کارشناس حوزه رفاه با تأکید بر اهمیت تأمین دارو همپای دفاع از کشور:
حذف ارز دارو یعنی مردم سهمی در اولویتبندی منابع ندارند
رامتین موثق
در روزهای پایانی هفته گذشته، رئیس سازمان غذا و دارو بر موضوع کمبود ارز برای واردات دارو صحه گذاشت. مهدی پیرصالحی خبر داد که ۵۰۰ میلیون دلار از منابع ارز ترجیحی ما از بودجه حذف شده است. او درباره این روند، گفت: میزان ارز ترجیحی به ۳ میلیارد دلار کاهش یافته است. همچنین ۹۰۰ میلیون دلار از ارز ترجیحی دارو به ارز غیرترجیحی تغییر پیدا کرده است.
تایید این خبر، تکذیبیهای بر اظهارات قبلی مسئولین امر است؛ در روزهای پایانی مرداد که برخی اخبار حاکی از حذف ارز ترجیحی دارو بود، سخنگوی سازمان غذا و دارو این اخبار را شایعه دانست و گفت: «تغییر ارزی اخیر تنها مربوط به برخی مواد حدواسط و پیشسازهای دارویی است و نباید آن را به حذف یکباره ارز ترجیحی کل زنجیره دارو تعمیم داد.» سوم مهرماه نیز حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، تاکید کرد که منابع ارزی تأمین دارو همچنان با نرخ ترجیحی 28500 تومان تأمین میشود. به گفته این مقام، تداوم این سیاست برای جلوگیری از گرانی داروهاست.
البته همچنان هم بخشی از ارز موردنیاز صنعت دارو با دلار 28500 تومانی تامین میشود ولی بخشی از این منابع محدود شده و بخش دیگری نیز با نرخ 170 هزارتومانی بازار توافقی تامین میشود که به معنای افزایش هرچه بیشتر قیمت دارو است.
توزیع قطرهچکانی برخی داروها
تحدید منابع ارزی دارو در حالی اتفاق افتاده است که در سال جاری، قیمت دارو به یکی از چالشهای خانوارها تبدیل شده و هزینه سلامت شهروندان به بیشترین حد خود رسیده و وضعیت عرضه در بازار همچنان به تعادل نرسیده است.
یکی از اقلامی که این روزها با مشکلات عرضه مواجه است، استامینوفن کدئین است که برخی گزارشها از عرضه قطرهچکانی این دارو، حکایت دارد. هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان، در گفتوگو با تجارتنیوز، با اشاره به کمبود استامینوفن کدئین در داروخانهها، اظهار میکند: «از آنجا که کدئین مشتقی از تریاک و مواد افیونی است، وضعیت تأمین آن تحتتأثیر قرار گرفته است. کشور همسایه، افغانستان، کشت خشخاش را ممنوع کرده و این موضوع بر میزان کشفیات مواد مخدر در کشور نیز تأثیر گذاشته است. بخشی از مواد اولیه مورد استفاده در تولید برخی داروهای حاوی کدئین و شربت اپیوم از محل کشفیات مربوط به کشت خشخاش تأمین میشد. با ممنوعیت کشت خشخاش در افغانستان و کاهش کشفیات، ما نیز با مشکل تأمین مواد اولیه مواجه شدهایم.» به گفته او، به دلیل کاهش مواد اولیه کدئین، در حال حاضر توزیع این ماده به شکل قطرهچکانی انجام میشود و تولید داروهای حاوی کدئین مانند گذشته در حجم بالا صورت نمیگیرد.»
این مقام تولیدی در بخش دیگری از سخنان خود درباره تاثیر جنگ و محاصره دریایی، میگوید: «در زمان جنگ، در مقطعی مسیرهای دریایی بسته شد و از آنجا که بخش عمده مراودات و تأمین مواد اولیه ما از طریق دریا انجام میشد، در ابتدا با مشکل مواجه شدیم. با این حال، مسیرهای جایگزین شناسایی شد.» احمدی همچنین تاکید کرده که در نتیجهی این عوامل، قیمت دارو قطعا افزایش پیدا کرده است.
