اروپا تهدید تعرفهای ترامپ را خطر وجودی علیه خود تلقی کرد و برآشفت؛
گرینلند؛ محرک موج اروپایی علیه واشنگتن
رامین پرتو
پرونده گرینلند که طی هفتههای گذشته از سوی ترامپ بارها و بارها مورد اشاره و بحث قرار گرفته، حالا به زعم بسیاری از تحلیلگران سیاسی- امنیتی به یک معضل لاینحل میان اروپا و آمریکا تبدیل شده است. بسیاری بر این عقیده بودند که ترامپ صرفاً به دنبال ترساندن اروپاییها در خصوص این پرونده است اما تحولاتی که ظرف کمتر از 48 ساعت گذشته در این محور رقم خورده، موجب شده تا یک نزاع سیاسی تمام عیار و البته سه ضلعی رخ دهد که ضلع اصلی آن اقتصاد و تجارت و دو ضلع دیگر آن را سیاست و امنیت یا به عبارتی دیگر «میلیتاریسم به سبک ترامپ» تشکیل میدهد.
همزمان با تهدید تعرفهای ترامپ علیه اروپا، هزاران نفر از اهالی گرینلند در پایتخت این کشور در اعتراض به طرحهای آمریکا برای الحاق این جزیره دست به راهپیمایی زدند و راهپیمایی مشابهی در کپنهاگ دانمارک برگزار شد
در این خصوص دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا شامگاه شنبه در پیامی اعلام کرد که ما سالهای زیادی است که به دانمارک و اتحادیه اروپا با دریافت نکردن تعرفه یارانه دادهایم و اکنون زمان پس دادن این امتیازات است زیرا صلح جهانی در خطر است. ترامپ در ادامه با ادعایی مبنی بر اینکه چین و روسیه به دنبال «تصاحب» گرینلند هستند، گفت که دانمارک توان محافظت از گرینلند را ندارد و بر همین اساس برای اجرا و تکمیل پروژه گنبد طلایی، تصاحب گرینلند برای امنیت ملی آمریکا و جهان حیاتی است. این سیستم پیچیده تنها در صورتی با حداکثر توان کار میکند که این سرزمین بخشی از آن باشد.
رئیسجمهور آمریکا همچنین هشدار داد که به دلیل سفرهای مشکوک مقامات کشورهای اروپایی به گرینلند و به خطر انداختن امنیت آن، تعرفههای سنگینی علیه آنها وضع میشود؛ به گونهای که از اول فوریه (۱۲ بهمنماه) تعرفه ۱۰ درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی از دانمارک، نروژ، سوئد، فرانسه، آلمان، انگلیس، هلند و فنلاند وضع خواهد شد و از اول ژوئن این تعرفه به ۲۵ درصد افزایش مییابد. او همچنین تصریح کرد که این تعرفهها تا زمانی که توافقی برای خرید کامل و قطعی گرینلند توسط آمریکا حاصل نشود، پابر جا خواهند بود.
کمی پس از این سخنان ترامپ در مورد گرینلند، استیون میلر، معاون رئیس کارکنان کاخسفید (شنبه) در ادامه تهدیدهای رئیسجمهور آمریکا برای الحاق جزیره قطب شمال گرینلند گفت که دانمارک کشوری کوچک با اقتصادی کوچک و یک ارتش کوچک است و آنها نمیتوانند از گرینلند محافظت کنند. بنابراین، از ما میخواهند که صدها میلیارد دلار صرف دفاع از سرزمینی برای آنها کنیم که ۲۵ درصد بزرگتر از آلاسکا با هزینه صد درصد آمریکایی است اما در حالی که ما این کار را انجام میدهیم، آنها میگویند که جزیره صد درصد متعلق به دانمارک بوده و اساساً این یک معامله ناعادلانه است!
میلر در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرد که گرینلند برای اینکه آمریکا بتواند مسیرهای کشتیرانی را در آبهای قطب شمال کنترل کند، ضروری بوده و این در حالی است که دشمنان ایالاتمتحده منابع قابلتوجهی را در این منطقه صرف میکنند.
صفبندی قارهسبز علیه واشنگتن
بر سر تثبیت گرینلند
اظهارات ترامپ و مقامات دولت او مانند استیون میلر و برخی دیگر از مقامات شناخته شده ایالات متحده در مورد تصرف گرینلند توسط آمریکا شاید از منظر شکلی یک امر عادی باشد اما از حیث پیامدهای آن و اینکه چه رویکرد و واکنشی از سوی اتحادیه اروپا روی میدهد یک موضوع بسیار مهم و ماهیتی به حساب میآید.
در این مسیر نادرترین واکنشها را از سوی قاره سبز در قبال آمریکای ترامپ شاهد هستیم. به عنوان مثال امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه در واکنش به اظهارات ترامپ در ایکس نوشت: «فرانسه به حاکمیت و استقلال ملتها، در اروپا و جاهای دیگر متعهد است. هیچ ارعاب یا تهدیدی بر ما تأثیر نخواهد گذاشت؛ نه در اوکراین، نه در گرینلند و نه در هیچ جای دیگر جهان».
او همچنین اعلام کرد که «تهدیدات تعرفهای غیرقابل قبول هستند و در این زمینه جایی ندارند. اروپاییها در صورت تأیید، به شیوهای متحد و هماهنگ پاسخ خواهند داد. ما تضمین خواهیم کرد که حاکمیت اروپا حفظ شود». در این راستا ماکرون از تصمیم خود برای اعزام نیرو به گرینلند دفاع کرد و گفت که «ما کاملاً این تصمیم را میپذیریم، زیرا امنیت در قطب شمال و در نقاط بیرونی اروپای ما در خطر است».
