انتظار فرساینده «بیکارشدگان جنگ» برای دریافت مقرری

موج اصلی بیکاران متقاضی مقرری بیمه بیکاری که در دو ماه اسفند و فروردین فرآیندهای اداری دریافت مقرری را کامل انجام داده و پیامک نهایی ارسال پرونده به شعبه محلی را گرفته‌اند، انتظار داشتند تا در سومین ماه از سال جاری، مقرری بیکاری خود را دریافت کنند موضوعی که هنوز هم اتفاق نیفتاده است.

به گزارش ایلنا، در هفته‌های گذشته اخباری مبنی بر تاخیر در واریز مقرری بیکاری مطرح شد که جامعه کارگری و به ویژه جمعیت انبوه متقاضیان مقرری بیکاری را نگران کرد؛ متقاضیانی که بر مبنای برخی ادعاها، جمعیت آنها بین ۲۰۰ تا ۵۰۰هزار نفر تخمین زده شده است. البته هنوز مقامات تامین اجتماعی و دولت نسبت به این اخبار واکنش نشان نداده‌اند، اما مشاهدات میدانی از فاصله فراوان میان زمان ثبت‌نام و دریافت مقرری حکایت می‌کند؛ به نحوی که برخی از بیکارشدگان اسفندماه هنوز اولین مقرری خود را دریافت نکرده‌اند.

کسی از آمار متقاضیان بیمه بیکاری خبر ندارد

«مجید رحمتی»، عضو هیات مدیره کانون شوراهای اسلامی کار تهران، درباره اخبار مرتبط با نپرداختن مقرری بیمه بیکاری، گفت: واقعیت این است که نه مدیران استانی تامین اجتماعی و نه مدیران ادارات کار شهرستان‌ها اطلاعی از کلیت وضعیت پرداخت مقرری بیمه بیکاری‌ ندارند و به همین دلیل شاید در ارائه اطلاعات دست به عصا حرکت می‌کنند. این مدیران ستادی در پایتخت هستند که آمارهای جمع‌بندی شده تعداد متقاضیان بیمه بیکاری و دریافت‌کنندگان مقرری که هم‌اکنون حقوق بیمه بیکاری برایشان واریز می‌شود را در اختیار دارند و این افراد موظف به اطلاع‌رسانی در این مورد هستند.

وی تاکید کرد: بسیاری از فعالان تشکل‌های کارگری که با کارگران شاغل و بیکار در تماس هستند، اطلاعات محدودی از ثبت‌نام‌کنندگان دارند و برخی از ثبت‌نام‌کنندگان بیمه بیکاری که در اسفند و فروردین تقاضای مقرری داده و در لیست دریافت‌کنندگان هستند، هنوز پس از سه ماه چیزی دریافت نکرده‌اند.

تفاوت آمار اعلامی با واقعیات میدانی

گویا در استان‌های کشور نیز وضع بر همین منوال است. «عیدعلی کریمی»، دبیر اجرایی خانه کارگر قزوین، در این ارتباط گفت: از بین متقاضیان بیمه بیکاری در دوره جنگ و پس از آن، کسی را ندیدیم که مقرری دریافت کرده باشد اما مدیرکل تامین اجتماعی استان اطلاع داده که از میان ۴ هزار متقاضی جدید بیمه بیکاری پس از جنگ در قزوین، دست‌کم ۵۰درصد درحال دریافت مقرری بیمه بیکاری هستند.

وی اضافه کرد: به نظر می‌رسد بین آمار بیکاران با آمار متقاضیان بیمه بیکاری تفاوت‌های جدی وجود داشته باشد. دریافت‌کنندگان بیمه بیکاری جمعیت اندکی را شامل می‌شوند که دریافت بیمه بیکاری حق قانونی آنهاست.

تاخیر در برقرار مقرری  در تمامی استان‌ها

علاوه بر استان‌های صنعتی بزرگ مثل تهران و قزوین، در شهرستان‌های دیگر نیز وضعیت بر همین منوال است. «مجتبی حاجی‌زاده»، دبیر اجرایی خانه کارگر آران و بیدگل، در این ارتباط می‌گوید: در این مدت در منطقه خودمان موردی ندیدم که در اسفند و فروردین‌ برای دریافت مقرری بیمه بیکاری ثبت‌نام کرده باشد و مقرری‌اش برقرار شده باشد. این تاخیر در تمام شهرها و استان‌ها وجود دارد و اگر احیاناً مقام مسئولی مدعی چیز دیگری است، باید بیاید و شفاف‌سازی  کند.

وی افزود: برخی واحدها که در روزهای گذشته از سال جدید، ۱۵ روز در ماه حقوق رد می‌کردند و کارگر خود را از ورود به جرگه بیمه بیکاری منع کردند، در حال از دست دادن منابع هستند و به مرور آنها نیز کارگر خود را به بیمه بیکاری معرفی می‌کنند. مجموع این افراد جدید با متقاضیان قبلی بیمه بیکاری، نرخ متقاضیان صندوق بیمه بیکاری را خیلی زود به یک میلیون نفر می‌رساند.

این فعال کارگری گفت: اخباری غیرموثقی وجود دارد که در پایان تیرماه، اولین مقرری متقاضیان اسفند و فروردین پرداخت می‌شود اما همین موضوع که مدام کار ثبت‌نام متقاضیان بین پیشخوان دولت و سامانه جامع روابط کار پاس‌کاری می‌شود و خود فرآیند ثبت‌نام یک ماه طول می‌کشد، گواه این است که بحران کمبود منابع تامین اجتماعی و عدم تامین منابع صندوق بیمه بیکاری توسط دولت، موجب شده تمام راه‌ها برای عقب‌انداختن پرداخت حقوق بیمه بیکاری امتحان شود.

