عقب‌نشینی اینفانتینو از طرح جنجالی

رئیس فیفا، اعلام کرده است که طرح جنجالی واگذاری بخشی از سهام رقابت‌های مهم این نهاد به سرمایه‌گذاران خصوصی، در پی مخالفت‌های گسترده کنار گذاشته شده است.

به گزارش بی‌بی‌سی‌، جیانی اینفانتینو، گفت که روشن شده که این طرح «باعث ایجاد شکاف» شده و دیگر در راستای هدف اولیه آن نیست. او افزود: «در نتیجه، این پیشنهاد ادامه پیدا نخواهد کرد.» رئیس فیفا پیش‌تر به هر یک از ۲۱۱ فدراسیون عضو پیشنهاد کرده بود در صورت حمایت از ورود سرمایه‌گذاران خصوصی به رقابت‌های فیفا، از جمله جام‌های جهانی مردان و زنان، ۴۰ میلیون دلار دریافت کنند.

۵۵ فدراسیون عضو یوفا روز پنجشنبه رای دادند که در صورت اجرای این طرح، جام‌های جهانی را تحریم کنند.

کوین لامور، مدیر عملیات فیفا، نیز گفت که حتی مدیران این نهاد درباره این پروژه «فریب خورده‌اند.»

کارلوس کوردیرو، مشاور ارشد اینفانتینو در امور راهبرد جهانی و حکمرانی، در اعتراض به این طرح استعفا کرد و آن را «توافقی بد برای فوتبال» خواند که به گفته او «آینده فوتبال را در گرو می‌گذارد.»

کنفدراسیون فوتبال آمریکای شمالی، مرکزی و حوزه کارائیب، کونکاکاف، نیز اعلام کرد که اعضایش این پیشنهاد را رد کرده‌اند. به گفته منابع، بیشتر فدراسیون‌های این منطقه اعتماد خود به اینفانتینو را از دست داده‌اند یا در حال از دست دادن آن هستند.

کنفدراسیون فوتبال آسیا هم اعلام کرد که در مخالفت با این طرح در کنار یوفا و کونکاکاف ایستاده است. اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز گفت که اینفانتینو «فرد مناسبی» برای ریاست فیفا نیست. 

اینفانتینوی ۵۶ ساله در حالی برای انتخاب مجدد به‌عنوان رئیس فیفا در کنگره ماه مارس آماده می‌شود که اکنون با فشار شدیدی روبه‌روست. او می‌گوید که قصد دارد همه طرف‌های ذی‌نفع را با تکیه بر «منافع مشترک فوتبال» دوباره گرد هم آورد.

چرا طرح اینفانتینو شانسی برای تصویب نداشت؟

فیفا با وجود مخالفت یوفا و کونکاکاف، ابتدا روز جمعه اعلام کرده بود که همچنان طرح خود را دنبال خواهد کرد و گفته بود: «هیچ‌کس قصد فروش فوتبال را ندارد.»

با این حال، اینفانتینو هنگام اعلام کنار گذاشته شدن طرح پذیرفت که برای تصویب آن به حمایت اکثریت اعضای فیفا نیاز دارد؛ یعنی دست‌کم ۱۰۶ فدراسیون از مجموع ۲۱۱ عضو باید به آن رای مثبت می‌دادند.

پس از آنکه کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز به یوفا و کونکاکاف پیوست، دستیابی به این اکثریت عملا نامحتمل شد. یوفا ۵۵ رای، کونکاکاف ۳۵ رای و کنفدراسیون فوتبال آسیا ۴۶ رای در اختیار دارند.

در صورتی که همه فدراسیون‌های عضو از موضع کنفدراسیون‌های خود پیروی می‌کردند، ۱۳۶ کشور به طرح اینفانتینو رای منفی می‌دادند.

