متفاوتترین انتخابات هیأت رئیسه برگزار میشود؛
پارادوکس بهارستان؛ مجلس تعطیل و رئیس فعال!
انتخابات هیأت رییسۀ سومین سال مجلس فعلی در حالی برگزار میشود که خود مجلس در ضعیفترین وضعیت و در واقع عملا تعطیل است اما رییس فعلی مجلس در قویترین موقعیت 20 سالۀ نقشآفرینی سیاسی خود قرار دارد.
مهرداد خدیر در عصر ایران نوشت: انتخابات هیأت رییسۀ مجلس شورای اسلامی در هفتۀ آینده و برای سومین سال این دوره از چند نظر متفاوت است:
نخست به این خاطر که اولین انتخابات از این نوع در غیاب رهبری شهید جمهوری اسلامی است. پایداریچیهای مجلس که در انتخابات سرد اسفند 1402 به پارلمان راه یافتند سودای آن داشتند که محمد باقر قالیباف را به زیر کشند و اگر هم نتوانند با او چنان رقابت کنند که موقعیت گذشته را از دست دهد یا خودشان سهم بیشتری در دولت مرحوم ابراهیم رییسی به دست آورند. بحث و جدل امیرحسین ثابتی با غلامعلی حداد عادل و تعبیر و تمثیل چنار و پاجوش و پاچنار را به یاد آوریم و این که با سرکشی در مقابل اصولگرایان سنتی به دنبال دست بالا در ساختار قدرت بودند.
آنان با حذف اصلاحطلبان و یکدست کردن حکومت در 1400 در پی آن بودند که موقعیت خود را تقویت کنند. قبل از آن که مجلس دوازدهم افتتاح شود اما سانحۀ بالگرد در ورزقان و درگذشت مرحوم رییسی فضای سیاسی را تغییر داد و این فرصت را از آنان گرفت و بعدتر هم مسعود پزشکیان رییس جمهوری شد که اگرچه اصلاح طلب یا اعتدال گرایی در اندازه و آوازۀ خاتمی و روحانی نبود اما از پایان نسبی خالصسازی خبر میداد و دفتر این پروژه را در همان 1403 بست؛ زودتر از آنچه رادیکالها میپنداشتند.
انتخابات سال دوم مجلس نیز در حالی برگزار شد که بوی جنگ میآمد و با ریاست جمهوری پزشکیان اصولگرایان رادیکال مانند قبل نمیتوانستند به پروپای قالیباف بپیچند. ضمن این که سنت مجلس در ایران چنان بوده که هر چند هر سال برای انتخاب رییس رأیگیری میشود اما عملا رییسان مجلس تمام 4 سال را رییس میمانند مگر آن که مانند مرحوم هاشمی رفسنجانی حین ریاست مجلس به ریاست جمهوری برسند.
جالب این که دیگر رؤسای مجلس چه حین ریاست و چه بعد از آن چنین سودایی داشتهاند و ناکام ماندهاند. یا شکست خوردهاند یا شورای نگهبان پیشاپیش آنها را رد کرده است و ناطق نوری و مهدی کروبی و غلامعلی حداد عادل و محمد باقر قالیباف و شهید علی لاریجانی در این زمرهاند و زحمت حذف پیشاپیش آخری بر عهده آقای جنتی و همکاران او در شورای نگهبان بود! باقی اما در انتخابات موفق نشدند یا نامزد شدند و انصراف دادند.
دومین تفاوت این است که اساسا مجلس، تعطیل است اگرچه با اخبار کمیسیون و نظرات نمایندگان تظاهر می کنند تعطیل نیستند اما مجلس یعنی صحن آن و باقی همه فرع است و مشخص نیست چگونه می خواهند هیأت رییسه را انتخاب کنند. با تشکیل جلسه یا به صورت مجازی؟ جدای این از انتخاب پارسال تا امسال دو جنگ 12 روزه و 40 روزه با آمریکا و اسراییل را پشت سر گذاشتهایم و فضای سیاسی با اسفند 1402 و حتی اسفند 1403 متفاوت است.
سوم این که موقعیت آقای قالیباف به نسبت پارسال بسیار تقویت شده است. سال اول و دوم اگر زیر ضرب پایداریچیهای مجلس بود حالا و بعد از شهادت شماری از شخصیتهای رده اول سیاسی و نظامی او فراتر از رییس مجلس شناخته میشود و اگر بتواند ظرفیت بیشتری از خود نشان دهد و از لاک قبلی خارج شود بخواهد برای تبدیل شدن به نقش مرحوم هاشمی رفسنجانی در دهه 60 چه از حیث بالانسری و چه مرد قدرتمند نظام خیز بردارد یا به کار سعید لیلاز بیاید برای خوانش بُناپارتی او. در فقره اول کاری بود که انتظار می رفت مرحوم لاریجانی انجام دهد و ملاحظات خود او و سپس شهادت ناگهانی این فرصت را گرفت و مورد دوم همچنان محل
بحث است.
از 9 اسفند به این سو قالیباف حتی گاه ظهور و بروزی بیش از رییس جمهوری داشته که به مذاق شماری از رأیدهندگان به پزشکیان و اصلاحطلبان خوش ننشسته اما واقعیت همین است و این موقعیت تازه اگرچه به خاطر تغییرات بعد از 9 اسفند و سابقۀ حضور و فرماندهی او در سپاه پاسداران است اما به هر حال با عنوان رییس مجلس شکل حقوقی یافته و صورتبندی شده سلب این عنوان متصور نیست خاصه حالا که به عنوان نمایندۀ نظام برای پیشبرد توافقات با چین تعیین شده و چینیها سرانجام میدانند در میان این همه صدا با کی طرفاند مگر آن که پایداریچیهای مجلس نخواهند به توصیههای درون ساختاری توجه کنند هر چند وزن بخش یاغی آنان زیاد نیست و در صورت تمرد منزوی خواهند شد.
نکته مهمتر این که رییس کنونی مجلس به عنوان مرد اول مذاکرات شناخته میشود و اصلاحطلبان و اعتدالگرایان میدانند در غیاب او قرار نیست کار به حسن روحانی یا جواد ظریف یا حتی عباس عراقچی در مقام رییس تیم سپرده شود و چه بسا از اساس مذاکرات منتفی شود و به همین خاطر از او حمایت میکنند تا این روزنه بسته نشود و حتی نگران جان او هم هستند چرا که ترور شهیدان علی لاریجانی یا کمال خرازی را نمیتوان در ردیف حملات دیگر دانست و به تعبیر آقای انتظامی، شمار مسأله حلکنها زیاد نیست و نفع برخی در داخل و خارج که گاه ناخواسته هم راستا میشوند در این است که مسایل در جمهوری اسلامی حل نشود یا لاینحل باقی بمانند.
بر این اساس میتوان گفت انتخابات هیأت رییسۀ سومین سال مجلس فعلی در حالی برگزار میشود که اگرچه خود مجلس در ضعیفترین وضعیت و در واقع عملا تعطیل است و نه در جنگ و نه در اینترنت به بازی گرفته نمیشود اما رییس همین مجلس ضعیف یا محذوف در قویترین موقعیت 20 سالۀ نقشآفرینی سیاسی خود قرار دارد و همین تناقض نشان میدهد مخالفان قالیباف نمیتوانند درون مجلس با او زورآزمایی کنند؛ چه، اتفاقات در بیرون هرم مجلس رقم میخورد.
دیدگاه تان را بنویسید