رئیس سازمان مدیریت بحران شهر تهران از صدور دستور بازداشت متخلفان ایجاد فضای زیرزمینی غیرمجاز زیر محوطه بازار بزرگ تهران خبر داد و اعلام کرد که این اقدام پس از تأمین دلیل و مستندسازی فنی انجام خواهد شد و تاکنون هیچ‌کس بازداشت نشده است.

به گزارش دیده‌بان ایران، علی نصیری توضیح داد در جریان بازدید مدیران شهرداری و دادستانی تهران از اتاق‌های غیرمجاز زیر بازار، تمامی متخلفان شناسایی شده‌اند و روند رسیدگی قضایی به این پرونده با همکاری نهادهای ذی‌ربط در حال انجام است. وی افزود صدور حکم بازداشت نیازمند تکمیل فرآیند مستندسازی است و بدون مدارک کافی امکان اقدام قضایی وجود ندارد. معاون پیشگیری از وقوع جرم و احیای حقوق عامه دادستانی تهران، نمایندگان آتش‌نشانی، اساتید مرکز تحقیقات راه و شهرسازی و مدیران شهرداری منطقه ۱۲ نیز در محل حضور داشتند تا وضعیت را از نزدیک بررسی کنند.

ناایمنی فضاهای زیرزمینی

نصیری با اشاره به ناایمنی شدید فضاها گفت این اتاق‌ها شبیه تونل مترو نیستند و صرفاً شامل چند اتاق زیرزمینی غیرمجاز هستند که ورود تعداد زیادی افراد به آن‌ها خطرناک است. به گفته وی، تصمیم بر شناسایی کامل مسیرهای دسترسی، پلمب ورودی‌ها و جلوگیری از ادامه فعالیت این فضاها گرفته شده است.

با توجه به گزارش‌های میدانی، برخی از این فضاها به‌طور غیرمجاز به محل نگهداری کالا و فعالیت‌های تجاری تبدیل شده بودند که می‌توانست مخاطرات جدی برای بازدیدکنندگان و کسبه ایجاد کند. کارشناسان مرکز تحقیقات راه و شهرسازی نیز تأکید کردند که عدم رعایت اصول ایمنی و تهویه در این اتاق‌ها می‌تواند منجر به حوادث غیرقابل پیش‌بینی شود و حضور مسئولان قضایی و شهری در این بازدید، اهمیت موضوع را برجسته کرده است.

تصاویر و فیلم‌های موجود نشان می‌دهد که برخی اتاق‌های زیرزمینی دسترسی‌های غیررسمی و ناایمن دارند و برخی مسیرهای خروجی به‌طور کامل مسدود است. نصیری تأکید کرد که این اقدامات پیشگیرانه نه تنها به حفاظت از جان افراد، بلکه به جلوگیری از تخلفات گسترده در بافت تاریخی بازار کمک خواهد کرد.

روند مستندسازی و تأمین دلیل

در این بازدید، مدیران شهرداری منطقه ۱۲ گزارش جامعی از وضعیت فضاها ارائه کردند که شامل ابعاد، مسیرهای دسترسی، وضعیت سقف و تهویه و همچنین میزان فعالیت‌های تجاری در هر اتاق بود. این گزارش‌ها در کنار مستندات تصویری به عنوان مدارک اصلی پرونده به مراجع قضایی ارائه شد تا فرآیند قانونی بازداشت و پیگیری متخلفان با دقت انجام شود.

نصیری درباره روند قانونی گفت: «تأمین دلیل و مستندسازی دقیق، نخستین گام برای هر اقدام قضایی است. ما ابتدا وضعیت را از منظر ایمنی، دسترسی و فعالیت‌های انجام شده بررسی کردیم و سپس تمامی شواهد را مستند کردیم تا بتوانیم بدون ایجاد ابهام، اقدامات قانونی لازم را انجام دهیم.»

وی در ادامه افزود که شهرداری تهران و سازمان مدیریت بحران به‌طور مستمر بر فضاهای شهری و بافت‌های تاریخی نظارت دارند تا از وقوع تخلفات مشابه جلوگیری شود و هرگونه فعالیت غیرمجاز شناسایی و برخورد قانونی شود. نصیری همچنین از شهروندان خواست در صورت مشاهده فعالیت‌های غیرمجاز در فضای زیرزمینی، مراتب را به شهرداری و سازمان‌های مربوطه اطلاع دهند.

