هزار میلیارد تومان به بدهی‌های معوق خود می‌افزاید و در حال حاضر بیش از ۲۸ همت به داروخانه‌های سراسر کشور بدهکار است و پرداخت قطره‌چکانی یک ماه از مطالبات نمی‌تواند قفل این کمبود نقدینگی سنگین را باز کند.

بازنشستگان تمام مشکلات و کمبودها مثل ناکافی بودن مستمری‌ها را تحمل می‌کنند تا از درمان ارزان بهره‌مند شوند اما وقتی این مطالبه حداقلی نیز برآورده نشود، کاسه‌های صبر لبریز خواهد شد و بازنشستگان اعتراض خواهند کرد

در چنین شرایطی، نمایندگان بازنشستگان تامین اجتماعی، با نگرانی وضعیت اختصاص دارو به بیمه‌شدگان را دنبال می‌کنند. آنان طبق قانون الزام، منتظر اجرای صفر تا صد درمان رایگان در تمام مراکز ملکی و پوشش بیمه‌ای دارو در مراکز طرف قرارداد هستند؛ پوششی که به نظر آنها با گرانی دارو هر روز «آب» می‌رود و محدودتر می‌شود!

عوارض خروج شورای عالی بیمه  از وزارت رفاه

«پرویز احمدی پنجکی» عضو هیات مدیره و رئیس کمیته بیمه و درمان کانون عالی بازنشستگان تامین اجتماعی با اشاره به این موضوع که بحران در زمینه پوشش اقلام دارویی، از زمان خروج مدیریت شورای عالی بیمه از کنترل وزارت رفاه و امور اجتماعی سابق شروع شد، به ایلنا می‌گوید: متاسفانه ما بازنشستگان و بیمه‌شدگان سازمان تامین اجتماعی در نهادی با ۴۵ میلون نفر عضو مستقیم و غیرمستقیم، در شورای عالی بیمه که اقلام تحت پوشش درمان را تعیین می‌کند، تنها یک رأی داریم!

وی با تاکید بر انتقال فشار حذف ارز ترجیحی دارو بر سبد هزینه بازنشستگان افزود: پیش از حذف ارز ترجیحی دارو نیز روند گرانی دارو آغاز شده بود و این سیاست که در واقع با نام کاهش بار تحمیلی به بودجه کشور و بازنشستگان و مصرف‌کنندگان دارو اجرا شد، روند گرانی دارو را شتاب بیشتری بخشید.

احمدی پنجکی اضافه کرد: درباره همین موضوع و وضعیت درمان تامین اجتماعی، جلسه‌ای با «همتی» معاون درمان سازمان تامین اجتماعی به‌طور ویژه در مورد مشکلات دارویی سازمان داریم. ما به این دلیل این جلسه را برگزار می‌کنیم که معتقدیم در موضوع مدیریت اختصاص دارو به بیماران، سازمان تامین اجتماعی کار را رها کرده است. هم موضوع گرانی دارو و هم خدمات اندک بیمه تکمیلی که دوباره در آستانه تمدید قرارداد تشدید شده، نگرانی جامعه بازنشستگی کشور را برانگیخته است.

بیمه‌شدگان  داروی رایگانی دریافت نمی‌کنند

این فعال حقوق بازنشستگان ادامه داد: ما در مراکز ملکی تامین اجتماعی، به نقطه‌ای رسیدیم که دیگر تقریباً هیچ دارویی رایگان ارائه نمی‌شود و تقریباً برای تهیه همه اقلام دارویی، متصدیان مراجعان را به داروخانه‌های خارج از مراکز درمانی ملکی هدایت می‌کنند. قیمت آزاد در بسیاری از اقلام دارویی به بازنشسته تحمیل می‌شود و اقلام دارویی تحت پوشش بیمه‌ نیز، از نظر قیمتی دیگر تفاوت چندانی با اقلام آزاد دارویی ندارند.

رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی شمیرانات تصریح کرد: افزایش قیمت بسیاری از اقلام دارویی یا کمبود آنها رسماً اعلام نشده اما با یک مقایسه ساده میدانی، فقط طی 30 روز در برخی اقلام تا ۵۰درصد افزایش قیمت می‌بینیم. برای مثال بسیاری از بازنشستگان ما مبتلا به دیابت هستند اما یک قلم داروی انسولین فقط طی یک ماه گذشته تا ۵۰درصد افزایش قیمت داشته و این درحالی‌ست که این دارو در حالت عادی و قانونی طبق قانون الزام، باید رایگان به دست بازنشسته دیابتی برسد. تعداد اقلام دارویی که در ابتدای تابستان ۵۰۰هزار تومان بوده و امروز به ۹۰۰هزار تا یک میلیون تومان رسیده، از حد معمول فراتر رفته است. واقعاً چرا دارو کالایی شده که ظرف سه ماه چندبار تغییر برچسب قیمتی دارد؟ تامین اجتماعی روی این مساله هیچ کنترلی ندارد و وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو نیز که ابزارهای قانونی برای نظارت دارند، وظایف خود را کاملاً رها کرده‌اند.

وی با تایید بدهی بالای تامین اجتماعی به داروخانه‌ها گفت: بخشی از بدهی سازمان به داروخانه‌ها پرداخت شده ولی با افزایش قیمت دارو، هرچه سازمان تلاش کند باز هم از سرعت افزایش بدهی خود در جدول زمانی تسویه حسابش عقب است و هر روز فاصله بین تسویه بدهی سازمان با بدهی ایجاد شده به داروخانه‌ها بیشتر می‌شود. بخشی از بدهی تامین اجتماعی به بیمه‌گر تکمیلی بازنشستگان به این دلیل ایجاد شده که مبالغ به دلیل اضطرار، به جای آتیه‌سازان حافظ به داروخانه‌های طلب‌کار پرداخت شد اما سازمان همچنان در این زمینه به داروخانه‌ها و مراکز درمانی دولتی و دانشگاهی بدهی سنگین دارد. این درحالی‌ست که بدهی بالای بخش درمان تامین اجتماعی باعث شده که نوسازی تجهیزات مراکز ملکی تامین اجتماعی نیز عقب بیفتد و جذب متخصص از وزارت بهداشت در این مراکز نیز به‌شدت کند است.

عضو کانون عالی بازنشستگان تامین اجتماعی با اشاره به اینکه خط قرمز بازنشستگان، موضوع درمان است و بازنشستگان به جایی رسیده‌اند که ممکن است در اعتراض به بحران شدید تامین دارو، نتوانند شرایط حساس کشور را در نظر بگیرند، خاطرنشان کرد: بازنشستگان با بیماری‌هایی مثل قند و فشار خون، تمام مشکلات و کمبودها مثل ناکافی بودن مستمری‌ها را تحمل می‌کنند تا از درمان ارزان بهره‌مند شوند اما وقتی این مطالبه حداقلی نیز برآورده نشود، بدیهی‌ست که کاسه‌های صبر لبریز خواهد شد و بازنشستگان اعتراض خواهند کرد.