بهرغم تاکید بر اجرای آتشبس، نتانیاهو خواستار تشدید حملات نظامی شد؛
لبنان در بلاتکلیفی «انجماد جنگ»
رامین پرتو
پرونده لبنان بعد از تمدید سه هفتهای آتشبس این کشور با اسرائیل که توسط دونالد ترامپ اعلام عمومی شد، وارد یک نوع از بلاتکلیفی سیاسی- نظامی شده که نه تنها بیروت را نگران کرده بلکه منطقه را با این سوال جدی مواجه کرده اساساً چرا هرگونه آتشبس با محوریت اسرائیل یا به محاق میرود یا اینکه به صلح نهایی منجر نمیشود و اصولاً حالتی از «انجماد جنگ» نمایان میشود؟
اسرائیل با تشدید حملات به جنوب لبنان نهتنها موضع و فرآیند میانجیگری ایالات متحده در پرونده بیروت و برقراری آتشبس اخیر را زیر سوال برد، بلکه حالا مقامات لبنان به صورت کلی هرگونه مذاکره با اسرائیل را رد میکنند و به آن تن نمیدهند
این سوال در حقیقت به این موضوع اشاره دارد که اسرائیل عموماً سعی میکند در منازعههای سیاسی- نظامی، فضایی را خلق کند که در نهایت وضعیت «نه جنگ، نه صلح» به وجود بیاید تا در یک بازه زمانی مشخص (ولو چند روزه) مجدداً یک بهانه جدید برای خروج از آتشبس را دست و پا کند و به میدان جنگ بازگردد.
در مورد لبنان دقیقاً همین مساله و همین تئوری قابل مشاهده است. اسرائیل در ابتدا، آتشبس 10 روزه میان خود و بیروت را پذیرفت اما چند روز از آن نگذشته بود که مجدداً شاهد تخریب خانههای مسکونی در جنوب لبنان توسط بلدوزرهای ارتش اسرائیل بودیم و کمی بعد هم بمبارانهای پراکنده در این راستا آغاز شد و حالا شواهد میدانی و رسانهای به انضمان موضعگیری مقامات سیاسی و چهرههای شاخص اسرائیل و لبنان نشان از شروع یک درگیری جدید دارد که آتشبس سه هفتهای را به صورت جدی به حاشیه برده است.
نتانیاهو مانع جدی آتشبس
آنچه در این راستا باید مورد نظر قرار بگیرد، اقدامات میدانی اسرائیل نیست، بلکه مواضعی است که توسط بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اتخاذ شده است. دفتر او (شنبه شب) اعلام کرد که وی دستور حمله ارتش به جنوب لبنان را با محوریت حملات قوی و محکمتر صادر کرده است و هدف اصلی این دستور، ضربه عمیق به حزبالله، تسلیحات و استحکامات این جریان است. همچنین نتانیاهو روز گذشته (یکشنبه) در ابتدای جلسه هفتگی کابینه اسرائیل تلاش کرد نقض آتشبس با حزبالله و بمباران جنوب لبنان را توجیه کند و مدعی شد که «ما بر اساس توافق خود با آمریکا و لبنان در خصوص آزادی پاسخ به حملات و برطرف کردن تهدیدها
اقدام میکنیم!».
همچنین شبکه خبری الجزیره نیز گزارش داد که نخستوزیر اسرائیل مدعی شده است که عملیات ارتش اسرائیل در جنوب لبنان با موافقت مقامات لبنان انجام میشود و اسرائیل طبق اصول توافق شده با واشنگتن و دولت لبنان اقدام میکند.
این ادعای نتانیاهو در حالی مطرح شده که اکثر رسانههای منطقهای در حال مخابره اخبار دور جدید حملات گسترده اسرائیل به جنوب لبنان هستند که در مقابل حزبالله لبنان هم به آنها پاسخ داده است. شبکه خبری الجزیره گزارش داد که یک پهپاد اسرائیلی ارتفاعات «علی الطاهر» واقع در جنوب لبنان را هدف قرار داده است. بر اساس این گزارش، همزمان با این حمله، ارتش اسرائیل، منطقه «یحمر الشقیف» را نیز هدف حمله توپخانهای قرار داده است. همچنین رسانههای عبری از حمله هوایی و توپخانهای اسرائیل به اطراف شهرک «زوطر الشرقیه» خبر دادند.
در همین رابطه، خبرنگار الجزیره گزارش داد که یک پهپاد اسرائیلی، یک موتورسیکلت را در شهرک زوطر الشرقیه در جنوب لبنان هدف قرار داده است. رسانههای اسرائیل هم گزارش دادند که کمی بعد، حزبالله یک پهپاد مسلح به سمت نیروهای اسرائیل در جنوب لبنان شلیک کرده است و منابع خبری از زخمی شدن یک نظامی اسرائیلی در جنوب لبنان خبر دادند. در همین راستا، حزبالله لبنان اعلام کرد که آنها محل تجمع نظامیان اسرائیل در شهرک «الطیبه» را هدف قرار دادند.
