«محمود خاقانی» در گفتوگو با «توسعه ایرانی»:
مسئله اصلی کشور امنیت ملی است، نه تنگه هرمز
رامتین موثق
پس از بارها تهدید به بستن تنگه هرمز، این سیاست بالاخره پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل به کشور، اجرایی شد و اکنون مسئله عبور و مرور از این تنگه و تامین انرژی جهانی، مورد توجه اکثریت جهانیان قرار گرفته است.
طرف آمریکایی هنوز راهبرد مشخصی را در این موضوع نشان نداده است و ترامپ از بسته بودن تنگه هرمز به عنوان یک ابزار فشار به متحدان، و شاید متحدان سابق خویش، استفاده میکند تا آنها را نیز در این جنگ همراه کند. افزایش قیمت سوخت در آمریکا، اروپا، کشورهای جنوب شرق آسیا و استرالیا، در کنار افزایش شدید قیمت نفت، نشانهای از تاثیر بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد انرژی جهانی است.
محمود خاقانی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»: عدهای در داخل کشور که تحتتأثیر نفوذیها هستند، نظیر آقای مداح و برخی نمایندگان مجلس، اظهاراتی را مطرح میکنند که برای کشور و منافع ملی خطرناک است چون مسئله اصلی ما این نیست که از تنگه هرمز تعرفه بگیریم یا خیر؟ بحث اصلی ما، امنیت خلیجفارس و منافع ملی ایران است. به همین دلیل توصیه میکنم که اجازه دهیم دیپلماسی کار خود را انجام دهد
در این میان ایران بر کنترل تنگههرمز به عنوان یک کارت برنده پای میفشارد و برخی نمایندگان مجلس نیز تأکید میکنند که روند عبور و مرور از این آبراه هرگز مانند سابق نخواهد شد. به عنوان مثال، محمدرضا محسنیثانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفتوگو با رویداد۲۴، به موضوعات در دستورکار مجلس اشاره کرد و گفت: «یکی از محورهای مهم این طرحها، موضوع تنگه هرمز و دریافت عوارض از کشتیهای عبوری است. در بخش نخست طرح پیشبینی شده است که ایران و کشور همسایه عمان برای حفظ ایمنی تردد، عوارضی از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز دریافت کنند. بخش دوم این طرح به موضوع آلودگی محیطزیست اختصاص دارد، چراکه عبور گسترده کشتیها میتواند به محیطزیست دریایی آسیب وارد کند.»
جبران خسارتهای جنگ
از عوارض تنگه هرمز
پس از ویرانیهای به بار آمده در پی تجاوز آمریکا و اسرائیل، عمده نگرانیهای مردم درباره نحوه بازسازیهاست زیرا پیش از این هم که کشور در جنگ نبود، ساخت ابرپروژههای عمرانی و زیرساختی شاید به زمانی بیش از یک دهه نیاز داشت و نبود بودجه بهانه هرگونه تعلل و کمکاری بود.
تنگه هرمز برای قرنها باز بوده است و در واقع ایران تنگه هرمز را نبست بلکه آمریکا و اسرائیل بودند که این آبراه را بستند. ایران اکنون تنها امنیت این تنگه را برای دنیا فراهم میکند زیرا آمریکا و اسرائیل از اهرم اقتصاد انرژی، به عنوان یک ابزار جنگی علیه کل جهان استفاده کردند اما ایران میخواهد این پیام را ارسال کند که با برقراری امنیت در تنگه هرمز، قصد دارد انرژی را برای صلح پایدار به جهان عرضه کند
درحالحاضر نیز برخی مقامات مدعیاند که از محل درآمدهای تنگه هرمز میتوان زیرساختها را مجددا بازسازی کرد. در همین راستا، غلامرضا تاجگردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، اظهار کرده است: «به محض اینکه حساب و کتابهایمان را کردیم، میتوانیم بر روی تنگه هرمز غرامت را وصول کنیم.» یا یحیی آلاسحاق، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق، مطرح کرده است که درآمد سالانه ۸۰ میلیارد دلاری از محل عوارض خدمات در تنگه هرمز ایجاد خواهد شد که میتواند به کشور کمک کند.
