تیم ملی بسکتبال ایران پس از شروعی ناامید کننده در ناگویا، به نیمهنهایی بازیهای آسیایی رسید
بازگشت رویایی
آریا طاری
سوت آغاز مسابقات بسکتبال بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا در حالی به صدا درآمد که هنوز مشعل اصلی این رویداد بزرگ به صورت رسمی روشن نشده بود. برای بسکتبال ایران، این شروعی زودهنگام، سرشار از اضطراب، التهاب و تردید بود؛ تورنمنتی که خیلی زودتر از موعد، تمام بیمها و امیدهای یک ملت را به صحنه آورد. تیمی که روانه ژاپن شد، نهتنها مدعی اصلی قهرمانی به نظر نمیرسید، بلکه کولهباری از ناامیدی، مصدومیتهای پیاپی و دو شکست تلخ در پنجرههای انتخابی جامجهانی را بر دوش میکشید. فضای رسانهای و هواداری بسکتبال ایران مملو از نگرانی بود و کمتر کسی در میان کارشناسان شانسی برای صعود این تیم به مراحل پایانی قائل میشد. سوتریس مانولوپولوس، سرمربی یونانی تیم ملی، با تیمی راهی ناگویا شده بود که از بدو ورود با بدشانسیهای متعدد دستوپنجه نرم میکرد. نداشتن دو بازیکن لژیونر به دلیل عدم صدور مجوز از سوی باشگاههای خارجیشان و غیبت چند مهره کلیدی به علت مصدومیت، دست کادر فنی را روی نیمکت خالیتر از همیشه کرده بود. با این حال، داستان بازیهای آسیایی ناگویا برای بسکتبال ایران، داستان سقوط به تاریکترین نقاط ناامیدی و سپس پروازی باشکوه از میان همان خاکسترهاست.
سقوط در گام نخست؛ شوک سرد به باورهای یک تیم
نخستین مسابقه ایران در جدول گروهی، بیشتر به یک کابوس تعبیر شد تا یک بازی افتتاحیه. شاگردان مانولوپولوس در اولین گام مقابل تیم ملی قطر به میدان رفتند؛ دیداری که انتظار میرفت پلهای برای کسب اعتمادبهنفس باشد، اما به یک شکست غیرمنتظره و تلخ بدل شد. قطر در این دوره از مسابقات کیفیتی نازل ارائه داد و در نهایت هم با قرار گرفتن در قعر جدول گروه B، خیلی زود چمدانهایش را بست و حذف شد؛ اما همین تیم توانست در روز اول، ضربهای سنگین به پیکر ایران وارد کند. شکست در بازی اول، ناامیدی هواداران را به اوج رساند. موج انتقادات فضای بسکتبال را فراگرفت و به نظر میرسید سناریوی تلخ دورههای گذشته در حال تکرار است. غیبت محمد جمشیدی در این دیدار به دلیل مصدومیت، خط حملهای بیرمق و دفاعی ناهماهنگ را روی زمین جا گذاشته بود. اما در دنیای ورزش حرفهای، گام نخست همیشه تعیینکننده مسیر نهایی نیست. این شکست به جای آنکه روحیه تیم را کاملا نابود کند، شوکی بیدارکننده بود که غرش اصلی پادشاهان تورنمنت را رقم زد.
شکست در بازی اول، ناامیدی هواداران را به اوج رساند. موج انتقادات فضای بسکتبال را فراگرفت و به نظر میرسید سناریوی تلخ دورههای گذشته در حال تکرار است. غیبت محمد جمشیدی در این دیدار به دلیل مصدومیت، خط حملهای بیرمق و دفاعی ناهماهنگ را روی زمین جا گذاشته بود. اما در دنیای ورزش حرفهای، گام نخست همیشه تعیینکننده مسیر نهایی نیست
جرقه بازگشت؛ از چینتایپه تا دوئل نفسگیر با اردن
ایران پس از باخت به قطر، دیگر جایی برای خطا نداشت. هر بازی حکمی مانند یک فینال زودهنگام را پیدا کرده بود. مانولوپولوس باید سریعا روحیه تخریبشده بازیکنان را بازسازی میکرد. حضور مجدد محمد جمشیدی در زمین، شریان حیاتی هجوم ایران را دوباره فعال کرد. در دیدار برابر چینتایپه، بسکتبالیستهای ایرانی با انگیزهای مضاعف وارد زمین شدند و با کسب یک پیروزی قاطع و نمایش ۱۸امتیازی جمشیدی، نخستین گام را برای بازگشت به زندگی برداشتند. اما نبرد واقعی در مرحله گروهی، تقابل با تیم پرقدرت اردن بود. نبردی فیزیکی، تاکتیکی و بسیار فشرده که عیار واقعی تیم مانولوپولوس را مشخص میکرد. در این دیدار، محمد جمشیدی نمادی از یک رهبر تمامعیار در زمین بود. او با ثبت ۳۰امتیاز شگفتانگیز، یکتنه خط دفاعی اردن را به آتش کشید و ایران را به یک برد حیاتی رساند. پیروزی مقابل اردن نهتنها صعود ایران به مرحله یکچهارم نهایی را قطعی کرد، بلکه باور گمشده بردن را به آغوش رختکن ایران بازگرداند. حالا تیمی که همه کارش را تمامشده میدانستند، در جمع هشت تیم برتر آسیا حضور داشت.