این در حالیست که ارتش اسرائیل اذعان کرده است که از زمان توافق آتشبس ۱۳۱ نظامی اسرائیلی در جنوب لبنان مجروح شدهاند. از سوی دیگر، حزبالله لبنان در بیانیهای اعلام کرد که یک نیروی امداد و تخلیه وابسته به ارتش اسرائیل نیز در شهرک الطیبه با پهپاد هدف قرار گرفته و در این حمله نیز تلفاتی وارد شده است. رسانههای اسرائیل هم گزارش دادند بر اثر هدف قرار گرفتن یک نیروی نظامی توسط بالگرد بمبگذاری شده در جنوب لبنان، تعدادی از نظامیان ارتش اسرائیل کشته و زخمی شدند. بر اساس این گزارش، یک جنگنده اسرائیلی اقدام به پرتاب فلرهای حرارتی کرده و همزمان عملیات تخلیه و انتقال مجروحان به بیمارستانهای زیو و رامبام در اسرائیل در حال انجام است.
شبکه 11 اسرائیل اعلام کرده که تلآویو نگران فروپاشی توافقهایی است که در دو دور مذاکرات مستقیم با لبنان در واشنگتن طی دو هفته گذشته حاصل شده و از آمریکا میخواهد ارتش لبنان را برای اقدام علیه حزبالله در مناطق خارج از کنترل نظامی خود تحت فشار قرار دهد
مذاکرات در بنبست
آنچه در این میان به عنوان یک محور اصلی مورد نظر خواهد بود این است که نتانیاهو با صدور دستور حملات جدید به لبنان موجبات به وجود آمدن یک موج جدید از تخریبها، آوارگی و همچنین تشدید تنش را برای لبنان به وجود آورد که تمام این مسائل در حالی به وجود آمده که بحث مذاکرات میان دو طرف طی هفتههای اخیر مطرح بوده است.
واقعیت غیرقابل انکار این است که اسرائیل با تشدید حملات به جنوب لبنان نه تنها موضع و فرآیند میانجیگری ایالات متحده در پرونده بیروت و برقراری آتشبس اخیر را زیر سوال برد، بلکه حالا مقامات لبنان به صورت کلی هرگونه مذاکره با اسرائیل را رد میکنند یا بدان تن نخواهند داد. به عنوان مثال
پل مرقص، وزیر اطلاع رسانی لبنان شنبه شب در گفتوگو با شبکه الجزیره تصریح کرد که در تجاوزات اسرائیل به لبنان، ۲ هزار و ۴۹۶ نفر جان باختند و ۷ هزار و ۷۲۵ نفر زخمی شدهاند. وی تأکید کرد هدف دولت از آتشبس با اسرائیل، خروج کامل نیروهای اسرائیلی از تمام سرزمینهای اشغالی لبنان و بازگشت اسرا است و ما مجموعهای از اقدامات و شکایات را علیه اسرائیل به دلیل هدف قرار دادن روزنامهنگاران و متخصصان رسانهای لبنانی ارائه خواهیم کرد. وی خاطرنشان کرد که کمیسر عالی حقوق بشر به درخواست ما برای انجام تحقیقات در مورد حملات اسرائیل به لبنان سفر خواهد کرد؛ چراکه روزنامهنگاران لبنانی به اهداف نظامی ارتش اسرائیل تبدیل شدهاند که به هیچ بهانهای قابل قبول نیست.
از سوی دیگر نواف سلام، نخستوزیر لبنان در بحبوحه تداوم حملات اسرائیل علیه این کشور، تأکید کرد که هرگز از سخنان و مواضع قبلی خود عقبنشینی نخواهد کرد. او در ایکس نوشته بود که «مطمئن باشید من هرگز از هیچ موضع یا سخنی که قبلا گفتهام، عقبنشینی نخواهم کرد، ما یک طرح داریم و آن ساختن کشور است و هیچ کشوری نیز جز با ارتش واحد و قانون واحد وجود نخواهد داشت و هیچ کس نیز بالاتر از قانون یا خارج از آن نیست و من اطمینان دارم که با همبستگی همه این مشکلات را پشت سر خواهیم گذاشت و طرح ما موفق خواهد شد».
این در حالیست که شبکه 11 اسرائیل در گزارش خود اعلام کرده که تلآویو نگران فروپاشی توافقهایی است که در دو دور مذاکرات مستقیم با لبنان در واشنگتن طی دو هفته گذشته حاصل شده و از آمریکا میخواهد ارتش لبنان را برای اقدام علیه حزبالله در مناطق خارج از کنترل نظامی خود تحت فشار قرار دهد. بر اساس اعلام این شبکه، وضعیت میدانی پیچیده است و این توافق ممکن است بدون فشار سیاسی آمریکا بر دولت لبنان، لغو شود اما هنوز نیز مشخص نیست که آیا خواستههای اسرائیل از طریق آمریکا به طرف لبنانی رسیده است یا خیر.
بر این اساس لبنان در وضعیتی قرار دارد که یک سوی آن جنگ و دیگری صلح دستوری قرار دارد.
دیدگاه تان را بنویسید