سوءاستفاده برخی کارفرمایان  از شرایط جنگی

البته بخشی از متقاضیان بیمه بیکاری هم توانسته‌اند اولین مقرری خود را دریافت کنند. «غلامرضا طالبا»، دبیر اجرایی خانه کارگر استان گلستان، با اشاره به اینکه این استان هیچ آسیب صنعتی مستقیمی دریافت نکرده و تنها به صورت غیرمستقیم و به دلیل آسیب به صنایع فولادی و پتروشیمی با کمبود مواد اولیه مواجه شده، گفت: بسیاری از واحدها به صورت غیرمستقیم از جنگ آسیب دیدند و در آن ایام بخشی از نیروی کار خود را تعدیل کردند اما با ورود ستاد تسهیل و رفع موانع تولید، برخی از واحدهای تولیدی با کمک دولت مجدداً اقدام به راه‌اندازی فعالیت خود کردند و بخشی از بیکاران به چرخه کار برگشتند.

وی افزود: متاسفانه موارد سواستفاده کارفرما از شرایط جنگی و اخراج نیروی کار که موجب معرفی کارگر به سامانه بیمه بیکاری شده، در استان گلستان بالا بود و این رفتار، موجب طولانی شدن فرآیند بررسی و رسیدگی پرونده‌های بیمه بیکاری شد. در مجموع از زمان جنگ تا امروز ۱۵۰۰ پرونده بیمه بیکاری در گلستان پذیرفته شده ولی اغلب در مراحل اداری قرار دارند و از این تعداد حدود ۱۵۰ نفر (۱۰درصد) به عنوان بیکار شده دوره جنگ، در حال دریافت مقرری بیکاری هستند.

برخی واحدها که در روزهای گذشته از سال جدید، ۱۵ روز در ماه حقوق رد می‌کردند و کارگر خود را از ورود به جرگه بیمه بیکاری منع کردند، در حال از دست دادن منابع هستند و به مرور آنها نیز کارگر خود را به بیمه بیکاری معرفی می‌کنند

امتناع مدیران از دادن آمار شفاف

استان لرستان نیز یکی از استان‌های پرمراجع به بیمه بیکاری‌ست اما داستان واحدهای این استان متفاوت است. تشکل‌های کارگری رسمی از وضعیت پرداخت مقرری بیمه بیکاری، ابراز بی‌اطلاعی می‌کنند زیرا مدیران مربوطه هنوز اطلاعاتی به تشکل‌ها ارائه ندادند.

یکی از کارگران بیکارشده نساجی بروجرد با اشاره به معرفی هزار کارگر این مجموعه در ابتدای جنگ اخیر به بیمه بیکاری گفت: همه ما کارگران به صورت یکجا در سامانه ثبت‌نام کردیم و قبل از عید متقاضی بیمه بیکاری شدیم. در ابتدا قول برقراری فوری مقرری به ما داده شد و در ابتدا مبلغ کامل مقرری را به ما پرداختند اما پس از گذشت دو ماه، گویا به دلیل افزایش شدید متقاضیان بیمه بیکاری در استان لرستان، مبلغ بسیار کمتری نسبت به ماه قبل به اغلب کارگران بیکار شده پرداخت شد.

وی افزود: وقتی همکاران به مقامات مسئول مراجعه کردند، عمدتاً با این پاسخ مواجه شدند که مبالغ به دلیل سوابق بیمه‌ای متفاوت کارگران کاسته شده اما می‌دانیم این ادعا مصداق «از سر باز کردن» است و از نظر قانونی چیزی به نام کاهش مبلغ مقرری بیمه بیکاری یعنی آن مبلغی که به کارگر در پایان ثبت‌نام از سوی تامین اجتماعی ابلاغ می‌شود، وجود ندارد!

لزوم راه‌اندازی خط‌های اعتباری برای پرداخت‌های فوری

به نظر می‌رسد تاخیرهای طولانی در پرداخت مقرری بیکاری، یکی از معضلاتی است که لازم است مسئولان برای آن چاره‌اندیشی کنند. در این شرایط، به نظر می‌رسد همانطور که «احمد میدری» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در نامه‌ای به «عارف» معاون اول رئیس جمهور برای پرداخت افزایش‌های قانونی حقوق بازنشستگان درخواست حمایت کرده، هرچه سریع‌تر باید منابع مورد نیاز صندوق بیمه بیکاری فراهم شود.

در ابتدا مبلغ کامل مقرری را به کارگران بیکارشده نساجی بروجرد پرداختند اما پس از گذشت دو ماه، گویا به دلیل افزایش شدید متقاضیان بیمه بیکاری در لرستان، مبلغ بسیار کمتری نسبت به ماه قبل پرداخت شد

بار ناشی از جنگ، نباید بر دوش کارگرانی بیافتد که ناخواسته بیکار شده‌اند. این اصلاً عادلانه نیست. در این شرایط، به نظر می‌رسد دولت باید خط اعتباری خاصی برای تامین منابع صندوق بیمه بیکاری تدارک ببیند؛ در غیر این صورت، یک بحران اجتماعی عام و همه‌گیر رخ می‌دهد و آمار متقاضیان بیمه بیکاری که ماه‌ها در انتظار دریافت مقرری می‌مانند، از یک میلیون نفر هم فراتر می‌رود.