کارگران و بازنشستگان، پول خرید دارو ندارند

پس از انتشار فیلمی کوتاه از  اشک‌های سرازیر یک زن کهنسال مبتلا به بیماری ام.اس در برابر داروخانه فوق‌تخصصی مرکزی ۱۳ آبان تهران که موفق به تهیه دارو نشده بود، موجی از احساسات در فضای عمومی و شبکه‌های اجتماعی در انتقاد از افزایش چندبرابری قیمت دارو شکل گرفت. در این میان، بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران سازمان تامین اجتماعی که از سال‌ها قبل با مشکلاتی از قبیل خروج بسیاری از اقلام دارویی از پوشش حمایتی بیمه، گرانی دارو و بدهی منجر به قطع خدمات داروخانه‌ها به بیمه‌شدگان مواجه بودند، بیش از همه مسأله کمبود، افزایش قیمت و کاهش پوشش بیمه‌ای داروها را تجربه کرده‌اند.

به گزارش ایلنا، در چنین شرایطی «مهدی پیرصالحی» معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو، در حاشیه نشستی در پاسخ به سوالات درباره مسأله کمبود و گرانی دارو توضیح داد: ذخایر داروهای ضروری و حیاتی مناسب است، هرچند «کمبودهای مقطعی» وجود دارد! در دوران جنگ، پروازها از برخی کشورها به طور کامل قطع شد، حمل‌ونقل دریایی متوقف بود و واردات دارو و تجهیزات پزشکی با دشواری جدی انجام می‌شد.

روی داروخانه‌های طرف قرارداد و غیرطرف قرارداد، دیگر نظارت خاصی وجود ندارد و این مراکز بنابر تمایل خود فعالیت می‌کنند و قیمت‌گذاری‌ها از دست دررفته است

وی مجدداً تاکید کرد: حدود ۴ ماه هیچ محموله دارویی وارد کشور نشده اما با اتکا به صنعت داخلی توانستیم عمده نیازهای کشور را تأمین کنیم. درباره «کمبودهای مقطعی» نیز تلاش کردیم از مسیرهای جایگزین، تأمین را در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام دهیم.

مقطعی که تمامی ندارد!

آنچه رئیس سازمان غذا و دارو از «کمبودهای مقطعی» می‌گوید، البته چندان با واقعیت‌های ملموس کف جامعه و آمار و ارقام و شکایات بازنشستگان و بیمه‌شدگان تامین اجتماعی درباره دارو انطباق ندارد. این مسأله در شرایطی حساس‌تر می‌شود که  فعالان کارگری و بازنشستگی کشور معتقدند طی یک دهه گذشته، پوشش بیمه‌ایِ بسیاری از اقلام دارویی در صندوق‌های بازنشستگی و به ویژه تامین اجتماعی با چراغ سبز شورای عالی بیمه حذف شده است.

داده‌های خود سازمان غذا و دارو در بین سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ نشان می‌دهد سهم ریالی داروهای وارداتی به‌صورت مستقیم، بین ۱۲ تا ۱۸درصد کل بازار مصرف داروی کشور متغیر بوده است. این درحالی‌ست که اغلب مدیران دارویی  بر این موضوع تصریح می‌کنند که بیش از ۷۰درصد مواد اولیه تولید داروهای داخلی (که بیش از ۸۰درصد نیازهای دارویی کشور به واسطه واردات آنها تهیه می‌شود) باز هم از خارج کشور وارد می‌شود.

در چنین وضعیتی، ادعای وارد نشدن محموله دارویی به مدت ۴ ماه (یعنی از زمان وقوع جنگ در اسفندماه) به کشور تا حدی با ادعای «کمبود مقطعی» در بازار تناقض دارد؛ چنانکه تماس‌های مکرر بازنشستگان درباره گرانی دارو، خود موید «مقطعی نبودن» کاهش دسترسی به دارو و همچنین کاهش پوشش‌های بیمه‌ای در کشور است.