حمید حاجاسماعیلی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: در طول یکسال گذشته دولت همزمان شدتگیری تنشهای سیاسی، ارز ترجیحی کالاهای اساسی را حذف کرد. دولت در ابتدا ادعا داشت که این ارز برای دارو باقی میماند اما اکنون که چالشها و مشکلات معیشتی بیشتر شدهاند، دولت ارز ترجیحی دارو را حذف و محدود کرده است!
اما آیا حذف و محدود کردن ارز ترجیحی دارو، آن هم در این شرایط معیشتی، یکی دیگر از تبعات محاصره دریایی و تحریمهاست؟
نگرانی کارگران و بازنشستگان از حذف ارز ترجیحی دارو
در دیماه 1404، پس از اجرای سیاست شوکدرمانی ارزی، قیمت دارو هم افزایش یافت و دامنه این افزایش در سال جاری به بحران تبدیل شد. اما به نظر میرسد این شوک تداوم داشته باشد و در این میان، نگرانیها درباره تامین هزینه سلامت توسط اقشار ضعیف، به خصوص کارگران و بازنشستگان، افزایش یافته است.
علی اکبر عیوضی، دبیر کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران، در گفتوگو با ایلنا، با اشاره به سیاست اخیر دولت در قبال اختصاص ارز ترجیحی دارو، تصریح کرد: «تهیه دارو و قیمت آن، از اصلیترین مشکلات بیمهشدگان تامین اجتماعی است. شوک ارزی دارو اثرات نامطلوب خود را در زندگی خانوادههای کارگری گذاشته است. حذف ارز ترجیحی دارو عملاً به گران شدن چندبرابری هزینه دارویی خانوارهای کارگران و به ویژه بازنشستگان که بیشترین مصرف دارو را دارند، انجامیده است.»
او همچنین درباره مشاهدات میدانی خود گفت: «بنده شخصاً بارها در صف تهیه دارو در مراکزی چون هلال احمر و ۱۳ آبان تهران در ساعات پایانی شب (ساعت ۲۳ به بعد) بودهام و به چشم دیدهام که از این ساعات، عملاً همه اپراتورها اعلام میکنند که سیستم ارتباطی با بیمه تامین اجتماعی قطع است و همهچیز را آزاد حساب میکنند. در این ساعات بسیاری از اقلام دارویی ناگهان موجود میشود و سبد خرید دارویی برای برخی بیماران خاص گاهی به ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان میرسد.»
کارشناس و تحلیلگر رفاه اجتماعی: اکنون بنا به ملاحظات جنگی، بدون اینکه نگرانی از بابت تورم یا کمبود درآمد و منابع ارزی داشته باشیم، برای بخشهای دفاعی کشور هزینه میکنیم چرا که واجب است و دفاع از کشور باید با جدیت و با تمام قوا صورت بگیرد اما اهمیت حمایت از معیشت مردم هم به همین اندازه است؛ در شرایط سخت، سلامتی و پایداری مردم باید حفظ شود بنابراین تأمین سلامت و داروی مردم نیز به اندازه دفاع از کشور، مهم است
افزایش مشکلات به واسطه جنگ و تحریم
یک کارشناس حوزه رفاه اجتماعی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره تبعات حذف ارز ترجیحی دارو تاکید کرد که این موضوع را باید با توجه به شرایط خاص کشور، تحلیل کرد.
حمید حاجاسماعیلی توضیح داد: توجه کنیم که اکنون در همه بخشهای اقتصادی کشور، مشکلات و محدودیتهای زیادی داریم؛ مشکلات زیادی هم در حوزه معیشت، هم در حوزه سلامت، هم در حوزه مسکن، هم در دستمزدها، هم در وضعیت امنیت عمومی و ... داریم.به گفته وی، علل پیدایی این مشکلات، این است که کشور با کمبود درآمد روبهروست، منابع ارزی تحدید شدهاند و محاصرهای که اتفاق افتاده، واردات و صادرات را تحتتاثیر قرار داده است.
