انقلاب در پنتاگون

پیت هگست در سخنرانی اخیر خود در پایگاه تفنگداران دریایی کوانتیکو، از برنامه‌ای گسترده برای بازسازی وزارت دفاع آمریکا سخن گفت. او این تحول را نوعی «چرخش» در مسیر ارتش آمریکا توصیف کرد؛ اما دامنه پیشنهادهای او فراتر از اصلاحات اداری معمول است و عملاً ساختار سنتی ارتش در زمینه آموزش، ارتقا، خرید تسلیحات و سازماندهی نیروها را هدف قرار می‌دهد.

بخش بحث‌برانگیز این رویکرد، برخورد هگست با فرماندهان ارشد نظامی است. بر اساس آمار ارائه‌شده، از زمان آغاز به کار او، ۲۶ ژنرال و دریاسالار برکنار شده‌اند و روند ترفیع حدود ۵۵ فرمانده دیگر نیز متوقف یا محدود شده است. هگست اکنون خواستار کاهش مجموعاً ۲۰ درصدی شمار افسران ارشد ارتش است؛ اقدامی که منتقدان آن را تهدیدی برای نظام شایسته‌سالارانه ارتقا در 

ارتش می‌دانند.

سناتور جک رید، عضو ارشد دموکرات کمیته نیروهای مسلح سنا، هشدار داده است که چنین اقداماتی می‌تواند به ارتش آمریکا آسیب بزند و فرماندهان را به این نتیجه برساند که ارائه مشاوره نظامی مستقل ممکن است برای آینده شغلی آنها هزینه داشته باشد. در میان جمهوری‌خواهان نیز نگرانی‌هایی وجود دارد. سناتور تام تیلیس این اقدامات را خودسرانه و غیرقابل پیش‌بینی توصیف کرده است.

در کنار این جنبه جنجالی، بخشی از برنامه هگست بر مشکلاتی تمرکز دارد که سال‌هاست در ساختار دفاعی آمریکا مطرح هستند. یکی از مهم‌ترین آنها وابستگی پنتاگون به سامانه‌های تسلیحاتی گران‌قیمت و قدیمی و پیچیدگی مقرراتی است که ورود شرکت‌های کوچک‌تر و فناوری‌های جدید به بازار دفاعی را دشوار می‌کند.

تجربه جنگ‌های اخیر به‌ویژه اهمیت فزاینده پهپادها نشان داده است که سرعت توسعه و تولید تجهیزات ارزان‌قیمت و قابل استفاده در مقیاس بالا می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد. در همین چارچوب، هگست پیشنهاد ایجاد «فرماندهی جنگ خودکار» را مطرح کرده است؛ ساختاری که مسئولیت عملیات پهپادی و سامانه‌های خودکار در حوزه‌های زمینی، دریایی و هوایی را بر عهده خواهد داشت.

او همچنین طرحی موسوم به «پروژه مریدین» را پیشنهاد کرده که طی آن ایلان ماسک، پالمر لاکی و نیوت گینگریچ در یک بررسی ۱۲۰روزه، آینده جنگ در عصر هوش مصنوعی و سامانه‌های خودکار را ارزیابی کنند.

هدف اصلی این طرح، کوتاه کردن فاصله میان نوآوری فناوری و ورود آن به میدان نبرد است. با این حال، ایجاد یک فرماندهی جدید ممکن است به جای کاهش بوروکراسی، یک لایه دیگر به ساختار پیچیده پنتاگون اضافه کند. در جنگ‌های امروز، مرز میان حوزه‌های زمینی، دریایی، هوایی و فضایی بیش از گذشته درهم‌تنیده شده و تقریباً تمام سامانه‌های تسلیحاتی آینده نیز دارای اجزای خودکار خواهند بود.

یکی دیگر از محورهای برنامه هگست، ایجاد زنجیره‌های تأمین مطمئن، شبکه‌های انرژی پایدار و ذخایر راهبردی برای پایگاه‌های نظامی آمریکا است. این بخش از برنامه در واکنش به نگرانی‌های واشنگتن درباره توانایی چین برای هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی آمریکا و محدود کردن دسترسی این کشور به مواد راهبردی، از جمله عناصر کمیاب، مطرح شده است.

نام انتخاب‌شده برای این طرح، «آمریکای دژ» است؛ عنوانی که منتقدان آن را بیش از حد تدافعی می‌دانند.

در مقابل، طرح دیگری برای ساخت یک پایگاه نظامی بزرگ جدید با ظرفیت ۱۵ تا ۲۵ هزار نیرو، پرسش‌های بیشتری ایجاد کرده است. قرار است ایالت‌ها برای جذب این سرمایه‌گذاری با یکدیگر رقابت کنند؛ رویکردی که می‌تواند بودجه دفاعی را بیش از پیش به سمت رقابت‌های سیاسی و منطقه‌ای سوق دهد.

هگست در حوزه آموزش نظامی نیز خواهان فاصله گرفتن از دانشگاه‌های نخبه آمریکا شده است. او برخی دانشگاه‌های بزرگ را به ترویج تفکرات موسوم به «بیداری» متهم کرده و پیشنهاد داده است که آموزش دانشجویان نظامی با همکاری پنج دانشگاه از جمله دانشگاه ایالتی لوئیزیانا، دانشگاه لیبرتی، دانشگاه تاسکیگی، دانشگاه ایالتی میسیسیپی و کالج هیلزدیل بازطراحی شود.

در کنار آن، هگست خواهان تقویت نقش نهادهای مذهبی در ارتش و گسترش اختیارات دفتر امور مذهبی شده است. وجود روحانیون نظامی و گسترش نقش مذهب در ساختار ارتش، بخشی دیگر از برنامه اوست که محل بحث قرار گرفته است.

در مجموع، برنامه هگست دو چهره متفاوت دارد. بخش نخست بر تحول فناوری، پهپادها، هوش مصنوعی، اصلاح زنجیره تأمین و کاهش بوروکراسی متمرکز است؛ حوزه‌هایی که مشکلات آنها سال‌هاست در پنتاگون مطرح بوده است. اما بخش دیگر، یعنی برخورد با فرماندهان ارشد، مداخله در روند ترفیع و فاصله گرفتن از نهادهای آموزشی سنتی، نگرانی‌هایی درباره حفظ استقلال حرفه‌ای ارتش ایجاد کرده است.

مسئله اصلی اکنون این است که آیا تغییرات گسترده هگست، شکاف میان رهبری سیاسی و بدنه حرفه‌ای ارتش را عمیق‌تر خواهد کرد. تجربه اجرای این اصلاحات در سال‌های آینده مشخص خواهد کرد که «انقلاب پنتاگون» چه نتیجه‌ای به دنبال دارد.

این در حالیست که میان شخصیت سیاسی ترامپ و سبک رفتاری هگست شباهت‌هایی وجود دارد. هگست مانند ترامپ از درگیری‌های فرهنگی استقبال می‌کند، با رسانه‌های منتقد برخورد تهاجمی دارد و به تصویر عمومی و نمایش سیاسی اهمیت زیادی می‌دهد.

از این منظر، هگست صرفاً یک وزیر دفاع معمولی نیست؛ او بخشی از همان سبک سیاسی‌ای را در پنتاگون نمایندگی می‌کند که ترامپ در عرصه سیاسی آمریکا دنبال کرده است.