به موازات این مواضع پاریس، کییر استارمر، نخستوزیر انگلیس تصمیم ترامپ برای اعمال تعرفه ۱۰ درصدی بر بریتانیا و هفت کشور اروپایی دیگر به دلیل گرینلند را «کاملاً اشتباه» دانست و اعلام کرد که موضع ما در مورد گرینلند بسیار واضح بوده و این بخشی از پادشاهی دانمارک است و آینده آن موضوعی مربوط به گرینلندیها و دانمارکیها است و روشن کردهایم که مسائل امنیتی قطب شمال برای کل ناتو و متحدان باید برای مقابله با تهدید روسیه در بخشهای مختلف قطب شمال، با هم همکاری بیشتری داشته باشند. همچنین اولف کریسترسن، نخست وزیر سوئد نیز در واکنش به سخنان ترامپ گفته است که اجازه نمیدهیم ما و ارزشها و حاکمیت اروپایی ما را تهدید کنند.
الکساندر استاب، رئیس جمهور فنلاند نیز تعرفههای وضع شده از سوی ترامپ را مورد انتقاد قرار داد و آن را اعمال فشار دانسته و گفت که چنین تعرفههایی میتواند باعث تضعیف روابط بین اروپا و آمریکا شده و باعث بروز یک چرخه معیوب شود.
مواضع اتحادیه اروپا علیه طرح تعرفهای ترامپ که با محوریت گرینلند مطرح شده به خوبی نشان میدهد که قاره سبز در یک شرایط سیاسی، امنیتی و اقتصادی به شدت خطرناک و حساس قرار گرفته که میتواند هزینههای زیادی برای کشورهای این قاره دربرداشته باشد
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم با اشاره به مواضع اخیر ترامپ و اعمال تعرفه علیه اروپا با محوریت گرینلند گفت که این موضوع میتواند هم اروپا و هم آمریکا را فقیرتر کند و روسیه و چین کسانی هستند که از اختلاف بین متحدان سود میبرند. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین نگران است که اختلاف بر سر گرینلند، ناتو را از ارائه کمکهای نظامی به کییف منحرف کند که این امر هم به گرههای میان دو سوی آتلانتیک در روابط دوجانبه اضافه شده است.
از سوی دیگر مانفرد وبر، رئیس حزب مردم اروپا، بزرگترین گروه سیاسی در پارلمان اروپا، روز گذشته (یکشنبه) گفت که توافق با آمریکا دیگر امکانپذیر نیست و توافق اتحادیه اروپا برای کاهش تعرفهها بر محصولات آمریکایی باید به حالت تعلیق درآید.
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و آنتونیو کاستا، رئیس شورای اتحادیه اروپا هم در ایکس (توئیتر) نوشتند که تعرفهها روابط بین اروپا و آمریکا را تضعیف و یک سیر نزولی خطرناک را ایجاد میکند. اروپا درباره حفظ حاکمیت خود همچنان هماهنگ، متحد و پابرجا است.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا هم اعلام کرد که حمله آمریکا به گرینلند پوتین (رئیسجمهور روسیه) را خوشحالترین مرد روی زمین خواهد کرد و هرگونه اقدام آمریکا علیه جزیره خودمختار دانمارک به ناتو آسیب خواهد زد و حمله روسیه به اوکراین را مشروع خواهد ساخت.
این در حالیست که هزاران نفر از اهالی گرینلند در پایتخت این کشور در اعتراض به طرحهای آمریکا برای الحاق این جزیره دست به راهپیمایی زدند و راهپیمایی مشابهی در اعتراض به طرح آمریکا برای الحاق جزیره گرینلند به این کشور که از سوی دونالد ترامپ مطرح شده است، در کپنهاگ دانمارک برگزار شد.
انجماد یا طلاق سیاسی؟
مواضع اتحادیه اروپا علیه طرح تعرفهای ترامپ که با محوریت گرینلند مطرح شده به خوبی نشان میدهد که قاره سبز در یک شرایط سیاسی، امنیتی و اقتصادی به شدت خطرناک و حساس قرار گرفته که میتواند هزینههای زیادی برای کشورهای این قاره در بر داشته باشد. نشریه آبزرور در این خصوص در گزارشی تحلیلی نوشته است که کشورهای اروپایی از زمان بازگشت «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا به کاخ سفید و پس از تحمل تعرفهها، تحقیرها و بدون دریافت کمترین امتیازی با چاپلوسی و خودداری از انتقاد از سیاستهای او تلاش میکردند خود را متقاعد کنند که ائتلاف آنها با آمریکا دوام میآورد، اما حالا همین جماعت اروپایی با مشکل حاکمیتی روبرو هستند.
این اختلاف حالا به جایی رسیده که ممکن است ناتو از هم گسیخته شود و از اتحاد دو سوی آتلانتیک در نهایت چیزی جز یک پوسته باقی نماند که برنده آن اول ترامپ و دوم روسیهای است که از همین طریق میتواند جنگ اوکراین را به نفع خود و علیه اروپا تمام کند. حال باید دید که آیا اروپا و آمریکا وارد فاز انجماد روابط میشوند یا طلاق سیاسی در این راستا رخ میدهد؟!
دیدگاه تان را بنویسید