کنفدراسیون فوتبال آفریقا و کنفدراسیون فوتبال اقیانوسیه گفته بودند که این پیشنهاد را در ماه اوت بررسی خواهند کرد. کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی نیز از فیفا خواسته بود تا درباره «دامنه، ساختار، نحوه اداره و پیامدهای احتمالی» این طرح توضیحات بیشتری ارائه کند. فیفا و جیانی اینفانتینو قصد داشتند که یک شرکت تجاری زیرمجموعه برای اداره رقابت‌های اصلی این نهاد، از جمله جام‌های جهانی، ایجاد کنند و به سرمایه‌گذاران بیرونی اجازه دهند سهام اقلیت آن را بخرند.

فیفا گفته بود که اشخاص ثالث می‌توانند در شرکت تجاری تازه‌ای با نام «فیفا فوروارد انترپرایز» سرمایه‌گذاری «اقلیت و بدون اختیار کنترل» داشته باشند. اینفانتینو برای فدراسیون‌های عضو تا ۱۹ سپتامبر مهلت تعیین کرده بود تا در صورت پذیرش طرح، به پرداخت اولیه ۲۰ میلیون دلاری دسترسی پیدا کنند.

در سند ۲۵ صفحه‌ای که بانک سرمایه‌گذاری جی‌پی مورگان تهیه کرده بود، توضیح داده شده بود که چگونه گسترش رقابت‌های فیفا می‌تواند سهم پرداختی به هر فدراسیون عضو را در دوره ۲۰۳۵ تا ۲۰۳۹ به حدود ۲۴ میلیون یورو افزایش دهد.

در این سند از «ابتکارهای تجاری تازه» و «جذب نیروهای برتر با پرداخت‌های مبتنی بر مشوق» سخن گفته شده بود. جام جهانی در آن «پربیننده‌ترین رویداد ورزشی» توصیف شده، اما در مقابل گفته شده بود که فیفا از نظر تجاری «کمتر از ظرفیت واقعی درآمدزایی کرده است». در این سند اشاره‌ای به فوتبال زنان نشده بود.

فیفا گفته بود که انتظار می‌رود شرکت سرمایه‌گذاری آمریکایی «ترایو اترنال» هدایت گروه سرمایه‌گذاران پیشنهادی را بر عهده بگیرد. این شرکت را جاشوا کوشنر، برادر جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، بنیان گذاشته است.

ترامپ روز جمعه، در نخستین واکنش خود به این طرح، گفت که درباره آن با اینفانتینو گفت‌وگو نکرده است. این دو از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال ۲۰۲۵ روابط نزدیکی داشته‌اند.

سیگنال‌های جدید درباره گسترش تورنمنت به ۶۴ تیم 

به رغم رد این طرح جنجالی،‌ بلندپروازی‌های رئیس فیفا، ادامه دارد و در حالی که اولین دوره جام جهانی ۴۸ تیمی به پایان رسیده است، جیانی اینفانتینو، از هم‌اکنون به آینده چشم دوخته و سیگنال‌های جدیدی درباره گسترش مجدد این تورنمنت به ۶۴ تیم ارسال کرده است.

به گزارش وان‌فوتبال، اینفانتینو پس از موفقیت‌آمیز خواندن جام جهانی امسال، درها را برای گسترش این تورنمنت به ۶۴ تیم باز کرده است؛ موضوعی که با حمایت آلخاندرو دومینگز، نایب‌رئیس فیفا، مواجه شده و او خواستار اجرای آن از دوره ۲۰۳۰ شده است.

اینفانتینو زمانی که افزایش تعداد تیم‌ها به ۴۸ تیم در سال ۲۰۱۷ توسط شورای فیفا تصویب شد، با موفقیت برای آن تلاش کرد، اما احتمالاً در مسیر بزرگ‌تر کردن این تورنمنت با مقاومت بیشتری روبرو خواهد شد؛ به‌ویژه آنکه الکساندر چفرین، رئیس یوفا، از جمله کسانی است که این پیشنهاد را «ایده‌ای بد» می‌داند. علاوه بر این، گسترش احتمالی اکنون به نوعی با طرح اینفانتینو برای فروش سهام جام جهانی به سرمایه‌گذاران خصوصی گره خورده است؛ طرحی که انتقادات شدیدی را به همراه داشته و حتی یوفا را به تهدید برای تحریم جام جهانی و سایر تورنمنت‌های فیفا واداشته است. اگر کشورهای اروپایی در جام جهانی ۶۴ تیمی غایب باشند، نه تنها کیفیت مسابقات آسیب می‌بیند، بلکه پر کردن تمامی سهمیه‌ها نیز دشوارتر خواهد بود.

