سفر تاریخی ماکرون به هند زیر ذرهبین پکن قرار گرفت؛
پاریس و دهلینو در مسیر شراکت راهبردی
رامین پرتو
سفر امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه به هند را باید یکی از مهمترین تحرکات دیپلماتیک اروپا در سالهای اخیر دانست؛ سفری که نهتنها در چارچوب روابط دوجانبه میان پاریس و دهلینو، بلکه در بستر رقابتهای ژئوپلیتیکی، تحولات فناوری و بازتعریف نظم بینالملل معنا پیدا میکند. ورود مکرون به بمبئی در قالب یک سفر سهروزه، همراه با هیأتی متشکل از مقامات ارشد دولتی و دهها تاجر، نشاندهنده عزم جدی فرانسه برای ارتقای روابط با هند به سطحی فراتر از همکاریهای سنتی است.
این سفر در شرایطی انجام شده که هند بهعنوان یکی از قدرتهای نوظهور اقتصادی و فناوری جهان، در حال تثبیت جایگاه خود در نظم چندقطبی است. از سوی دیگر، فرانسه نیز به دنبال آن است تا با تقویت روابط خود با قدرتهای مستقل آسیایی، جایگاه راهبردی خود را در معادلات جهانی حفظ کند. قراردادهای کلان نظامی، همکاریهای فناورانه و همگرایی سیاسی در حوزههای امنیتی، همگی نشاندهنده شکلگیری یک محور مهم جدید در روابط بینالملل هستند.
در همین چارچوب، دیدار مکرون با نارندرا مودی نخستوزیر هند و توافقات مختلف در حوزههای دفاعی، اقتصادی و فناوری، نهتنها روابط دوجانبه را تقویت میکند، بلکه پیامهای مهمی برای سایر قدرتهای جهانی نیز به همراه دارد.
اهمیت اقتصادی و تسلیحاتی
یکی از مهمترین ابعاد سفر مکرون به هند، بعد اقتصادی و تسلیحاتی آن است. قرارداد احتمالی فروش بیش از ۱۰۰ فروند جنگنده رافائل به ارزش حدود ۳۵ میلیارد دلار، نقطه عطفی در روابط دفاعی دو کشور محسوب میشود. این قرارداد، بزرگترین توافق صادراتی صنعت هوافضای فرانسه در سالهای اخیر به شمار میرود و جایگاه شرکتهای دفاعی فرانسه را در بازار آسیا تقویت میکند.
از منظر اقتصادی، هند یکی از سریعترین اقتصادهای در حال رشد جهان است و پیشبینی میشود طی دهه آینده به سومین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شود. برای فرانسه، دسترسی به بازار هند به معنای فرصتهای گسترده در حوزههای انرژی، زیرساخت، حملونقل، فناوری و صنایع پیشرفته است. حضور حدود ۳۰ تاجر و چند وزیر کلیدی فرانسه در این سفر، نشاندهنده تمرکز پاریس بر توسعه روابط اقتصادی است. افتتاح خط مونتاژ هلیکوپتر H125 در بنگلور نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. این پروژه نهتنها صادرات تجهیزات نظامی فرانسه را افزایش میدهد، بلکه انتقال فناوری و ایجاد اشتغال در هند را نیز به همراه دارد. چنین پروژههایی نشاندهنده تغییر ماهیت روابط تسلیحاتی از فروش صرف به همکاری صنعتی بلندمدت هستند.
در سطح کلانتر، این همکاریها بخشی از راهبرد فرانسه برای کاهش وابستگی اقتصادی به بازارهای سنتی و تنوعبخشی به شرکای اقتصادی است و هند با جمعیت بیش از ۱.۴ میلیارد نفر و رشد سریع اقتصادی، به یک شریک ایدهآل برای تحقق این هدف تبدیل شده است. از سوی دیگر، برای هند نیز همکاری با فرانسه به معنای کاهش وابستگی به تأمینکنندگان سنتی تسلیحات مانند روسیه و افزایش استقلال راهبردی است. این مسئله به دهلینو امکان میدهد تا سیاست خارجی مستقلتری را در چارچوب نظم چندقطبی دنبال کند.