یکچهارم نهایی؛ دوئل تاریخی با بحرین و لشکر آمریکاییاش
رسیدن به یکچهارم نهایی، خاطره تلخ دوره گذشته بازیهای آسیایی را در ذهن هواداران زنده میکرد؛ جایی که ایران با شکست مقابل فیلیپین در همین مرحله از رسیدن به مدال بازماند و دستخالی به کشور بازگشت. اینبار اما حریف در مرحله یکچهارم نهایی، تیم بحرین بود. اما بحرین این دوره، تیمی معمولی در بسکتبال خلیج فارس نبود. حضور دو بازیکن پرقدرت و تاثیرگذار آمریکاییالاصل در ترکیب این تیم، توان فنی و فیزیکی بحرین را چند برابر کرده بود. همین موضوع باعث شد تا برخی از رسانههای خبری ایران با تیترهایی کنایهآمیز به استقبال این بازی بروند و بنویسند: «ایران باید همزمان هم بحرین را ببرد و هم آمریکا را!» بازی صبح دیروز در چنین شرایطی آغاز شد. ایران از همان ثانیههای نخست، بازی را با تمرکز عالی و دفاع پرفشار شروع کرد. برتری تکتیکی و هماهنگی تیمی شاگردان مانولوپولوس باعث شد تا نیمه اول با برتری قاطع ایران و اختلاف ۹امتیازی به پایان برسد. همهچیز طبق سناریوی کادر فنی پیش میرفت و به نظر میرسید صعود به نیمهنهایی بیدردسر رقم خواهد خورد، اما مسابقات آسیایی هیچگاه خالی از درام نیست.
بسکتبال ایران در ۱۱دورهای که در بازیهای آسیایی حاضر بوده، ۴بار روی سکو رفته است؛ مدال برنز در سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۱۰، و مدال نقره در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸. نکته دراماتیک ماجرا اینجاست که ایران در سال ۲۰۱۴ در کرهجنوبی، در یک فینال پایاپای و تلخ، با شکست مقابل تیم میزبان طلا را از دست داد. حالا پس از ۱۲سال، تاریخ بار دیگر تکرار شده و ایران در مرحله نیمهنهایی روز جمعه باید دقیقا مقابل کرهجنوبی به میدان برود
بحران در کوارتر چهارم؛ وقتی صعود در مو باریک شد
با شروع نیمه دوم و از کوارتر سوم، بحرینیها تاکتیک دفاعی خود را به کلی تغییر دادند. بازیکنان آمریکاییالاصل بحرین با استفاده از قدرت بدنی بالا، راههای نفوذ به رنگزیبا (پینت) را روی بسکتبالیستهای ایرانی بستند. شوتهای پیرامونی ایران به گل تبدیل نمیشد و اختلاف امتیاز دقایق به دقایق کمتر شد. این جنگ اعصاب و رالی نفسگیر تا ۳دقیقه پایانی کوارتر چهارم کشیده شد. در تابلو نتایج، امتیاز ۶۹ بر ۶۸ ثبت شد؛ برای اولینبار در تمام طول این دیدار، بحرین از ایران پیش افتاد. سالن مسابقه در بهت فرو رفته بود و کابوس حذف مجدد در یکچهارم نهایی در یکقدمی بسکتبال ایران قرار داشت. تیم مانولوپولوس بازی را از دست رفته میدید و فشار روانی شدیدی بر نیمکت حاکم شده بود. اما درست در همان دقایقی که قلبها در سینه حبس شده بود، غیرت، تجربه و هوش تاکتیکی بازیکنان ایران سرنوشت را تغییر داد.