در هر صورت، گسترش مطرح‌شده به معنای دو برابر شدن تعداد کشورهای شرکت‌کننده تنها طی دو دوره و ظرف هشت سال خواهد بود. پیش از تورنمنت امسال، جام جهانی ۳۲ تیمی از سال ۱۹۹۸ به عنوان فرمت استاندارد شناخته می‌شد. اما اگر پیشنهاد جام جهانی ۶۴ تیمی پیش از دوره ۲۰۳۰ که قرار است به میزبانی شش کشور و در سه قاره برگزار شود به تصویب برسد، این مسابقات چگونه برگزار خواهد شد؟ با این فرض که هیچ تحریمی از سوی یوفا یا سایر کنفدراسیون‌ها صورت نگیرد، به بررسی ابعاد آن می‌پردازیم...

اگر فیفا تا سال ۲۰۳۰ جام جهانی را به ۶۴ تیم افزایش دهد، درست مانند تورنمنت امسال، اصلاحات بزرگی مورد نیاز خواهد بود؛ مگر اینکه کل فرآیند برای ساختار یک سیستم انتخابی جهانی بازطراحی شود.

تغییر در سهمیه‌بندی و چالش جدید کنفدراسیون‌ها

سهمیه‌های اضافی در وهله اول بین کنفدراسیون‌ها توزیع خواهد شد. برای جام جهانی ۲۰۲۶، کنفدراسیون فوتبال آفریقا (CAF)، کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) و کونکاکاف (نهاد حاکم بر فوتبال آمریکای شمالی، مرکزی و حوزه کارائیب) بیشترین سود را از گسترش مسابقات بردند و با احتساب احتمال صعود از طریق پلی‌آف، سهمیه آن‌ها عملاً دو برابر شد.

در همین حال، یوفا تنها سه سهمیه اضافی دریافت کرد که معادل افزایش ۲۳ درصدی بود و خشم کشورهای اروپایی را برانگیخت.

اینفانتینو هنگام صحبت درباره گسترش جام جهانی بر اصل فراگیری تاکید می‌کند؛ بنابراین اروپا که بیشترین نماینده را در این تورنمنت دارد، بعید است باز هم ذینفع اصلی یک جام جهانی ۶۴ تیمی باشد - اگرچه با توجه به مقیاس این افزایش خاص، انتظار می‌رود سهمیه آن‌ها حداقل به ۲۰ تیم برسد.

در نقاط دیگر، کنفدراسیون فوتبال اقیانوسیه احتمالاً یک سهمیه مستقیم دیگر دریافت خواهد کرد، با وجود اینکه نیوزیلند تنها کشور آن منطقه است که در میان ۱۵۰ تیم برتر (چه برسد به ۱۰۰ تیم) رنکینگ قرار دارد. AFC، CAF و کونکاکاف نیز تقویت چشمگیر دیگری را تجربه خواهند کرد که درها را برای صعود کشورهای بسیار کوچک‌تر مانند کوراسائو، ازبکستان و اردن باز می‌کند.

با این حال، فضای مانور زیادی برای کونکاکاف (آمریکای جنوبی / کونمبول) وجود ندارد؛ آن‌ها در حال حاضر شش سهمیه مستقیم به همراه یک مسیر پلی‌آف برای کنفدراسیونی دارند که تنها از ۱۰ عضو تشکیل شده است، بنابراین فیفا نمی‌تواند سهمیه‌های جدید زیادی به آمریکای جنوبی پیشنهاد دهد، چرا که ریسک بی‌معنا شدن مسابقات انتخابی در آن قاره وجود دارد.

