«ملونی» در مسیر تامین مستقل انرژی برای رُم

رامین پرتو

اعمال فشار دونالد ترامپ از طریق مسیر دیپلماتیک و رسانه‌ای به کشورهای مختلف اروپایی برای ورود و حضور در جنگ برپا شده علیه ایران با محوریت تنگه هرمز، هر روز ابعاد جدید به خود می‌گیرد و به صورت کاملاً مشهود شاهد آن هستیم که روزانه اخبار متعددی در این خصوص بر خروجی رسانه‌های دنیا قرار می‌گیرد که حالا به صورت مشخص به یک محور کلی تبدیل شده و آنهم تهدید دولت‌های حاکم بر قاره سبز 

است. 

واقعیت این است که بسیاری از منتقدان ترامپ و تیم وی در داخل و خارج از ایالات متحده همچنان بر این موضوع تاکید دارند که او و سپس پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده در این فکر بوده‌اند که جنگ کنونی می‌تواند نهایتاً طی یک تا سه هفته به پایان خود برسد و تمام اهداف مورد نظرشان در خصوص ایران محقق می‌شود و در نهایت با اعلام پایان آن، سربازان خودشان را به خانه بازمی‌گردانند، اما واقعیت میدانی این است که اساساً تمام این برآوردها درست از آب درنیامده و حالا بیش از 36 روز است که این مخاصمه (Conflict) نه تنها ادامه دارد بلکه ابهام در مورد چگونه پایان آنهم روز به روز بیشتر مشخص می‌شود. 

در این میان ترامپ و ایالات متحده به عنوان هدایت کننده ناتو، از هفته دوم به بعد جنگ، دائماً اعلام کرده کشورهای اروپایی که اعضای ناتو به حساب می‌آیند باید به صورت مستقیم وارد جنگ با ایران و حفاظت از منافع غرب در تنگه هرمز شوند اما موضوع اینجاست که تا به امروز هیچکدام از دولت‌های اروپایی تن به این خواسته نداده‌اند و حالا کار به جایی رسیده که کشورهای اروپایی در حال پیدا کردن مسیر مستقل از ایالات متحده در این وضعیت هستند. 

ملونی در حاشیه‌ خلیج‌فارس

یکی از کشورهایی که ترامپ امید داشت که بتواند همراهی آنرا با خود در این وضعیت داشته باشد، ایتالیا بود. جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا که اساساً از جناح راست این کشور به قدرت رسید، رابطه بسیار خوبی از حیث سیاسی و ایدئولوژیک با ترامپ داشته و حتی اخیراً در سفر به واشنگتن توانسته بود توافق‌هایی را با واشنگتن هماهنگ کند، اما حالا به نظر می‌رسد که او حتی با وجود این هماهنگی سیاسی، حاضر نیست در کنار ایالات متحده وارد یک منازعه مبهم در تنگة هرمز شود و بر این اساس سعی دارد تا مستقلاً منافع کشور خود را تامین کند. 

در این راستا او روز جمعه به صورت غیرمنتظره و از قبل اعلام نشده، سفر فشرده‌ای را به حاشیه خلیج فارس شروع کرد که سه کشور امارات متحده عربی، عربستان و قطر را در بر گرفت. او در ابتدای سفر خود به حاشیه خلیج فارس، در اظهاراتی درباره اهداف این سفر، گفت که این سفر با هدف تضمین تامین انرژی مورد نیاز ایتالیا انجام شده است. به گزارش خبرگزاری ایتالیایی آنسا، ملونی با اشاره به مشکلاتی که برای تامین نفت از منطقه به دلیل حملات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران به وجود آمده، صراحتاً اعلام کرد که ما ۱۵ درصد نیاز نفتی خود را از خلیج فارس تأمین می‌کنیم؛ من پیش از این برای تأمین گاز به الجزایر رفته بودم اما حالا در خلیج فارس هستم تا به طور خاص در مورد نفت بحث کنم، چراکه این کشورها حدود ۱۵ درصد از نیازهای نفتی ما را تأمین می‌کنند و ما در حال بررسی همه گزینه‌ها برای محافظت از مشاغل و خانواده‌های ایتالیایی هستیم. 

به هر ترتیب محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان روز شنبه در جده میزبان جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا بود. در دیدار بن سلمان با ملونی، روابط ۲ جانبه عربستان و ایتالیا و فرصت‌های توسعه این روابط مورد بررسی طرف‌ها قرار گرفت و همچنین بن سلمان و ملونی آخرین تحولات منطقه‌ای، پیامدهای تشدید تنش نظامی در منطقه و خطرات آن برای آزادی کشتیرانی بین‌المللی، امنیت تامین انرژی و تاثیر آن بر اقتصاد جهانی و نیز هماهنگ‌سازی اقدامات مشترک در راستای تقویت امنیت و ثبات منطقه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. یک منبع در دولت ایتالیا اعلام کرد که هدف از این سفر تقویت امنیت ملی انرژی در سایه جنگ در منطقه و مسدود شدن تنگه هرمز است که موجب بروز آشفتگی در تامین نفت و گاز طبیعی مایع شده است.