همگرایی سیاسی و ژئوپلیتیکی
روابط فرانسه و هند فراتر از همکاریهای اقتصادی و دفاعی، دارای ابعاد ژئوپلیتیکی عمیقی است. هر دو کشور از حامیان نظم چندقطبی هستند و تلاش میکنند از سلطه یکجانبه قدرتهای بزرگ جلوگیری کنند. یکی از مهمترین زمینههای همکاری دو کشور، منطقه هند- اقیانوس آرام است. این منطقه بهدلیل اهمیت اقتصادی و راهبردی، به یکی از اصلیترین عرصههای رقابت میان قدرتهای جهانی تبدیل شده و فرانسه که دارای قلمروهای فرامرزی در این منطقه است، به دنبال تقویت حضور خود از طریق همکاری با هند است.
از سوی دیگر، هند نیز به دنبال ایجاد توازن در برابر نفوذ رو به رشد چین است. همکاری با فرانسه به دهلینو امکان میدهد تا توان نظامی و فناوری خود را تقویت کند و در برابر فشارهای منطقهای مقاومت بیشتری داشته باشد. در این چارچوب، تأکید مودی بر ارتقای روابط به سطح «شراکت ویژه راهبردی جهانی» نشاندهنده عمق همکاریهای دو کشور است. این شراکت شامل حوزههایی مانند دفاع، انرژی پاک، فضا، فناوریهای پیشرفته و مواد معدنی حیاتی میشود.
همچنین، مذاکرات درباره توافق تجارت آزاد میان هند و اتحادیه اروپا نیز اهمیت زیادی دارد. چنین توافقی میتواند روابط اقتصادی هند و اروپا را به سطحی جدید ارتقا دهد و نقش فرانسه را بهعنوان پل ارتباطی میان هند و اروپا تقویت کند. برای فرانسه، تقویت روابط با هند بخشی از راهبرد استقلال راهبردی اروپا است. پاریس تلاش میکند اروپا را از وابستگی بیش از حد به ایالات متحده رها کرده و نقش مستقلی در سیاست جهانی ایفا کند.
هند در مسیر تبدیل شدن
به قدرت فناوری جهانی
همزمانی سفر مکرون با برگزاری اجلاس جهانی هوش مصنوعی در دهلینو، نشاندهنده اهمیت بعد فناورانه این سفر است. هند با رونمایی از ۱۲ مدل بومی هوش مصنوعی برای ۲۲ زبان رسمی کشور، نشان داده که قصد دارد به یکی از قطبهای اصلی فناوری جهان تبدیل شود.
به صورت کلی پکن، تقویت روابط نظامی میان هند و فرانسه را تهدیدی بالقوه برای منافع خود در منطقه هند- اقیانوس آرام میداند و همکاریهای دفاعی میان دهلینو و پاریس میتواند توازن قدرت منطقهای را به ضرر چین تغییر دهد
برگزاری این اجلاس با حضور رهبران فناوری جهان و صدها شرکت و استارتاپ، نشاندهنده تلاش هند برای جذب سرمایهگذاری خارجی و تقویت همکاریهای فناورانه است فلذا همکاری با فرانسه در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، زیستفناوری و فناوریهای پیشرفته، میتواند به انتقال دانش و توسعه فناوری در هند کمک کند. از سوی دیگر، فرانسه نیز به دنبال تقویت جایگاه خود در رقابت فناوری جهانی است. همکاری با هند به پاریس امکان میدهد تا در توسعه فناوریهای نوظهور نقش فعالتری ایفا کند و از ظرفیتهای انسانی و بازار گسترده هند
بهرهمند شود.