پیامدهای اقتصادی و اجتماعی

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که بازار بزرگ تهران یکی از مهم‌ترین مراکز تجاری و گردشگری پایتخت است و هرگونه تخلف ساختمانی یا تغییر در ساختار زیرزمینی آن می‌تواند پیامدهای جدی اقتصادی و ایمنی داشته باشد. مسئولان تاکید کردند که حفظ امنیت و ایمنی بازدیدکنندگان و کسبه، اولویت اصلی شهرداری و سازمان مدیریت بحران است.

به گفته نصیری، با ادامه بررسی‌ها، فهرست کامل متخلفان و مسیرهای غیرمجاز مشخص خواهد شد و پس از تکمیل مدارک، روند قضایی بازداشت و برخورد قانونی با آن‌ها آغاز می‌شود. همچنین وی تصریح کرد که این اقدام می‌تواند الگوی مناسبی برای شناسایی و برخورد با تخلفات مشابه در دیگر بخش‌های شهر باشد و به افزایش امنیت و نظم شهری کمک کند.

نقش نهادهای مختلف در بررسی میدانی

در جریان بازدید میدانی، معاون پیشگیری از وقوع جرم و احیای حقوق عامه دادستانی تهران، مدیران منطقه‌ای شهرداری، نمایندگان آتش‌نشانی و کارشناسان مرکز تحقیقات راه و شهرسازی حضور داشتند. بررسی‌های فنی این تیم شامل سنجش مقاومت سازه، وضعیت تهویه و ایمنی مسیرهای خروج اضطراری بود. کارشناسان تاکید کردند که بدون اصلاح ساختاری و رعایت مقررات ایمنی، ورود افراد به این اتاق‌ها می‌توانست حوادث جبران‌ناپذیری ایجاد کند.

فیلم و مستندات بازدید

فیلم‌ها و تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد که برخی اتاق‌های زیرزمینی دارای سقف‌های کوتاه و مسیرهای دسترسی محدود هستند و ورود هرگونه گروهی بیش از حد تعیین‌شده می‌توانست خطر جانی جدی ایجاد کند. نصیری تأکید کرد که این مستندات در پرونده قضایی ثبت شده و به عنوان شواهد اصلی برای صدور دستور بازداشت متخلفان استفاده خواهد شد.

تجربه پیشین و اهمیت اطلاع‌رسانی

به گفته وی، تجربه‌های پیشین در برخورد با ساخت و ساز غیرمجاز در بافت‌های تاریخی و تجاری نشان داده است که اطلاع‌رسانی به کسبه و شهروندان قبل از اقدام قضایی، نقش مهمی در کاهش مقاومت و ایجاد همکاری دارد. نصیری افزود: «هدف ما ایجاد آگاهی و آموزش است و شهروندان می‌توانند با همکاری، روند رسیدگی به تخلفات را تسهیل کنند.» وی همچنین تأکید کرد که برنامه‌های آموزشی برای کسبه و مالکان فضاهای تجاری در بازار بزرگ تهران در دستور کار شهرداری قرار دارد تا از وقوع تخلفات مشابه در آینده جلوگیری شود.

اهمیت این اقدام برای مدیریت بحران شهری

این اقدام نمونه‌ای از همکاری بین نهادهای قضایی، شهری و تحقیقاتی در مدیریت بحران و پیشگیری از حوادث انسانی در بافت‌های تاریخی است. کارشناسان شهری معتقدند مستندسازی فنی و حضور میدانی مسئولان، علاوه بر جنبه قضایی، می‌تواند به ایجاد یک فرهنگ ایمنی در بازار بزرگ تهران منجر شود و راهکاری برای مدیریت بحران در دیگر مناطق پرخطر شهری ارائه دهد.

آینده پرونده

رئیس سازمان مدیریت بحران شهر تهران در پایان گفت: «صدور دستور بازداشت متخلفان، تنها بخشی از فرآیند مقابله با تخلفات ساختاری است. ادامه نظارت، آموزش و همکاری شهروندان، کلید موفقیت این طرح است.»

وی افزود که با تکمیل مستندات و بررسی فنی، متخلفان شناسایی شده و اقدامات قانونی علیه آن‌ها آغاز خواهد شد و این پرونده می‌تواند الگویی برای مقابله با فعالیت‌های غیرمجاز مشابه در دیگر نقاط پایتخت و کشور باشد.