پس از عربستان، ملونی به دوحه سفر کرد. او در سفری به دوحه با تمیم بن حمد آل‌ثانی، امیر قطر در کاخ لوسیل این کشور دیدار کرد. دو طرف در این دیدار به بررسی تحولات منطقه پرداخته و بر ضرورت تلاش برای کاهش تنش، اولویت‌دهی به گفت‌وگوهای سیاسی و روند دیپلماسی به عنوان بهترین راه مهار بحران کنونی در منطقه غرب آسیا و پیآمدهای آن بر انرژی و زنجیره‌های تأمین و نیز حفظ امنیت انرژی در منطقه تأکید کردند. دو طرف همچنین روابط و همکاری دوجانبه و راهکارهای تقویت و توسعه این روابط در زمینه‌های مختلف به ویژه اقتصادی و انرژی را مورد بررسی قرار دادند. 

نخست‌وزیر ایتالیا که اساساً از جناح راست این کشور به قدرت رسید، رابطه بسیار خوبی از حیث سیاسی و ایدئولوژیک با ترامپ داشته اما حالا به نظر می‌رسد که حاضر نیست در کنار ایالات متحده وارد یک منازعه مبهم در تنگة هرمز شود

این در حالیست که رسانه‌ها گزارش داده‌اند که قطر پوشش رسانه‌ای سفر نخست‌وزیر ایتالیا به دوحه را محدود کرده بود و بر این اساس از این دیدار هیچ ویدئوی رسمی منتشر نشد و تنها یک عکس از این ملاقات توسط خبرگزاری رسمی قطر منتشر شده است. 

با این حال، نخست‌وزیر ایتالیا ویدئوی کوتاهی که با تلفن همراه ضبط شده بود از حضور خود در قطر منتشر کرد. او در این ویدئو که در آن در حال حرکت در این کشور دیده می‌شود، گفته است که «چه در داخل کشور و چه در مأموریت‌های بین‌المللی، کار ما از یک قطب‌نمای روشن پیروی می‌کند و آن دفاع از منافع ایتالیا است».

رُم به دنبال تحرک مستقل از واشنگتن

 با محور انرژی

اینکه ملونی در ویدئوی خود صریحا تامین منافع ایتالیا را مدنظر قرار داده نشان می‌دهد که رُم به صورت پیوسته به دنبال آن است تا بتواند به سمت یک حرکت مستقل از ایالات متحده در شرایط کنونی پیش برود که تمرکز آن فعلاً بر مسائل مرتبط با انرژی است. باید این نکته را مدنظر داشت که ملونی اولین مقام ارشد یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و پیمان ناتو است که از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، به منطقه خلیج فارس سفر کرده و همین موضوع تا حد زیادی سیاست مستقل اروپا نسبت به ارتباط با ایالات متحده در این وضعیت آنهم با تمرکز بر تنگه هرمز را نمایان می‌کند. 

در این میان روز گذشته (یکشنبه) نخست‌وزیر ایتالیا در گفت‌وگویی با روزنامه ایل گازتینو با اشاره به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که بر اثر بسته شدن تنگه هرمز به روی کشورهای متخاصم بحران جهانی انرژی به بار آورده، گفته است که این بحران تاثیرات منفی ملموسی بر انرژی و اقتصاد ایتالیا دارد و خواهد داشت. 

اینکه ملونی در ویدئوی خود از سفر به قطر صریحا تامین منافع ایتالیا را مدنظر قرار داده نشان می‌دهد که رُم به دنبال آن است تا بتواند به سمت یک حرکت مستقل از واشنگتن با محوریت انرژی است

ملونی همچنین اعلام کرده که دولت تمامی آثار این بحران را پایش می‌کند و قصد دارد با تمام ابزارهای ممکن برای محافظت از خانواده‌ها و کسب‌وکارهای ملت ما وارد عمل شود. او با اشاره به تدابیر مصوب شورای وزیران ایتالیا گفت که۵۰۰ میلیون یوروی اضافی برای تمدید کاهش ۲۵ سنتی قیمت سوخت تا اول ماه مه اختصاص یافته و ما همچنین اقدام قبلی را با مقرراتی برای حمایت از کشاورزان و شرکت‌های صادراتی گسترش داده‌ایم.

نخست‌وزیر ایتالیا در پاسخ به سوالی درباره انتقادهای دونالد ترامپ از ناتو به دلیل همراهی نکردن کشورهای آن در بازگشایی تنگه هرمز گفت: «من همچنان معتقدم که اروپا در سطح ژئوپلیتیک سود چندانی از اختلاف با ایالات متحده نمی‌برد اما وظیفه ما در درجه اول دفاع از منافع ملی خودمان است و وقتی مخالفیم، باید آن را بگوییم و این بار مخالفیم!». 

بر این اساس باید دید که آیا چنین سیاست‌هایی از سوی کشورهای اروپایی صرفاً به ایتالیا محدود می‌شود یا اینکه سایر دولت‌های اروپایی هم وارد میدان تقابل نسبی در حوزه انرژی با ایالات متحده می‌شوند.