دارو هم به اندازه هزینههای دفاعی مهم است تأمین داروی مردم به اندازه دفاع از کشور، مهم است اولویت تأمین ارز دارو باید به اندازه حوزه دفاعی باشد
این تحلیلگر اقتصادی عنوان کرد: در چنین شرایط سختی، انتظار ما این است که دولت بتواند اولویتبندی درستی در کشور داشته باشد.
حاجاسماعیلی توضیح داد: اکنون بنا به ملاحظات جنگی، بدون اینکه نگرانی از بابت تورم یا کمبود درآمد و منابع ارزی داشته باشیم، برای بخشهای دفاعی کشور هزینه میکنیم چرا که واجب است و دفاع از کشور باید با جدیت و با تمام قوا صورت بگیرد اما اهمیت حمایت از معیشت مردم هم به همین اندازه است؛ در شرایط سخت، سلامتی و پایداری مردم باید حفظ شود بنابراین تأمین سلامت و داروی مردم نیز به اندازه دفاع از کشور، مهم است.
به اعتقاد او، اگر رویکرد دولت برای تامین و توزیع منابع در کشور، با اولویت حمایت از معیشت و سلامت مردم باشد، بخش زیادی از مشکلات حل میشود.
مردم دسترسی آسانی به بهداشت و درمان ندارند
این کارشناس حوزه کار تاکید کرد: برای حمایت از مردم ابتدا باید سلامت آنها را تامین کنیم و در حوزه حفظ سلامت، در ابتدا معیشت و سپس، دارو و درمان آنها اهمیت بسیاری دارند.
حاجاسماعیلی ادامه داد: در طول یکسال گذشته دولت همزمان با شدتگیری تنشهای سیاسی، ارز ترجیحی کالاهای اساسی را حذف کرد. دولت در ابتدا ادعا داشت که این ارز برای دارو باقی میماند اما اکنون که چالشها و مشکلات معیشتی بیشتر شدهاند، دولت ارز ترجیحی دارو را حذف و محدود کرده است!
او به مشکلات مردم در تامین هزینه دارو اشاره کرد و گفت: بخش بزرگی از مردم به دلیل مشکلات درآمدی خود، در تامین هزینه دارو و درمان با چالش مواجه شدهاند. بخش تامین اجتماعی، که ۹ درصد از درآمد خود را صرف هزینه درمان میکند، اکنون با محدودیت مواجه است به صورتی که حتی مراکز تامین اجتماعی دچار تنزل خدمات شدهاند و خدمات دارویی و درمانی را به شدت برای بیمهشدگان محدود کردهاند. اکنون مردم دسترسی آسانی به بهداشت و درمان ندارند چرا که اولا قیمت بسیاری از اقلام موردنیاز آنها بالاست و ثانیا، گاه برخی از این اقلام دارویی نایاب هستند.
بخش بزرگی از مردم به دلیل مشکلات درآمدی خود، در تامین هزینه دارو و درمان با چالش مواجه شدهاند. تامین اجتماعی، که ۹ درصد از درآمد خود را صرف هزینه درمان میکند، اکنون با محدودیت مواجه است به صورتی که حتی مراکز تامین اجتماعی دچار تنزل خدمات شدهاند. در نتیجه این اوضاع، مردم دسترسی آسانی به بهداشت و درمان ندارند چرا که اولا قیمت بسیاری از اقلام موردنیاز آنها بالاست و ثانیا، گاه برخی از این اقلام دارویی نایاب هستند
مردم در اولویتهای دولت جایی ندارند
این تحلیلگر تصریح کرد: باید اولویتهای دولت تغییر کند و بخش مهمی از منابع ارزی و ریالی کشور به سمت دارو، درمان و در کل، معیشت مردم برود. این اهمیت و اولویت باید به اندازه اهمیت دفاع در جنگ باشد و تغییر رویکرد دولت در این زمینه، ضرورت دارد. اما رفتار دولت در حذف ارز ترجیحی دارو، نشان میدهد که مردم همچنان جایی در اولویتهای سیاسی و برنامهای دولت، ندارند که این یک اشکال بزرگ و اساسی است.
حاجاسماعیلی معتقد است که اگر این رویکرد اصلاح شود، منابع لازم برای تامین و واردات دارو هم فراهم میشود.
دیدگاه تان را بنویسید