تنگه هرمز بسته نیست
یک کارشناس ارشد مسائل بینالمللی انرژی در گفتوگو با «توسعه ایرانی»، درباره تحلیل خود از بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران، بیان کرد: داستان تنگه هرمز در حال تحول است. در طول تاریخ، تنگه هرمز باز بوده و همچنان هم باز است و این نکته مهمی است که باید تذکر داد که تنگه هرمز بسته نیست و ایران فقط در حال تلاش برای تامین امنیت آن است چرا که اسرائیل میخواهد منطقه را به آتش بکشد.
محمود خاقانی درباره دریافت عوارض از تنگه هرمز، عنوان کرد: ایران گویا آغاز به دریافت عوارض در تنگه هرمز کرده است و این امر به این دلیل است که تامین امنیت عبور و مرور کشتیها و نفتکشها از تنگه هرمز، هزینه دارد و دیگر کشورهایی که تنگههای طبیعی، مانند داردانل در ترکیه، دارند نیز چنین اقداماتی را انجام میدهند زیرا این تنگهها به لایروبی احتیاج دارد؛ برای مثال اگر یک کشتی در تنگه غرق شود، پاکسازی آن به میلیاردها دلار هزینه نیاز دارد.
او افزود: ایران فعلا بهطور غیررسمی سیاستی را تعریف کرده که موقتی و به دلیل تجاوز نظامی آمریکا، اسرائیل و متحدان آنها است. بنابراین فعلا نباید این سیاست را قضاوت کرد و باید صبور بود تا دید نهایت جنگ به کجا میرسد.
ادعای نمایندگان خلاف امنیت ملی است
این تحلیلگر حوزه انرژی با اشاره به عدم اعلام رسمی دریافت عوارض از تنگه هرمز توسط دولت، تاکید کرد که اگر دولت به صورت رسمی سیاست دریافت عوارض را اعلام کند، طبیعتا درآمد ناشی از آن باید به حساب خزانهداری واریز شود.
خاقانی درباره دیگر زوایای نامشخص دریافت عوارض مطرح کرد: هنوز هم نمیدانیم اگر این چند میلیون دلار دریافت شده است، نقدی بوده یا از طریق حساب بانکی حواله شده است، و یا این پول به دلار، یورو، یوآن، روبل و یا هر ارز دیگری بوده است.
او درباره اظهارات برخی نمایندگان درباره بسته بودن تنگه هرمز، اظهار داشت: یکی از نمایندگان مجلس در صداوسیما ادعای بسته بودن تنگه هرمز را مطرح کرد. معمولا هم نمایندگان محترم مجلس دوازدهم به دلایل مختلف، به ویژه برای مطرح کردن خود برای انتخابات بعدی و سیاسیکاری، ادعاهایی میکنند که به منافع ملی ایران ضربه میزند. من دیدم به ویژه اعضای کمیسیون امنیت ملی ادعاهایی مطرح میکنند که با عقل هم جور درنمیآید اما وقتی همان نماینده این ادعا را در صداوسیما مطرج کرد، بلافاصله سفیر جمهوری اسلامی ایران در هند ادعای او را تکذیب کرد. باید توجه داشت که سفیر، نماینده حکومت و دولت است و نمیتواند بدون مجوز از تهران، سر خود موضوعی را تأیید یا تکذیب کند. پس در کل بسته بودن تنگه هرمز مورد تردید است و نباید درباره آن قضاوت کرد.
