شطرنج نیمکت‌ها

با نزدیک شدن به روزهای گرم و داغ تابستان، تب‌وتاب فوتبال ایران نه روی چمن‌های سبز، بلکه در راهروهای تاریک و اتاق‌های جلسه باشگاه‌ها به اوج رسیده است. درام نقل‌وانتقالات سرمربیان برای دوره بیست‌وششم لیگ برتر فوتبال، به مراحل پایانی خود نزدیک شده و تابلوی معرق‌کاری‌شده‌ فنی ۱۸  تیم حاضر در رقابت‌ها تقریبا تکمیل شده است. ۱۷‌خانه از این شطرنج تاکتیکی پر شده و تمام چشم‌ها، لنز دوربین‌ها و گمانه‌زنی‌های خبرنگاران به یک نقطه از جغرافیای فوتبال ایران دوخته شده است؛ آبادان. 

در فوتبالی که عمر مدیریت و سرمربیگری گاه از چند ماه تجاوز نمی‌کند، اعتماد دوباره به فرماندهان قبلی، تصمیمی جسورانه و نشانه‌ای از پختگی به نظر می‌رسد. سه مدعی بزرگ و ریشه‌دار لیگ تصمیم گرفتند ثبات را بر هیجانات تابستانی ترجیح دهند. در اصفهان، مدیران سپاهان پس از ارزیابی روند فصل گذشته و شرایط مالی جدید، بار دیگر به محرم نویدکیا اعتماد کردند. اسطوره محبوب زردپوشان که فرهنگ بازی مالکانه و هجوم بی‌پروا را در زیست‌بوم سپاهان نهادینه کرده، حالا باید در روزهای سخت کارخانه، سپاهان را با ترکیبی از جوانان و باتجربه‌ها بسازد. در پایتخت، سهراب بختیاری‌زاده پس از گذراندن فصلی پرچالش و مدیریت بحران‌های تاکتیکی، حکم ابقای خود را روی نیمکت استقلال دریافت کرد. این در حالی است که بختیاری‌زاده به خاطر پنجره بسته استقلال، حق جذب بازیکن ندارد و تعدادی از ستاره‌هایش را هم از دست داده است. سهراب هم مثل محرم باید به جوانان استقلال اعتماد کند و تیمی جدید را برای هواداران بسازد. در تبریز نیز محمد ربیعی روی نیمکت تراکتور ماندگار شد. پرشورهای تبریزی که به تغییرات متوالی شهرت داشتند، این‌بار ترجیح دادند فرمول منظم و تفکرات دقیق ربیعی را حفظ کنند تا پرشورترین هواداران آسیا با دغدغه‌ای کمتر پا به فصل جدید بگذارند. 

در سوی دیگر این جغرافیای فنی، اردوگاه سرخ‌پوشان پایتخت با تغییر شگرفی مواجه شد. پس از نرسیدن به آسیا در تورنمنت عجیب پلی‌آف صعود، پرسپولیس پس از بررسی گزینه‌های فراوان، سکان هدایت خود را به مهدی تارتار سپرد؛ مربی باتجربه‌ای که سال‌ها در تیم‌های مختلف نتایج قابل‌توجهی کسب کرده و حالا بزرگ‌ترین چالش دوران مربیگری خود را تجربه می‌کند. حضور تارتار روی نیمکت سرخ‌ها، نبرد نایب‌قهرمانی و قهرمانی فصل جدید را جذاب‌تر از همیشه خواهد کرد. این در حالی است که تارتار دست به تغییرات زیادی در ترکیب پرسپولیس زده و با کنار گذاشتن باتجربه‌ها قرار است تیمی جوان را به میدان بفرستند، جوانانی که بیشتر آنها شاگرد این مربی بوده‌اند! 

