یک کارشناس با بیان رشد ۸۷ درصدی هزینه تولید پس از تک نرخی شدن ارز:
هزاران شغل صنعت لوازم خانگی در معرض تهدید است
رامتین موثق
حذف ارز ترجیحی و اعمال سیاست شوک درمانی یکسانسازی نرخ ارز، یکی پس از دیگری قربانی میگیرد و تمام حوزههای تولید و اقتصاد کشور را وارد تلاطمهای قیمتی کرده است.
تولیدکننده با دلار 80 هزارتومانی مواد اولیه را وارد و تولید کرده است؛ اما امروز که باید تسویه کند، دولت و بانک مرکزی با دلار 140 هزارتومانی با او تسویه میکنند. حال آنکه نبود یک برنامهریزی صحیح و منطقی و چشمانداز درست در تخصیص ارز، ریشه صنعت را میخشکاند
پس از تاثیر آن بر کالاهای مصرفی ضروری، اکنون نوبت به صنایع رسیده است تا آثار افزایش 60 هزارتومانی نرخ ارز آنها (از 80 هزارتومان به 140 هزارتومان) مشخص شود. یک عضو اتحادیه لوازم خانگی اعلام کرده است که شرکتهای لوازم خانگی در ۲ ماه گذشته کالاها را بهطور میانگین ۷۵ درصد گران کردهاند. مجتبی ملکوتیخواه در گفتوگو با اقتصاد120، عنوان کرده است: «تا حالا سابقه نداشته شرکتهای لوازم خانگی فقط در عرض ۱ ماه، ۲ مرتبه لیست جدید قیمت بدهند و هر بار قیمتها را چند برابر کنند. برای مثال لباسشوییها و کولر آبی را در عرض ۱ ماه بیش از ۵۰ درصد گران کردهاند.»
«توسعه ایرانی» نیز در گفتوگو با یک کارشناس و تحلیلگر صنعت لوازم خانگی به ارزیابی آثار این افزایش قیمت بر بخش تولید و مصرف پرداخته است.
تاثیر متفاوت نوسانات ارزی
بر محصولات مختلف
یک کارشناس صنعت لوازم خانگی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره افزایش قیمت محصولات این صنعت، بیان کرد: هیچکس منکر افزایش قیمت محصولات لوازم خانگی نیست و اگر کسی بخواهد ادعا کند افزایش قیمتی اعمال نکرده است، کاملا ادعای پوچی است و مردم این روند را در بازار مشاهده میکنند.
یک رشد 87 درصدی در هزینه تامین مواد اولیه خارجی پس از اعمال سیاست ارز تکنرخی رخ داد. همچنین پس از این سیاست، قیمت مواد اولیه داخلی 40 تا 60 درصد رشد کرد. حتی قبل از اعمال سیاست تکنرخی شدن ارز هم قیمت مواد اولیه داخلی 30 تا 60 درصد از قیمت جهانی مواد اولیه گرانتر بود!
احسان فدایی با تاکید بر ضرورت نگاه غیر جناحی و کارشناسی به این موضوع، افزود: در تمام بخشهای مختلف صنعت لوازم خانگی، متضررین اصلی این افزایش قیمت، مصرفکنندگان هستند چون این افزایش قیمت هماهنگ با افزایش قدرت خرید مردم نبوده است و اصولا در چنین شرایطی درگیر رکود تورمی میشویم.
او درباره هزینههای صنعت لوازم خانگی، عنوان کرد: تولید صنعت لوازم خانگی نیز مانند بخشهای دیگر صنعت، درگیر مقوله واردات مواد اولیه و نوسانات ارزی است اما تاثیر این نوسان در محصولات مختلف، متفاوت است. برای مثال 80 تا 85 درصد ارزش ریالی تلویزیون مربوط به پنل و نمایشگر آن است که مستقیما از چین وارد میشود و تنها 15 درصد این محصول داخلیسازی شده است اما در مقابل، اجاق گاز، که برخی برندها کیفیت بالایی دارند و حتی میتوانند با محصولات دنیا و مثلا محصولات ایتالیایی رقابت کنند، به صورت مستقیم هیچ وابستگی به واردات ندارد و این وابستگی به صورت غیرمستقیم در برخی مواد اولیه است.
