پرداخت مطالبات معادن تا ۶ ماه به تعویق می‌افتد

دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران با اشاره به وضعیت تجارت زغال‌سنگ در کشور، اظهار کرد: پیش از جنگ، سالانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن زغال‌سنگ وارد کشور می‌شد که این واردات، علاوه بر جبران بخشی از کسری تولید داخلی، برای تامین زغال‌سنگ با کیفیت مورد نیاز صنایع فولادی نیز انجام می‌گرفت.

سعید صمدی در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز، با تاکید بر اینکه همواره موضوع کیفیت زغال‌سنگ داخلی یکی از مباحث مطرح میان تولیدکنندگان و فولادسازان بوده است، بیان کرد: فولادسازان در سال‌های گذشته بارها نسبت به کیفیت زغال‌سنگ تولید داخل انتقاد داشتند و معتقد بودند استفاده از این نوع زغال‌سنگ می‌تواند در فرآیند تولید فولاد اختلال ایجاد کند. او با بیان اینکه در بخش صادرات نیز بازارهای مشخصی برای زغال‌سنگ ایران وجود داشته است، عنوان کرد: بخش قابل‌توجهی از صادرات زغال‌سنگ ایران به کشورهای ترکیه، پاکستان و چین انجام می‌شد. صادرات به ترکیه و پاکستان همچنان ادامه دارد، اما با توجه به شرایط موجود، صادرات به چین عملا متوقف شده است. صادرات زغال‌سنگ ایران در حوزه زغال‌سنگ حرارتی انجام می‌شد و مجموع صادرات این محصول حدود ۱۰۰ هزار تن در سال بود. همچنین برخی شرکت‌های چینی فعال در ایران نیز بخشی از تولید خود را صادر می‌کردند که در شرایط فعلی صادرات آنها متوقف شده است.

دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران اذعان کرد: اگر شرایط لازم برای فعالیت معادن فراهم شود، امکان افزایش تولید زغال‌سنگ در کوتاه‌مدت وجود دارد و معادن حتی می‌توانند ظرف دو تا سه ماه حدود ۳۰ درصد به ظرفیت تولید خود اضافه کنند. با این حال، معادن زغال‌سنگ در حال حاضر با دو چالش جدی مواجه هستند که تداوم آنها می‌تواند در نیمه دوم سال به افت قابل‌توجه تولید داخلی 

منجر شود.

صمدی نخستین چالش را کمبود نقدینگی دانست و بیان کرد: زغال‌سنگ به فولادسازان تحویل داده می‌شود، اما پرداخت مطالبات در مدت‌زمان کوتاه انجام نمی‌گیرد. به‌عنوان نمونه، زغال‌سنگ تحویل‌شده در بهار امسال قرار است در مهرماه پرداخت شود؛ یعنی فاصله‌ای حدود 6 ماه میان تحویل محصول و دریافت وجه وجود دارد. این وضعیت در شرایط تورمی، فشار قابل‌توجهی بر سرمایه در گردش معادن وارد می‌کند و توان آنها برای تامین هزینه‌های جاری و افزایش تولید را کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی انتظار می‌رود فولادسازان برای افزایش سریع تولید داخلی، بخشی از مطالبات را به‌صورت پیش‌پرداخت در اختیار معادن قرار دهند.

او با اشاره به تفاوت رفتار خریداران در سایر بخش‌های بازار زغال‌سنگ گفت: در برخی بخش‌هایی که پیش از این واردات زغال‌سنگ انجام می‌شد، خریداران برای تامین زغال‌سنگ‌های خاص، مذاکراتی را برای پرداخت پیش‌پرداخت و تضمین تامین محصول انجام داده‌اند؛ اما در حوزه زغال‌سنگ متالورژیکی مورد استفاده در فولاد، با وجود کمبود شدید محصول، چنین سازوکاری به اندازه کافی شکل نگرفته است.

دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران دومین چالش اساسی معادن را کاهش سهمیه سوخت عنوان کرد و افزود: سهمیه سوخت معادن زغال‌سنگ نسبت به سال گذشته حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد کاهش یافته است. این موضوع برای معادن زغال‌سنگ بسیار جدی و حتی خطرناک است، زیرا سیستم تهویه معادن باید به‌صورت ۲۴ ساعته فعال باشد و امکان خاموش کردن آن حتی برای مدت کوتاه وجود ندارد. بخش قابل‌توجهی از سهمیه گازوئیل اختصاص‌یافته به معادن صرف تامین برق ژنراتورهای سیستم تهویه می‌شود؛ چراکه استمرار فعالیت این سیستم برای ایمنی معدن ضروری است. در نتیجه، با کاهش سهمیه سوخت، سوخت کافی برای سایر تجهیزات و ماشین‌آلات تولیدی از جمله کمپرسورها که هوای فشرده مورد نیاز عملیات معدن را تامین می‌کنند،  باقی نمی‌ماند.

صمدی ادامه داد: این مسأله مستقیم بر فرآیند تولید اثر می‌گذارد و موجب می‌شود روند تولید به سمت کاهش حرکت کند. این در حالی است که قیمت سوخت نیز نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است. سال گذشته قیمت گازوئیل مورد استفاده معادن حدود لیتری ۳۰۰ تومان بود در حالی که اکنون این رقم برای معادن زغال‌سنگ به حدود لیتری ۹ هزار تومان رسیده و حدود ۳۰ برابر شده است.