در همین حال، سایر نیمکت‌های لیگ نیز شاهد جابه‌جایی‌های تاکتیکی و هوشمندانه‌ای بودند. گل‌گهر سیدمهدی رحمتی را به عنوان سرمربی جدید خود معرفی کرد تا سیرجانی‌ها با یک چهره جوان و با انگیزه به دنبال سهمیه آسیایی باشند. فولاد با حمید مطهری ادامه می‌دهد؛ مربی ایده‌پردازی که می‌کوشد هویت تهاجمی و خوزستانی قرمزهای جنوب را احیا کند. ملوان بندرانزلی بار دیگر به فرزند شایسته خود مازیار زارع تکیه کرد تا قوهای سپید خزر با روحیه بومی و جنگنده وارد کارزار شوند. ذوب‌آهن اصفهان هدایت خود را به عبدا... ویسی سپرد؛ سرمربی باتجربه‌ای که متخصص ساختن تیم‌های سرسخت و کم‌هزینه اما موفق است. البته ذوبی‌ها ابتدا پورموسوی را به عنوان سرمربی معرفی کردند اما تنها پس از چند روز شرایط تغییر کرد و خیلی ناگهانی پپ ایرانی هدایت تیم دوم اصفهان را برعهده گرفت. نساجی مازندران پس از صعود به لیگ برتر، سیدمجتبی حسینی را برای هدایت قائم‌شهری‌ها برگزید تا نظم تاکتیکی معروف او، امید را به وطنی بازگرداند. خیبر خرم‌آباد با فراز کمالوند راهی فصل جدید می‌شود؛ مربی باتجربه‌ای که فوت‌وفن لیگ برتر را خوب می‌شناسد. چادرملو اردکان سعید اخباری را روی نیمکت حفظ کرد تا پدیده فصل گذشته با همان ساختار موفق ادامه دهد. شمس‌آذر قزوین با وحید رضایی تمدید کرد تا سبک بازی سریع و جسورانه خود را دنبال کند. استقلال خوزستان امیر خلیفه‌اصل را به عنوان نفر اول کادر فنی حفظ کرد. مس شهربابک هم قاسم شهبا را برای هدایت خود در سطح اول فوتبال کشور انتخاب کرد.

تعیین تکلیف برخی نیمکت‌ها بیشتر به یک سریال پلیسی و پرتعلیق شباهت داشت! در شیراز، مدیران فجر شهید سپاسی گزینه‌های گوناگون داخلی و خارجی را زیر ذره‌بین گذاشتند و پس از جلسات فشرده، در نهایت رسول خطیبی را به عنوان سرمربی جدید خود معرفی کردند. خطیبی باتجربه که در سال‌های اخیر فقط ناکامی دشت کرده، مامور است تا شیرازی‌ها را در سطح اول فوتبال تثبیت کند. در تهران و باشگاه پیکان، قصه بسیار پیچیده‌تر بود. اختلافات مدیریتی، مذاکرات طولانی‌مدت و حواشی متعدد، آینده نیمکت خودروسازان را در هاله‌ای از ابهام قرار داده بود. با این حال، پس از روزها کش‌وقوس و نشست‌های دربست، سعید دقیقی تصمیم گرفت به تعهدات خود پایبند بماند و روی نیمکت پیکان ماندگار شود. در اراک نیز مسئولان آلومینیوم پس از جدایی سرمربی قبلی، بالاخره از پیروز قربانی رونمایی کردند تا مدافع اسبق و مربی تحلیلی‌نگر فوتبال ایران، هدایت ایرالکو را در فصل جدید بر عهده بگیرد. 

با کاسته‌شدن از گردوغبارهای تابستانی، تمام چشم‌ها به سمت جنوب و شهر گرم و پرشور آبادان چرخیده است. صنعت نفت آبادان، تیمی که با هدایت غلامرضا خلیفه و پس از مسابقات پلی‌آف جنجالی و نفس‌گیر به عنوان سهمیه سوم لیگ یک پا به لیگ برتر گذاشت، تنها تیمی است که هنوز سرمربی خود را به صورت رسمی معرفی نکرده است. هواداران متعصب زردپوش که خاطره صعود هیجان‌انگیز را در دل دارند، در کافه‌ها و خیابان‌های آبادان چشم‌انتظارند تا ببینند مدیران باشگاه چه کسی را برای هدایت برزیل ایران انتخاب می‌کنند. آیا خلیفه روی نیمکت باقی می‌ماند یا چهره تازه‌ای سکان هدایت نفتی‌ها را در برهوت گرما به دست خواهد گرفت؟ با مشخص شدن تکلیف نیمکت آبادان، آخرین قطعه از پازل ۱۸‌تیمی لیگ بیست‌وششم جا خواهد افتاد و شطرنج بزرگ مربیان، رسما وارد مرحله نبرد زنده روی مستطیل سبز خواهد شد.