سبقت تورم تولیدکننده
از قدرت خرید مصرفکننده
این تحلیلگر صنعتی به شاخص قیمت تولیدکننده PPI و شاخص قیمت مصرفکننده CPI اشاره کرد و گفت: شاخص تورم در سمت تولیدکننده در صنعت لوازم خانگی، همواره بیشتر از میزان تورمی بوده است که برای سمت مصرفکننده وجود داشته است.
فدایی توضیح داد: تولیدکننده در مراحل تولید خود، چه از همان مرحله اولیه ثبت سفارش و چه در فعالیت خط، هزینههایی از قبیل حقوق و دستمزد، هزینههای جاری و در نهایت هزینههای سربار، میپردازد. لازم به ذکر است، در طول چندسال اخیر هزینههای سربار به شدت برای فعالین صنعتی در کالاهای بادوام بالا رفته است زیرا قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده است و از آنجایی که کالاهای بادوام مثل لوازم خانگی کشش قیمتی بالایی دارند، همواره از اولویت خرید مردم خارج میشوند.
به گفته وی، حذف لوازم خانگی از سبد مصرفی خانوارها، به خصوص پس از جنگ 12 روزه، بیشتر شده است و مردم تمام درآمد خود را یا صرف نیازهای حیاتی و روزمره میکنند یا در بخشهای دیگر مانند بازارهای ارز و طلا، سرمایهگذاری میکنند زیرا امیدی به آینده و بهبود شرایط ندارند.
این کارشناس درباره نتیجه این روند، اظهار داشت: مقیاس اقتصادی در صنعت لوازم خانگی از بین رفته است یعنی هزینهها به نسبتی که برای تولید وجود دارد، با بازگشت آن هماهنگ نیست و در نتیجه فروش بدون صرفه شده است و همین امر باعث میشود که برای مثال طرحهای تحقیق و توسعه، تبلیغات و ... رشد نکنند.
احسان فدایی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: فعال صنعتی داخل لوپی گرفتار شده است که نتیجهای جز ورشکستگی و تعطیلی ندارد زیرا با گران شدن قیمت محصولات لوازم خانگی، سودی عاید تولیدکننده نمیشود. با این روند، صنعت لوازم خانگی در سال آینده بیتردید ورشکستگیهای عجیب و غریبی به چشم خواهد دید که در پی آن هزاران شغل ایجاد شده از بین میرود؛ معضلی که میتواند برای جامعه تبعات امنیتی در پی داشته باشد
قیمت مواد اولیه داخلی
از نرخ جهانی بیشتر است!
فدایی درباره تاثیر سیاست تکنرخی کردن ارز بر افزایش هزینه صنعت لوازم خانگی، بیان داشت: یک رشد 87 درصدی در هزینه تامین مواد اولیه خارجی پس از اعمال سیاست ارز تکنرخی رخ داد. همچنین پس از این سیاست، قیمت مواد اولیه داخلی 40 تا 60 درصد رشد کرد.
او ادامه داد: برخی از مواد اولیه این صنعت، مانند فولاد و مواد پتروشیمی، داخلی هستند و برخی دیگر از خارج وارد میشود. حتی قبل از اعمال سیاست تکنرخی شدن ارز، قیمت مواد اولیه داخلی 30 تا 60 درصد از قیمت جهانی مواد اولیه نیز گرانتر بود.! این تحلیلگر صنعت لوازم خانگی درباره هزینه سربار این صنعت نیز توضیح داد: هزینه سربار ناشی از ناترازی انرژی و تعطیلیهای 3 تا 4 روزه صنایع بر دوش تولیدکنندگان سنگینی کرد. همچنین بهای تمام شده بالای تسهیلات بانکی تا 51 درصد از دیگر هزینههاست.
فدایی با اشاره به پدیده ترخیص درصدی در نتیجه ارز تکنرخی، اظهار کرد: اکنون فعالان ترخیص درصدی کردهاند. یعنی تولیدکننده با دلار 80 هزارتومانی مواد اولیه را وارد کرده و در خط برده است و پس از تولید، سازمان حمایت نیز اجازه فروش این محصول، با احتساب دلار 80 هزارتومانی را داده است. اما امروز که باید تسویه کنند، دولت و بانک مرکزی با دلار 140 هزارتومانی با آنها تسویه میکنند.
او تصریح کرد: ترخیص درصدی ریشه صنعت را میخشکاند و عدم یک برنامهریزی صحیح و منطقی و چشمانداز درست در تخصیص ارز، منجر به این شده است که فعالان داخلی آسیب ببینند.