همچنین ممکن است تغییراتی در فرمت مورد استفاده کنفدراسیون‌ها برای انتخابی ایجاد شود. AFC و کونکاکاف فرمت‌های خود را برای جام جهانی ۲۰۲۶ به طور قابل توجهی تغییر دادند؛ کونکاکاف از یک لیگ «هشت‌تیمی» به یک سیستم گروهی چند مرحله‌ای تغییر مسیر داد، در حالی که AFC برای گنجاندن هشت سهمیه مستقیم خود، مرحله انتخابی را به پنج دور افزایش داد. اصلاحات مشابهی ممکن است دوباره مورد نیاز باشد، در حالی که سیستم پلی‌آف فیفا نیز به بازنگری نیاز خواهد داشت.

از نظر مالی، گسترش تعداد و شیوه برگزاری مسابقات انتخابی می‌تواند توازن مالی را بیش از پیش به نفع فیفا سنگین کند. یک فرآیند انتخابی کم‌رقابت‌تر، با صعود آسان تیم‌های بزرگ به مرحله نهایی، می‌تواند باعث شود شبکه‌های تلویزیونی ارزش کمتری برای تورنمنت‌های انتخابی قائل شوند و نهادهای منطقه‌ای را به پول دریافتی از نهاد حاکم وابسته تر کند.

فرمت مرحله نهایی تورنمنت چگونه خواهد بود؟

فیفا می‌تواند دست به بازنگری اساسی در فرمت جام جهانی بزند و شاید به سمت تغییر فرمت یوفا از مرحله گروهی به فاز لیگی در مسابقات قاره‌ای خود حرکت کند.

اما در شرایط فعلی، یک جام جهانی ۶۴ تیمی صرفاً به معنای گروه‌های بیشتر خواهد بود - دقیقاً چهار گروه بیشتر علاوه بر ۱۲ گروهی که امسال داشتیم. در این صورت، تغییر بزرگ این خواهد بود که تیم‌های سوم صعودکننده از تورنمنت حذف می‌شوند. در جام جهانی ۲۰۲۶، یک مرحله یک‌شانزدهم نهایی برای گنجاندن افزایش تیم‌ها به ۴۸ تیم اضافه شد، به این معنی که هشت تیم که در گروه خود سوم شده بودند نیز صعود کردند - انحرافی از فرمت شفاف و قاطع «صعود دو تیم برتر یا حذف» که همه با آن آشنا هستیم.

با این حال، اگر فیفا جام جهانی را به ۶۴ تیم افزایش دهد، باید به آن سیستم بازگردد، زیرا دو تیم برتر هر گروه، مرحله یک‌شانزدهم نهایی را تکمیل می‌کنند. اگر فیفا همان فرمت مرحله گروهی چهار تیمی به همراه مراحل حذفی را حفظ کند، این تنها تغییر بزرگ در مرحله نهایی جام جهانی خواهد بود. اگر آن‌ها اندازه گروه‌ها را افزایش دهند یا گروه‌ها را به طور کامل کنار بگذارند، ممکن است مراحل حذفی بیشتری معرفی شود. یک نمونه از آنچه این مرحله اضافی می‌تواند باشد، پلی‌آف مراحل حذفی است که در لیگ قهرمانان دیده می‌شود.

گسترش مرحله نهایی به ۶۴ تیم به معنای رساندن تعداد بازی‌ها از ۱۰۴ به ۱۲۸ مسابقه است که به احتمال زیاد حداقل یک هفته دیگر به این تورنمنت که در حال حاضر پنج هفته‌ای است اضافه می‌کند، مگر اینکه فیفا تصمیم بگیرد برنامه بازی‌ها را فشرده‌تر کند یا مسابقات همزمان بیشتری برگزار نماید. با توجه به اهمیت بالای آمار بینندگان و درآمدهای هنگفت پخش تلویزیونی، این امر بعید به نظر می‌رسد.

و این موضوع به نگرانی‌ها در مورد سلامت بازیکنان می‌افزاید، چرا که بازی‌های بیشتری به تقویم از قبل متراکم اضافه می‌شود و تورنمنت فضای بیشتری را اشغال می‌کند.