کانادا «عضو وابسته» اتحادیه اروپا می‌شود

اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا در سخنرانی سالانه خود درباره وضعیت اتحادیه اروپا در مقر پارلمان اروپا در استراسبورگ گفت که اتحادیه اروپا در را برای کانادا باز می‌کند تا نخستین «عضو وابسته» آن شود، جایگاهی که در میانه تنش‌های اقتصادی و سیاسی میان اُتاوا با متحد دیرینه خود یعنی ایالات متحده آمریکا مطرح شده اما در معهاهدات این بلوک تعریف نشده است.

مارک کارنی، نخست وزیر کانادا به عنوان بخشی از تلاش‌های دولتش برای تنوع بخشیدن به روابط تجاری کانادا و کاهش وابستگی شدید آن به بازار ایالات متحده، خواستار «اتحاد منحصر به فرد» با اتحادیه اروپا شد.

نخست‌وزیر کانادا، اوایل این هفته گفت که کانادا به دنبال یک «اتحاد منحصر به فرد» با اتحادیه اروپا است، نه عضویت.

فون در لاین توضیح داد که این مشارکت پیشنهادی با ایجاد «اتحاد برای آینده» با هدف ایجاد «فضای مشترک برای رفاه و امنیت اقتصادی» بر اساس توافق‌نامه تجارت آزاد اتحادیه اروپا و کانادا (CETA) بنا خواهد شد.

او تأکید کرد که همکاری اروپا و کانادا محدود به تجارت نخواهد بود، بلکه بر اساس آنچه او ارزش‌های مشترک دموکراتیک توصیف کرد نیز خواهد بود و خاطرنشان کرد که دموکراسی‌ها «آزادی انتخاب دارند که با چه کسی همکاری کنند».

خبرگزاری رویترز گزارش داد: اظهارات فون‌درلاین تغییری قابل توجه در سیاست اتحادیه اروپاست. این بلوک از نظر تاریخی در برابر مقوله‌های منعطف مقاومت کرده و اعضای اتحادیه اروپا در ماه مه نسبت به پیشنهاد آلمان برای عضویت وابسته اوکراین به عنوان گامی برای عضویت کامل آن واکنش سردی داشتند.

فون در لاین در این سخنرانی گفت: «شراکت‌ها یک انتخاب راهبردی برای اروپا، همچنین پاسخی به شکاف در نظام بین‌المللی مبتنی بر قواعد هستند.»

او با شاره به روابط با کانادا گفت: «ما دیدگاه مشترکی نسبت به جهان داریم: از هوش مصنوعی تا تغییرات اقلیمی، از قطب شمال تا ژئوپلیتیک. ما در کنار هم ایستاده‌ایم: در زمینه اوکراین، دفاع، مواد خام و زنجیره‌های تامین. اما مهم‌تر از همه، اروپا و کانادا به دموکراسی اعتقاد دارند.»

فون درلاین از کارنی دعوت کرد که در استراسبورگ به او بپیوندد و او روز پنجشنبه سخنرانی خود را ایراد خواهد کرد.

فون درلاین با گفتن این که اتحادیه اروپا و کانادا در بخش‌های مختلف از تولید تا هوش مصنوعی، مواد معدنی حیاتی و انرژی با هم همکاری خواهند کرد، با تلاش برای جلوگیری از خصومت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفت که «این شراکت علیه هیچ‌کس دیگر نیست.»

فون‌درلاین در بخش دیگری از سخنرانی خود گفت: «از آغاز درگیری در تنگه هرمز، واردات سوخت‌های فسیلی ۹۰ میلیارد یورو(۱۰۴ میلیارد یورو) بیشتر برای ما هزینه داشته است، بدون این که حتی یک مولکول انرژی بیشتر دریافت کرده باشیم.»

رئیس کمیسیون اروپا افزود که اتحادیه اروپا باید منابع انرژی سبز خود، از جمله انرژی‌های تجدیدپذیر و هسته‌ای را فعالانه توسعه دهد.

تردد از تنگه هرمز به دلیل آتش‌افروزی آمریکا و اسرائیل از سوی ایران برای کشتی‌های نظامی و کشتی‌های طرف‌های متخاصم و کشورهای مبدا تجاوز به ایران ممنوع اعلام شده است. تهران اعلام کرده به عنوان کشور ساحلی تنگه هرمز از حق ذاتی اعمال کنترل بر تردد ایمن از این آب‌راه برخوردار است و وضعیت تنگه هیچ‌گاه به شرایط پیش از جنگ باز نخواهد گشت.  

ایران تردد کلیه کشتی‌های دیگر کشورها را مشروط به هماهنگی کامل با مقامات ایرانی و رعایت ترتیبات ایران کرده و تاکید کرده است که بازگشایی این آب‌راه مشروط به پایان جنگ و تهدید آن و اجرای تعیین شده ایران برای پایان جنگ است. اگرچه آمریکا با نادیده گرفتن نقش خود در ناامن‌سازی این شریان حیاتی انرژی، مصرانه مدعی است که کنترل تنگه را در دست دارد و با اظهاراتی متناقض سعی در کنترل قیمت انرژی دارد که بر اثر درگیری‌ها در غرب آسیا و کاهش تولید و صادرات از این منطقه در سطح جهانی افزایش داشته است.

فون‌ درلاین در بخش دیگری از سخنرانی خود پیشنهاد کرد: «ما فورا به اجماعی درباره چگونگی واکنش به برخی رخدادها نیاز داریم؛ رخدادهایی که پایین‌تر از آستانه تجاوز مسلحانه قرار می‌گیرند اما آشکارا امنیت ملی ما را تهدید می‌کنند. به عبارت دیگر، سازوکاری در کنار بند ۴ ناتو. من معتقدم زمان آن رسیده است که اروپا بند ۴ خود را به عنوان پروتکل امنیتی اضطراری داشته باشد.»

بند ۴ ناتو مشورت میان متحدان را در صورتی مقرر کرده است که به نظر یکی از آن‌ها، تهدیدی علیه تمامیت ارضی، استقلال سیاسی یا امنیت هر یک از کشورهای عضو ناتو وجود دارد.

رئیس کمیسیون اروپا در ادامه سخنرانی خود گفت: «ما هنوز بیش از حد وابستگی‌های خطرناک داریم. ما برای بسیاری از مواد خام حیاتی تا بیش از ۸۰ درصد و برای برخی عناصر خاکی کمیاب نیز ۹۰ درصد به چین وابسته‌ایم.»

او اواخر اوت گفته بود که کسری تجاری اتحادیه اروپا به تقریبا ۱ میلیارد یورو(۱.۱ میلیارد دلار) در روز رسیده و همچنان در حال رشد است و برای نخستین بار، در هر ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا کسری ثبت شده است.