افزایش جمعیت زنان سرپرست خانوار در کشور

معاون امور سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور ضمن هشدار نسبت به افزایش جمعیت زنان سرپرست خانوار، گفت: در حال حاضر بیش از ۲۸۰ هزار زن سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی هستند.

سیدحسن موسوی چلک در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به وضعیت زنان سرپرست خانوار اظهار کرد: طی سال‌های اخیر، طلاق، تصادفات و فوت همسر از جمله مهم‌ترین عواملی بوده‌اند که موجب قرار گرفتن زنان در گروه سرپرستان خانوار شده‌اند. در حال حاضر در سازمان بهزیستی بیش از ۲۸۰ هزار زن سرپرست خانوار تحت پوشش قرار دارند که البته افزایش این آمار نسبت به دهه قبل، الزاماً به معنای افزایش متناسب جمعیت زنان سرپرست خانوار نیست، بلکه بخشی از آن به افزایش ظرفیت پذیرش سازمان بازمی‌گردد.

موسوی چلک ادامه داد: باتوجه به اینکه دولت و مجلس هرچند وقت یکبار تصمیم می‌گیرند تعداد افراد پشت نوبت برای دریافت خدمات حمایتی به صفر برسد، طبیعتاً زمانی که ظرفیت پذیرش افزایش پیدا می‌کند، تعداد افراد تحت پوشش نیز بیشتر می‌شود.

وی با اشاره به آمار سرشماری‌های رسمی کشور اظهار کرد: طبق سرشماری سال ۱۳۷۵ کمتر از یک میلیون زن سرپرست خانوار در کشور وجود داشت که این آمار در سرشماری سال ۱۳۹۵ به بیش از سه میلیون نفر رسید. طبیعتاً اکنون با توجه به افزایش طلاق و سایر موضوعات اجتماعی، این آمار روند افزایشی نیز داشته است. همین آمار رسمی نشان می‌دهد که روند جمعیت زنان سرپرست خانوار، روندی رو به رشد بوده است. از سال ۱۳۹۵ تاکنون اتفاقات زیادی در جامعه رخ داده و روند طلاق در کشور به صورت افزایشی بوده و از سوی دیگر، تجرد قطعی نیز در میان دختران افزایش یافته و دختران خودسرپرست نیز به این جمعیت اضافه می‌شوند.

موسوی چلک درباره اقدامات حمایتی سازمان بهزیستی از زنان سرپرست خانوار نیز گفت: هر زن سرپرست خانواری که طبق قانون حمایت از زنان و کودکان بی‌سرپرست و نیازمند، واجد شرایط تشخیص داده شود، وارد چرخه حمایت بهزیستی کشور یا کمیته امداد می‌شود. نخستین مرحله، دریافت مستمری ماهانه بر اساس تعداد اعضای خانوار است. امسال نیز این مستمری با کمک دولت و مجلس ۵۰ درصد افزایش پیدا کرد؛ هرچند این مبلغ همچنان با نیازهای واقعی خانواده‌ها فاصله زیادی دارد.

معاون امور سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به مشکلات اقتصادی زنان سرپرست خانوار اظهار کرد: یک خانواده یک‌نفره با دو میلیون تومان چگونه می‌تواند یک زندگی مناسب داشته باشد؟ عمدتاً این افراد با مشکلاتی مانند مسکن و کمبود مهارت نیز مواجه هستند. علاوه بر مستمری، خدمات غیرمستمر نیز ارائه می‌شود. زمانی که افراد وارد چرخه حمایت می‌شوند، ما دستورالعملی برای حمایت‌های اجتماعی از آنها داریم که حوزه‌هایی مانند مسکن، اشتغال، تحصیل، ازدواج، تأمین لوازم ضروری منزل و هر آنچه را که فرد نیاز دارد، دربرمی‌گیرد؛ البته در حد منابعی که در اختیار داریم.

موسوی چلک افزود: هم بهزیستی و هم کمیته امداد در این زمینه حمایت‌هایی را انجام می‌دهند، اما هر فرد فقط می‌تواند از یکی از این دو نهاد، یعنی بهزیستی یا کمیته امداد، خدمات حمایتی دریافت کند.

وی درباره وضعیت زنان سرپرست خانواری که پس از دریافت خدمات حمایتی به اشتغال می‌رسند نیز گفت: خروج از تحت پوشش بودن، بلافاصله پس از ایجاد اشتغال اتفاق نمی‌افتد. ایجاد اشتغال پایدار و رسیدن به درآمد باثبات، موضوعی است که باید در یک بازه زمانی مورد ارزیابی قرار گیرد و این موضوع به تشخیص مددکاری اجتماعی و تیم توانمندسازی بستگی دارد.

معاون امور سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در بخش دیگری از این گفت‌وگو و در پاسخ به این پرسش که آیا درباره ریشه‌های طلاق و عوامل اصلی آن مطالعاتی انجام شده است؟ گفت: معمولاً نمی‌توان یک عامل را به عنوان علت طلاق معرفی کرد، بلکه چندین عامل از جمله فقر، اعتیاد، خشونت و خیانت در این زمینه نقش دارند. اختلالات روانی، ناباروری، فقدان مهارت‌های زوجی، ناآگاهی نسبت به حقوق متقابل زوجین و بیکاری نیز می‌تواند از عوامل مؤثر در این حوزه باشد.

معاون امور سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور درباره چرایی تمرکز این برنامه‌ها بر پنج سال نخست زندگی مشترک گفت: عمده مشکلات و اتفاقات در همین پنج سال اول زندگی مشترک رخ می‌دهد و به همین دلیل این دوره آموزشی طراحی شده است. امسال نیز این برنامه را گسترش می‌دهیم و به‌ویژه از ظرفیت مراکز مشاوره خصوصی استفاده خواهیم کرد تا این مراکز بتوانند آموزش‌ها را در داخل مراکز خود و به صورت گروهی برگزار کنند، چراکه این دوره‌های آموزشی می‌تواند به کنترل روند رشد طلاق کمک کند. حتی اگر این آموزش‌ها منجر به کاهش طلاق نشود، می‌توان با استفاده از آنها روند رشد طلاق را کنترل کرد.

وی همچنین بر ضرورت توسعه مشاوره‌های پیش از ازدواج تأکید کرد و گفت: باید مشاوره‌های قبل از ازدواج را فراگیرتر کنیم و از تمام ظرفیت‌های موجود برای ارائه این نوع مشاوره‌ها استفاده کنیم. اکنون افرادی که قصد ازدواج دارند، به مراکز بهداشتی مراجعه می‌کنند و یک‌سری آزمایشات انجام می‌دهند و در آنجا نیز کلاس‌هایی برگزار می‌شود اما باید از ظرفیت مدارس، دانشگاه‌ها، تشکل‌ها و هر ظرفیتی که افراد در سن ازدواج در آن حضور دارند، استفاده کنیم.

وی تأکید کرد: این آموزش‌ها باید توسط متخصصین آموزش‌دیده ارائه شود و نه هر فردی که صرفاً ادعای تخصص دارد. هدف این است که این دوره‌ها با استفاده از متخصصان آموزش‌دیده فراگیر شوند تا افراد با آمادگی بیشتری شریک زندگی خود را انتخاب کنند و با مسائل و چالش‌های پس از ازدواج نیز آشنا شوند.