ضرر مشترک مصرفکننده و تولیدکننده
این کارشناس صنعتی در ادامه، درباره افزایش قیمت محصولات لوازم خانگی، تاکید کرد: البته نمیخواهم این گرانی را توجیه کنم چرا که مصرفکننده بیشترین متضرر این بازی است و مردم بیشترین آسیب را میبینند و اکنون حتی پول خرید لوازم خانگی جدید را ندارند.
کارشناس و تحلیلگر صنعت لوازم خانگی: در تمام بخشهای مختلف صنعت لوازم خانگی، متضررین اصلی افزایش قیمت، مصرفکنندگان هستند چون این افزایش قیمت هماهنگ با افزایش قدرت خرید مردم نبوده است. به عبارتی، شاخص تورم در سمت تولیدکننده صنعت لوازم خانگی، همواره بیشتر از میزان تورمی بوده است که برای سمت مصرفکننده وجود داشته است و از آنجایی که کالاهای بادوام مثل لوازم خانگی کشش قیمتی بالایی دارند، با افزایش قیمت، همواره از اولویت خرید مردم خارج میشوند
فدایی مطرح کرد: اما نباید تولیدکننده را مقصر این روند بدانیم. از ابتدای سال تاکنون، صنعت لوازم خانگی چندبار افزایش قیمت، در مقایسه با سایر محصولات داشته است؟ برای مثال در حبوبات، از ابتدای همین امسال تاکنون، ۴۰۰ درصد به صورت میانگین افزایش قیمت داشتیم. فقط در همین یک ماهه اخیر، روغنهای ۱.۸ لیتری ناگهان از ۸۰ هزارتومان به نزدیک ۶۰۰ هزار تومان رسیدند یعنی ۹ برابر افزایش قیمت.
او افزود: در زمانی که لوازم خانگی از اولویت خرید مردم خارج شده است، شرکتها بدون وجود مشتری چگونه محصولات را با قیمت جدید بفروشند؟ برای مثال «سایدبایساید» 90 میلیون تومانی به 150 میلیون تومان رسیده است و مردم قدرت خرید همان یخچال 90 میلیونی را هم ندارند!
این تحلیلگر عنوان کرد: فعال صنعتی داخل لوپی گرفتار شده است که نتیجهای جز ورشکستگی و تعطیلی ندارد.
فدایی درباره بازار شب عید این صنعت، گفت: در قدیم معروف بود که شب عید «برهکشان» بازار لوازم خانگی است اما امروزه اصلا چنین وضعیتی نداریم و حتی مردم از فروشگاههای بزرگ گه فروش اقساطی دارند نیز نمیتوانند خرید کنند.
به اعتقاد او، اکنون در بازار گرانفروشی رخ نمیدهد و کالا به معنای واقعی کلمه گران شده است و از آنجایی که این کالا پرکشش است، با افزایش قیمت به راحتی از لیست سبد مصرفی خانوارها حذف میشود و با این گرانی نیز سودی عاید تولیدکننده نمیشود چرا که سود تولیدکننده در فروش بیشتر است و نه در گرانفروشی!
تعدیل گسترده نیروی کار
در صنعت لوازم خانگی
این کارشناس صنعت لوازم خانگی نتیجه افزایش قیمتها را در کوچکتر شدن روزانه این بازار دانست و تصریح کرد که حجم این بازار روز به روز در حال کاهش است.
فدایی درباره روند ضرر و زیان شرکتها، توضیح داد: شرکت در مرحله اول مجبورست که هزینههای تولید را کاهش دهد یعنی برای مثال هزینه تبلیغات را حذف کند و یا طرحهای تحقیق و توسعه را از میان بردارد. سپس با یک تعدیل نیرو مواجه میشویم که 100 درصد و بیتردید با تکرار این روند، صنعت لوازم خانگی ایران در جایی قرار میگیرد که در همان ابتدا، تعدیل نیرو کند. مرحله آخر نیز اعلام ورشکستگی است که هزینه سنگینی به اقتصاد کشور تحمیل میکند. از طرف دیگر امکان صادرات برای این صنعت وجود ندارد و بازارهای صادراتی نیز کاملا مسدود هستند.
این تحلیلگر در پایان هشدار داد که با این روند، صنعت لوازم خانگی در سال آینده بیتردید ورشکستگیهای عجیب و غریبی به چشم خواهد دید و دود آن مستقیما به چشم هزاران شغل ایجاد شده میرود که میتواند برای جامعه تبعات امنیتی نیز ایجاد کند.
دیدگاه تان را بنویسید