شلیک ۳ امتیازی آرمان و حرکات انفجاری جمشیدی
در اوج بحران، این آرمان زنگنه بود که نقش نجاتدهنده را ایفا کرد. با یک پرتاب ۳امتیازی دقیق، یخ بازی شکسته شد و ایران دوباره دست بالا را در کنترل امتیازات گرفت. به دنبال آن، حرکات انفجاری و نفوذهای بینقص محمد جمشیدی، خط دفاعی خسته بحرین را از هم پاشاند. جمشیدی با گرفتن خطاهای تاکتیکی و تبدیل آنها به امتیاز، ریتم بازی را کاملا به سود ایران برگرداند. در کنار جمشیدی، نباید از درخشش خارقالعاده محمدمهدی حیدری غافل شد. این پدیده ۱۹ساله، با شجاعتی فراتر از سن خود، ۱۹امتیاز حیاتی برای ایران به دست آورد و در فاز دفاعی نیز چند ریباند و توپربایی کلیدی داشت. تلاش بیوقفه بازیکنان ایران نتیجه داد و بازی در نهایت با نتیجه ۷۹ بر ۷۴ به سود ایران به پایان رسید. این شکست دیرهنگام برای بحرینیها که تا ۳دقیقه پیش خود را برنده میدیدند، غیرقابل هضم بود. فروپاشی روانی حریف تا جایی پیش رفت که در دقایق پایانی و پس از سوت پایان، اعضای نیمکت بحرین با یکدیگر درگیر شدند و این تنش تا مرز درگیری شدید فیزیکی میان بازیکنان و کادر فنی خودشان پیش رفت؛ تصویری از یک شکست تلخ برای حریف و یک فتح بزرگ برای ایران.
بازخوانی تاریخ؛ رویارویی با ساموراییها یا تقابل با رویای ۲۰۱۴
سوتریس مانولوپولوس پس از پایان بازی، با ترکیبی از غرور و آرامش در جمع خبرنگاران حاضر شد. او نبرد با بحرین را دیداری فوقالعاده سخت توصیف کرد و گفت: «بازی بسیار سختی بود. تقریبا در تمام طول بازی از حریف پیش بودیم، اما آنها در لحظات پایانی از ما پیش افتادند. ما آرامش خود را حفظ و احساساتمان را کنترل کردیم و به پیروزی رسیدیم. این یک پیروزی بزرگ برای ما بود و حالا به کار خود ادامه میدهیم.» با این پیروزی، ایران پس از یک دوره غیبت، بار دیگر به جمع ۴تیم برتر بازیهای آسیایی صعود کرد تا شانس مدالآوری زنده شود. بسکتبال ایران در ۱۱دورهای که در بازیهای آسیایی حاضر بوده، ۴بار روی سکو رفته است؛ مدال برنز در سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۱۰، و مدال نقره در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸. نکته دراماتیک ماجرا اینجاست که ایران در سال ۲۰۱۴ در کرهجنوبی، در یک فینال پایاپای و تلخ، با شکست مقابل تیم میزبان طلا را از دست داد. حالا پس از ۱۲سال، تاریخ بار دیگر تکرار شده و ایران در مرحله نیمهنهایی روز جمعه باید دقیقا مقابل کرهجنوبی به میدان برود. این دیدار نه فقط نبردی برای رسیدن به فینال ناگویا، بلکه فرامیدانی برای تسویهحساب با یک حسرت قدیمی است. در طرف دیگر جدول نیز، چین با برتری مقابل عربستان و ژاپن با شکست دادن چینتایپه راهی نیمهنهایی شدند تا چهار ضلع قدرتمند بسکتبال آسیا مشخص شود.
ستارههای آسمانخراش؛ از بازگشت پادشاه تا ظهور نسلی تازه
بدون تردید، قهرمان اصلی این داستان تا این مرحله محمد جمشیدی است. بازیکنی که پس از ۳سال دوری از تیم ملی، از تیرماه و پنجرههای انتخابی جامجهانی دوباره پیراهن ملی را بر تن کرد و نشان داد چرا یکی از بهترین امتیازآورهای تاریخ بسکتبال ایران است. او مقابل چینتایپه ۱۸ امتیاز، مقابل اردن ۳۰امتیاز و دیروز در برابر بحرین ۲۰امتیاز کسب کرد تا موثرترین مهره مانولوپولوس باشد. در کنار او، ظهور محمدمهدی حیدری ۱۹ساله، امیدها را برای آینده بسکتبال ایران دوچندان کرده است. ترکیب تجربه جمشیدی و انگیزه جوانانی چون حیدری، روح تازهای به این تیم دمیده است. تیم ملی بسکتبال ایران که با ناامیدی مطلق کار خود را در ناگویا آغاز کرده بود، حالا در یکقدمی فینال قرار دارد. مسیر رسیدن به مدال طلا آسان نیست؛ غیبت لژیونرها و مصدومیتها همچنان آزاردهنده است، اما جنگندگی و روحیه بازگشت که در بازی با بحرین نمایان شد، ثابت کرد که آسمانخراشهای ایرانی را هرگز نباید پیش از سوت پایان دستکم گرفت. جمعه، روز نبرد بزرگ با کرهجنوبی است؛ روزی که میتواند بسکتبال ایران را پس از سالها دوباره به فینال بازیهای آسیایی برساند.
دیدگاه تان را بنویسید