خیز آنکارا برای پیوستن به پیمان راهبردی اسلام‌آباد-ریاض

کمتر از پنج ماه پس از امضای پیمان مشترک راهبردی دفاعی پاکستان و عربستان اکنون گمانه‌زنی‌ها از تصمیم ترکیه برای قرار گرفتن زیر چتر این پیمان دفاعی حکایت دارد که به عقیده کارشناسان این امر بیانگر بی اعتمادی آنکارا به تعهدات امنیتی واشنگتن است و راه را برای تغییر توازن قدرت در خاورمیانه و فراتر از آن هموار می کند.

به گزارش ایرنا، تارنمای شبکه بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش که ترکیه در مرحله پیشرفته‌ای از مذاکرات برای پیوستن به پیمان دفاعی استراتژیک پاکستان-عربستان قرار دارد و این گفت‌وگوها احتمالاً به یک توافق ختم خواهد شد.

در این گزارش با استناد به همسویی آنکارا با مواضع ریاض و اسلام‌آباد پیرامون تحولات خاورمیانه و آفریقا از جمله یمن و سومالی (مخالفت با اقدامات اسرائیل در به رسمیت شناختن سومالی‌لند) آمده است: پیوستن ترکیه راه را برای یک اتحاد امنیتی جدید هموار می‌کند. آنکارا در بحبوحه تردیدها در مورد قابل اعتماد بودن ایالات متحده، این پیمان را بررسی می‌کند.

بلومبرگ در گزارش خود افزود: مذاکرات ترکیه پس از نتایج جنگ ۴ روزه پاکستان و هند کلید خورده و پیوستن احتمالی آنکارا به این توافق راه را برای یک اتحاد امنیتی جدید هموار می‌کند که می‌تواند توازن قدرت را نیز در خاورمیانه و فراتر از آن تغییر دهد.

پاکستان و ترکیه روابط نظامی دیرینه‌ای دارند و هر دو کشور در تعدادی از پروژه‌های دفاعی با یکدیگر همکاری می‌کنند. آنکارا که در حال حاضر فناوری پهپاد را با پاکستان و عربستان سعودی به اشتراک می‌گذارد، همچنین به دنبال مشارکت هر دو کشور در برنامه جنگنده نسل پنجم خود موسوم به «کان» است.

چند هفته پس از امضای پیمان راهبردی ریاض و اسلام‌آباد، سناتور محمد اسحاق دار معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان گفت که کشورهای بیشتری خواهان امضای توافق مشابهی با اسلام‌آباد هستند.

وی در سخنرانی خود در جلسه مجلس ملی پاکستان در سوم اکتبر ۲۰۲۵ اعلام کرد: پیمان دفاعی ما با عربستان سعودی قابل توجه است. اکنون کشورهای بیشتری خواهان امضای چنین توافقی با ما هستند.

اواخر شهریور امسال محمد شهباز شریف نخست وزیر پاکستان طی سفر رسمی به عربستان سعودی و دیدارش با محمد بن سلمان ولیعهد این کشور، پیمان دفاع راهبردی متقابل موسوم به اس‌ام‌دی‌اِی (SMDA) میان دو کشور را امضا کرد.

در اعلامیه مشترک سران پاکستان و عربستان درباره امضای توافق راهبردی دفاعی مشترک آمده است: این توافق‌نامه که نشان دهنده تعهد مشترک هر دو کشور برای تقویت امنیت خود و دستیابی به امنیت و صلح در منطقه و جهان است، با هدف توسعه جنبه‌های همکاری دفاعی بین پاکستان و عربستان و تقویت بازدارندگی مشترک در برابر هرگونه تجاوزی انجام می‌شود.

در این توافق‌نامه آمده است که هرگونه تجاوزی علیه هر یک از دو کشور، تجاوز به هر دو کشور تلقی خواهد شد.

یک روز بعد از آن (۲۷ شهریور) فیصل بن فرحان وزیر امور خارجه سعودی طی تماس تلفنی با سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان، وی را در جریان توافق دفاعی اخیر عربستان با پاکستان قرار داد.