کارشناس ارشد اقتصاد انرژی بینالملل: ایران میتواند با کشورهای منطقه وارد گفتوگو شود و پیشنهاد کند که امنیت خلیجفارس را تمام کشورهای منطقه برعهده بگیرند و نیازی نیست که آمریکا، چین، اروپا یا هر کشور دیگری در این مسئله دخالت کنند. اگر کشورها با هم امنیت را تامین کنند، ممکن است که به دلیل مسائل حفظ محیطزیست و غیره، نیاز باشد که طی یک برنامه مشترک از کشتیها، هزینه اضافی برای عبور دریافت شود
آمریکا و اسرائیل تنگه را بستند
مدیرکل سابق حوزه خزر و آسیای میانه وزارت نفت به سخنان ترامپ درباره حمله ایران به کشورهای منطقه، اشاره کرد و گفت: این جنگ به صورتی نبوده که ندانند چه اتفاقی میافتد. ترامپ دروغ میگوید که متعجب شده ایران به کشورهای همسایه حمله کرده است.
خاقانی ادامه داد: این جنگ با سناریوهای مختلف تهیه شده است و به دنبال آن بودند که مانند تجربه جنگ عراق، کشورهای دیگر را با خود همراه کنند تا ایران اشغال شود و در سناریوهای خود میدانستند این اتفاق در خلیجفارس میافتد و محدودیت رفتوآمد در تنگه هرمز ایجاد خواهد شد.
او تصریح کرد: قبل از اینکه جنگ شود، تنگه هرمز برای قرنها باز بوده است و در واقع ایران تنگه هرمز را نبست بلکه آمریکا و اسرائیل بودند که تنگه هرمز را بستند. ایران اکنون تنها امنیت این تنگه را برای دنیا فراهم میکند زیرا آمریکا و اسرائیل از اهرم اقتصاد انرژی جهان، به عنوان یک ابزار جنگی علیه کل جهان استفاده کردند اما ایران میخواهد این پیام را ارسال کند که با برقراری امنیت در تنگه هرمز، قصد دارد انرژی را برای صلح پایدار در جهان
عرضه کند.
«هرمز» مسئله اصلی نیست
این کارشناس ارشد اقتصاد انرژی بینالملل با اشاره به برخی اختلافات سیاسی در کشور، بر سر صلح و باز شدن تنگه هرمز، بیان داشت: عدهای در داخل کشور که تحتتأثیر نفوذیها هستند، نظیر همین آقای مداح و برخی نمایندگان مجلس، اظهاراتی را مطرح میکنند که دلایل سیاسی دارند و میخواهند برای باند و گروه خود اعتباری بتراشند. عمدهای دیگر هم اینها را تکذیب میکنند.
خاقانی تاکید کرد: این قبیل اظهارات اکنون برای کشور و منافع ملی خطرناک است چون مسئله اصلی ما این نیست که از تنگه هرمز تعرفه بگیریم یا خیر؟ بحث اصلی ما، امنیت خلیجفارس و منافع ملی ایران است. به همین دلیل توصیه میکنم که اجازه دهیم دیپلماسی کار خود را انجام دهد.
او درباره راهکارهای دیپلماتیک برای حل مسئله تنگه هرمز، عنوان کرد: ایران میتواند با کشورهای منطقه وارد گفتوگو شود و پیشنهاد کند که امنیت خلیجفارس را تمام کشورهای منطقه برعهده بگیرند و نیازی نیست که آمریکا، چین، اروپا یا هر کشور دیگری در این مسئله دخالت کنند. اگر کشورها با هم امنیت را تامین کنند، ممکن است که به دلیل مسائل حفظ محیطزیست و غیره، نیاز باشد که طی یک برنامه مشترک از کشتیها، هزینه اضافی برای عبور دریافت شود.
این تحلیلگر مسائل انرژی در پایان خاطرنشان کرد: برای رهبر جدید و جوان ایران سلام میفرستم و از او خواهش میکنم به این چاپلوسیها و تابلوهایی که با هزینه بیتالمال و عوارض شهرداری در خیابانها نصب کردهاند، توجهی نکند. این تابلوها خود یک ضد تبلیغ است و باید بودجه آن به صدمهدیدگان اختصاص پیدا کند.
دیدگاه تان را بنویسید