چین از پوسته محافظه‌کاری خود خارج شده است؟

دیپلمات پیشین، با بیان اینکه چین نگران تهدیدهای آینده در بازار انرژی است، گفت: چینی‌ها به دلیل نیاز به واردات نفت و گاز و شرایطی که آمریکا در منطقه ایجاد کرده، نسبت به تهدیدهای آینده در بازار انرژی حساس شده‌اند و از همین رو برای حل بحران منطقه فعال شده‌اند.

محسن پاک‌آیین، دیپلمات پیشین، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره سفر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، به چین اظهار کرد: این سفر در شرایطی انجام شد که کماکان به دلیل تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، منطقه خلیج فارس دچار بحران است و اقدام آمریکا باعث شده در باز بودن تنگه هرمز اختلال ایجاد شود. محاصره  دریایی آمریکا هم کماکان به معنای ادامه جنگ علیه ایران تلقی می‌شود.

وی افزود: از سوی دیگر، در منطقه مهم غرب آسیا شاهد درگیری‌های عربستان و یمن هستیم که به طور طبیعی تنگه باب‌المندب را با مشکلاتی مواجه کرده است. عربستان به عنوان یکی از فروشندگان اصلی نفت به چین، از عبور از این تنگه محروم است و محاصره هوایی یمن هم این بحران را تشدید کرده است.

پاک‌آیین ادامه داد: در این مقطع، رایزنی با اولین شریک اقتصادی ایران، یعنی چین، اهمیت دارد. چینی‌ها نشان داده‌اند که نسبت به این مسائل کاملاً حساسیت دارند. چین یک کشور صنعتی است که نیاز به واردات نفت و گاز دارد و شرایطی که آمریکا به وجود آورده، انتقال گاز و نفت از طریق تنگه‌های مهم، به‌خصوص تنگه هرمز، را با مشکل مواجه کرده است. تا زمانی که آمریکا این منطقه را ترک نکند، کماکان این مشکلات وجود خواهد داشت.

این دیپلمات پیشین گفت: چینی‌ها به همین دلیل فعال شده‌اند و در دیداری که رئیس‌جمهور چین با رئیس‌جمهور مصر داشت، یک طرح چهار ماده‌ای برای حل این بحران اعلام کرد. صرف‌نظر از مفاد چهارگانه این طرح، همین که چین به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت علاقه‌مند شده وارد این موضوع شود و برای حل‌وفصل این مشکل اقداماتی انجام دهد، حائز اهمیت است.

وی افزود: چینی‌ها معمولاً در بحران‌ها محافظه‌کارانه عمل می‌کردند و علاقه‌ای به ورود نداشتند، اما اینکه اکنون به طور علنی علاقه خود را نشان می‌دهند، بیانگر این است که چینی‌ها نگران تهدیدهای آینده در بازار انرژی هستند و طبیعتاً چین که صادرکننده کالاهای صنعتی است، در این صورت متضرر خواهد شد.

پاک‌آیین اظهار کرد: آقای وزیر خارجه ما نیز در چین از این ابتکار چینی‌ها و ورود آنها به موضوع حمایت کرده است و لازم است به چهار مورد ابتکار چینی‌ها توجه کنیم.

وی درباره مفاد این ابتکار گفت: بند اول این ابتکار توصیه می‌کند کشورهای منطقه خلیج فارس و غرب آسیا با اتکا به ظرفیت‌ها و توانایی‌های امنیتی، نظامی و دفاعی خود با یکدیگر همکاری کنند و به کشورهای خارج از منطقه که به طور طبیعی می‌تواند آمریکا باشد، متکی نباشند. این نظر دقیقاً همان نظری است که ایران از اوایل انقلاب اسلامی تحت عنوان امنیت مشترک منطقه‌ای اعلام کرده است.

این دیپلمات پیشین ادامه داد: بخش دوم این است که کشورهای غرب آسیا به موضوع فلسطین توجه کنند و آن را در اولویت قرار دهند و برای حل آن مشارکت کنند که این نیز موضعی همسو با موضع ایران است.

وی افزود: سومین بند این ابتکار، ایجاد همکاری‌های اقتصادی بین کشورهای غرب آسیا است. این همکاری‌های اقتصادی می‌تواند مقدمه ایجاد امنیت در این منطقه را فراهم کند. این هم طرح خوبی است و ما هم طبیعتاً از ابتکارهای اقتصادی برای همکاری میان کشورهای منطقه حمایت می‌کنیم.

پاک‌آیین گفت: چهارمین نکته که به نظر من مهم است، این است که تلاش شود جایگاه حقوق و قوانین بین‌المللی در بحران‌ها تثبیت شود؛ به این معنا که کشوری به خود حق ندهد فراتر از قانون عمل کند و قدرت را جایگزین قانون کند.

وی اظهار کرد: این مشخصه را فقط آمریکا دارد که در کنار رژیم صهیونیستی، بی‌اعتنا به قوانین و موازین بین‌المللی در جهان عمل می‌کنند و تجاوزشان به ایران هم دقیقاً در همین مسیر بود. لذا چهار بندی که چینی‌ها مطرح کردند، دقیقاً می‌تواند مورد استقبال ایران و بقیه کشورهای منطقه قرار گیرد و ما از ورود چین به این موضوع استقبال کردیم.

پاک‌آیین درباره ارتباط سفر عراقچی به چین و گفت‌وگوهای روز گذشته مقامات چینی و آمریکایی و همچنین سفر رئیس جمهور این کشور به آمریکا در اواخر ماه میلادی جاری، گفت: ما در ارتباط با روابط دوجانبه خودمان و راه‌های ارتباطی که با چینی‌ها داریم، به این سفر رفتیم و البته احتمالاً چینی‌ها در این رابطه با آمریکایی‌ها صحبت خواهند کرد، اما انگیزه سفر آقای عراقچی به چین را نمی‌توان دیدار آینده رئیس‌جمهور چین با ترامپ تلقی کرد.

وی درباره اظهارات اخیر ترامپ درباره ایران و خاتمه جنگ گفت: این هم از همان حرف‌های همیشگی و تبلیغاتی آمریکاست که پایه و اساسی ندارد. حرف‌های متناقض ترامپ واقعاً اعتماد جهانی را از اظهارات او سلب کرده است و در آستانه انتخابات هم او نیاز دارد که یک چهره صلح‌طلبانه از خود نشان دهد و در واقع فشارهایی را که علیه او به عنوان یک جنگ‌افروز وجود دارد، کاهش دهد.

این دیپلمات پیشین تأکید کرد: ما نمی‌توانیم به صحبت‌های آقای ترامپ اعتنایی کنیم. تا وقتی که ترامپ در قدرت است، امکان هرگونه شرارتی وجود دارد؛ چه قبل از انتخابات و چه بعد از انتخابات.

پاک‌آیین در پایان گفت: خوشبختانه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و دلاورمردان آن، به خوبی به این مسئله واقف هستند و آمادگی کامل را برای هرگونه مقابله با شرارت آمریکا، چه بعد و چه قبل از انتخابات، دارند.