حضور سایر رهبران اروپایی و دیدارهای مودی با مقامات اسپانیا و فنلاند نیز نشاندهنده تلاش اروپا برای گسترش روابط فناورانه با هند است. اروپا هند را بهعنوان شریک کلیدی در رقابت جهانی فناوری، بهویژه در برابر چین و آمریکا، میبیند. با این حال، تصویب قوانین جدید هند در حوزه هوش مصنوعی و نگرانیها درباره سانسور و محدودیت آزادی بیان، نشاندهنده چالشهای این مسیر است. دولت هند تلاش میکند میان توسعه فناوری و کنترل اطلاعات توازن برقرار کند، اما این مسئله میتواند بر روابط این کشور با شرکای غربی تأثیر بگذارد.
سفر مکرون به هند، پیامدهای مهمی برای سایر قدرتهای جهانی دارد. ایالات متحده از تقویت روابط هند و فرانسه استقبال میکند، زیرا این امر میتواند به مهار نفوذ چین کمک کند. واشنگتن هند را بهعنوان شریک کلیدی در راهبرد مهار چین میبیند و همکاری اروپا با هند را مکمل این راهبرد میداند. در مقابل، چین با نگرانی به این تحولات نگاه میکند. پکن، تقویت روابط نظامی میان هند و فرانسه را تهدیدی بالقوه برای منافع خود در منطقه هند- اقیانوس آرام میداند و همکاریهای دفاعی میان دهلینو و پاریس میتواند توازن قدرت منطقهای را به ضرر چین تغییر دهد.
روسیه نیز با احتیاط به این تحولات نگاه میکند. مسکو که یکی از تأمینکنندگان اصلی تسلیحات هند بوده، اکنون با رقابت فزاینده فرانسه و سایر کشورهای غربی مواجه است. با این حال، روسیه همچنان تلاش میکند روابط خود با هند را حفظ کند. برای اتحادیه اروپا، این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است. اروپا هند را بهعنوان شریک کلیدی در نظم چندقطبی آینده میبیند و تلاش میکند روابط اقتصادی، سیاسی و فناورانه خود را با این کشور تقویت کند.
سفر رئیسجمهور فرانسه به هند فراتر از یک دیدار دیپلماتیک معمولی است و نمادی از همگرایی دو قدرت مستقل در شرایطی بوده که نظم جهانی در حال تغییر است. بر همین اساس همکاریهای اقتصادی، دفاعی و فناورانه میان فرانسه و هند، نهتنها روابط دوجانبه را تقویت میکند، بلکه بر توازن قدرت جهانی نیز تأثیرگذار خواهد بود
در مجموع، سفر مکرون به هند را باید بخشی از بازآرایی بزرگ در نظم جهانی دانست. این سفر نشاندهنده شکلگیری ائتلافهای جدید، رقابت برای نفوذ در آسیا و تلاش قدرتها برای تطبیق با واقعیتهای نظم چندقطبی است. در نهایت، سفر رئیسجمهور فرانسه به هند فراتر از یک دیدار دیپلماتیک معمولی است. این سفر نمادی از همگرایی دو قدرت مستقل در شرایطی است که نظم جهانی در حال تغییر است. همکاریهای اقتصادی، دفاعی و فناورانه میان فرانسه و هند، نهتنها روابط دوجانبه را تقویت میکند، بلکه بر توازن قدرت جهانی نیز تأثیرگذار خواهد بود.
فرانسه با نزدیک شدن به هند، تلاش میکند جایگاه خود را در آسیا و نظم جهانی آینده تثبیت کند، و هند نیز با گسترش روابط با اروپا، مسیر تبدیل شدن به یک قدرت جهانی را هموار میسازد. این همکاری میتواند یکی از مهمترین محورهای نظم چندقطبی آینده باشد؛ نظمی که در آن قدرتهای جدید نقش تعیینکنندهای ایفا خواهند کرد.
دیدگاه تان را بنویسید