آنچه رئیس سازمان غذا و دارو از «کمبودهای مقطعی» می‌گوید، البته چندان با واقعیت‌های ملموس کف جامعه و آمار و ارقام و شکایات بازنشستگان و بیمه‌شدگان تامین اجتماعی درباره دارو انطباق ندارد

بازار دارو به حال خود رها شده است

«علی ترکاشوند» دبیر اجرایی خانه کارگر و رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی شهرری که بارها بر مشکلات تامین دارو در پوشش‌های بیمه‌ای سازمان تامین اجتماعی و سازمان بیمه سلامت تاکید کرده، در این ارتباط می‌گوید: موضوع تامین دارو به ویژه برای افراد بازنشسته که بیماری‌های بیشتری دارند، خود به دردی بی‌درمان بدل شده که مسئولان نیز کمتر به آن توجه می‌کنند. این درحالی است که مساله دارو امروز مهمترین موضوع درمانی کشور است.

وی افزود: ما اخیرا با درمانگاه‌ها و مراکز دارویی ذیل سازمان تامین اجتماعی جلساتی داشتیم و آنان نیز نسبت به موضوع کمبود دارو نگرانی داشتند. ما همچنین از نزدیک درمانگاه‌های ملکی را بررسی کردیم و طبق مشاهدات، هنوز مهمترین معضل درمان را کماکان «دارو» و کمبود دارو می‌دانیم. ترکاشوند ادامه داد: باور ما این است که روی داروخانه‌های طرف قرارداد و غیرطرف قرارداد، دیگر نظارت خاصی وجود ندارد و این مراکز بنابر تمایل خود فعالیت می‌کنند و قیمت‌گذاری‌ها از دست دررفته است. آنچه ما مشاهده کردیم، این است که بیماران فقیر با توجه به شرایط اقتصادی بیشتر شده‌اند و در این شرایط، گرانی دارو بسیاری را از ادامه درمان ناامید  کرده است.

انتخاب بین درمان یا غذا

رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی شهر ری اضافه کرد: ما از تشکل‌های کارگری و بازنشستگی کشور انتظار داریم بیش از گذشته نسبت به موضوع کمبود و گرانی دارو حساس باشند. در شرایطی که یک بیمه‌شده بازنشسته مثل بنده، هفته قبل به داروخانه مراجعه کرده‌ام و داروهای عادی تحت پوشش بیمه، شامل یک  چند ورق قرص و یک شیشه شربت سینه را به قیمت ۹۰۰هزار تومان خریداری کرده‌ام، باید بگوییم اوضاع فاجعه‌بار است، شرایط طوری شده که بازنشستگان باید بین مواد غذایی و دارو یکی را انتخاب کنند!

دبیر اجرایی خانه کارگر شهر ری خاطرنشان کرد: در درمانگاه شهید سلیمانی سازمان تامین اجتماعی در جلسه‌ای متوجه شدیم مسئولان درمانی تمام تلاش خود را برای ارائه بهترین خدمات به بازنشستگان می‌کنند اما در زمینه دارویی، نهادهای سطح پایینی مثل بخش درمان تامین اجتماعی تعیین‌کنندگی و نقش چندانی ندارند و سیاست‌های دارویی و مشکل تامین دارو، در ابعاد کلان ایراد دارد.

وقتی همه چیز در بازار سیاه هست

با این اوصاف به نظر می‌رسد سیستم دارویی کشور و مدیریت توزیع دارو، باید مورد تجدیدنظر قرار گیرد. بازنشستگان انتظار بازگشت لیست داروهای تحت پوشش بیمه را دارند؛ در شرایطی که هر نوع دارو با هر کیفیتی در ناصرخسروی تهران پیدا می‌شود و با قیمت‌های مختلف قابل خرید است، حتماً دست‌هایی در کار است تا مردم گرفتار شوند و سودجویان از بیماری و رنج مردم،  سود ببرند.

بدیهی است در شرایط جنگی، مسأله دارو می‌تواند به یکی از راهبردی‌ترین نقاط تاب‌آوری اجتماعی مردم و همزمان به یک پاشنه آشیل بسیار خطرناک بدل شود و نباید با آن شوخی کرد!